Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 12/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 12/10/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang chuẩn bị vụ sầu riêng mới, nhưng lo lắng không biết làm sao để trái đạt chuẩn xuất khẩu vào Trung Quốc sau khi phía bạn siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Nhiều người đã bị trả lại xe hàng do mã vùng trồng chưa đăng ký đầy đủ hoặc dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng. Cùng với đó, giá sầu riêng Monthong loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) hiện đang dao động 52.000–55.000 đ/kg tại vườn — mức cao nhưng chỉ dành riêng cho trái đạt chuẩn.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ đòi hỏi trọng lượng và hình dáng đẹp mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt hai trụ cột: mã vùng trồng được cấp và công bố trên hệ thống quốc gia, và dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép (theo tiêu chuẩn GB 2763-2021 của Trung Quốc). Đây không phải là “thủ tục phụ”, mà là điều kiện bắt buộc để thông quan — không có mã vùng, không có hợp đồng xuất khẩu; có mã nhưng dư lượng vượt giới hạn, hàng vẫn bị hủy tại biên giới.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
— Liên hệ trực tiếp Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện nơi bạn canh tác để lập hồ sơ. Cần có bản đồ ranh giới vườn, sổ nhật ký sản xuất (ghi rõ ngày bón phân, phun thuốc, tưới nước), và cam kết không sử dụng 11 loại thuốc BVTV cấm xuất khẩu sang TQ (như carbendazim, imidacloprid dạng hạt…). Thời gian cấp mã từ 7–10 ngày làm việc.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV đúng cách
— Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép và có ghi rõ “phù hợp xuất khẩu sang Trung Quốc”. Lưu ý: thời gian cách ly tối thiểu trước thu hoạch là 21 ngày đối với hầu hết thuốc phổ biến như abamectin, lambda-cyhalothrin. Không phun thuốc trong 30 ngày cuối cùng.

Bước 3: Chọn trái và thu hoạch chuẩn xuất khẩu
— Chỉ hái trái đạt ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai đều, không nứt, không xây xát, cuống còn tươi. Dùng kéo cắt cuống dài 3–5 cm, tránh dập cuống. Sau thu hoạch, rửa nhẹ bằng nước sạch, phơi bóng râm 2–3 giờ rồi đóng thùng carton có lót xốp — tuyệt đối không dùng túi nylon kín hoặc chất chống thối không được cấp phép.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

— Sai lầm lớn nhất: chủ quan “vùng mình trồng lâu năm nên tự động có mã” → thực tế mã phải cập nhật hàng năm và gắn với từng lô hàng cụ thể.
— Nhầm tưởng “phun thuốc sinh học là an toàn tuyệt đối” → một số chế phẩm vi sinh chưa được kiểm định dư lượng tại Trung Quốc, vẫn có thể gây tồn dư nếu dùng sai liều.
— Bỏ qua khâu lưu trữ nhật ký: thiếu ghi chép đầy đủ về ngày phun, tên thuốc, liều lượng, người thực hiện → không thể xác minh nguồn gốc khi kiểm tra đột xuất.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc tháng 4/2026, chia sẻ: “Mình ghi nhật ký bằng điện thoại, chụp ảnh từng lần phun thuốc kèm GPS, gửi thẳng về Trạm BVTV để họ theo dõi. Thu hoạch xong, mời cán bộ địa phương kiểm tra và cấp giấy chứng nhận vùng trồng trước khi gọi xe. Giá loại 1 đạt 55.000 đ/kg, cao hơn thị trường nội địa 8.000 đ/kg.”

Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cũng lưu ý: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế rệp sáp và nấm hồng — hai đối tượng thường khiến bà con phải phun thuốc nhiều lần. Mô hình này vô tình hỗ trợ rất tốt cho quản lý dư lượng.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không nằm ở “bí quyết đặc biệt”, mà ở sự kiên trì ghi chép, tuân thủ thời điểm và minh bạch thông tin. Với giá trị thương phẩm cao (52.000–55.000 đ/kg), mỗi hecta đạt năng suất 8–10 tấn sẽ mang lại thu nhập thực tế 416–550 triệu đồng/vụ — cao gấp 2–3 lần lúa hay cà phê đơn thuần. Bà con nên bắt đầu đăng ký mã vùng ngay từ tháng 10/2026, đồng thời tập huấn lại quy trình phòng trừ sâu bệnh và bón phân đúng cách theo hướng dẫn của Trạm BVTV địa phương. Nhớ: xuất khẩu không chờ — mà phải chủ động từ hôm nay.

Biên tập Nông Dân Việt