Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 19/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước — thời điểm lượng mưa tăng đều, độ ẩm cao, nền nhiệt ổn định (25–32°C ở ĐBSCL, 22–28°C ở Tây Nguyên và miền Bắc). Đây là giai đoạn then chốt để chăm sóc cây trồng đã xuống giống, đồng thời theo dõi sát diễn biến lũ tại ĐBSCL: lũ năm nay được dự báo ở mức trung bình đến cao hơn trung bình nhiều năm, có khả năng xuất hiện đợt lũ đầu tháng 10. Bà con cần chủ động rà soát hệ thống tiêu thoát nước, không chủ quan với nguy cơ ngập úng cục bộ và bệnh do nấm phát triển mạnh trong điều kiện ẩm kéo dài.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Ở ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn trổ bông – chín sữa (vụ chính), còn lúa thu đông đã gieo sạ rộ từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 8, nay bước vào đẻ nhánh mạnh và làm đòng. Bà con cần thăm đồng ít nhất 2 lần/tuần, kiểm tra mực nước ruộng: duy trì 3–5 cm cho lúa đẻ nhánh, rút nước nhẹ trước trổ 7–10 ngày để hạn chế nấm đạo ôn cổ bông. Không bón đạm quá muộn — chỉ bổ sung kali (15–20 kg KCl/ha) khi lúa làm đòng. Tại miền Bắc, lúa mùa đang trổ – chín; ưu tiên tưới “ướt – khô xen kẽ” sau trổ để tăng tỷ lệ hạt chắc, đồng thời dọn sạch cỏ dại và rơm rạ dư thừa để giảm nguồn sâu bệnh. Lưu ý: lịch canh tác lúa phải linh hoạt theo từng vùng — không gieo sạ mới sau ngày 25/9 ở ĐBSCL nếu không có hệ thống tiêu úng chủ động.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi quả non và tích lũy dưỡng chất cho vụ tới. Bà con nên bón thúc lần 2 bằng phân hữu cơ vi sinh (5–7 kg/gốc) kết hợp với 100–150g NPK 16-16-8/gốc, rải xung quanh tán, tránh bón lúc trời nắng gắt hoặc trước mưa lớn. Với hồ tiêu, đây là thời điểm dễ bùng phát bệnh chết nhanh, chết chậm do nấm Phytophthora và tuyến trùng. Kiểm tra gốc thường xuyên: nếu thấy vỏ thân sẫm màu, rễ thối đen, cần cắt bỏ phần bị bệnh, xử lý gốc bằng dung dịch copper oxychloride 0,2% hoặc mancozeb 0,3%, đồng thời phủ gốc bằng mùn cưa hoặc rơm mục để điều tiết ẩm. Không để nước đọng quanh trụ tiêu quá 6 giờ.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6) đang nuôi quả cuối kỳ — cần bổ sung kali humate phun lá (liều 1–2 ml/lít) 2 lần cách nhau 10 ngày để tăng độ ngọt và chống rụng trái. Xoài đang thu hoạch rộ ở các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây Nguyên: sau thu hoạch, tiến hành tỉa cành tạo tán ngay, vệ sinh vườn, bón phục hồi bằng phân hữu cơ + 100g DAP/gốc. Nhãn (giống xuồng cơm vàng, nhãn tiêu da bò) ở Đồng Tháp, Tiền Giang đang ra hoa đợt 2: duy trì độ ẩm ổn định, phun bo và kẽm vi lượng khi chồi non dài 5–7 cm để hỗ trợ phân hóa mầm hoa. Tránh phun thuốc trừ sâu trong 7 ngày trước và sau khi hoa nở.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Bệnh đạo ôn lá và cổ bông trên lúa lan nhanh trong điều kiện mưa nhiều, gió tây nam ẩm — phun sớm khi thấy vết bệnh dạng đốm xám có viền nâu, dùng tricyclazole hoặc azoxystrobin theo hướng dẫn. Rầy nâu xuất hiện rộ ở lúa thu đông — kiểm tra bằng đèn bắt hoặc bẫy dính vàng, phun imidacloprid 10% SC (0,5–0,7 lít/ha) khi mật độ >3.000 con/m². Trên cây ăn trái, ruồi đục quả và nhện đỏ phát triển mạnh — ưu tiên bắt dính vàng, phun abamectin 1,8% EC (0,5–0,7 ml/lít) vào sáng sớm hoặc chiều mát. Đây là thời điểm vàng để áp dụng kỹ thuật canh tác mùa mưa: luôn đảm bảo thoát nước tốt, hạn chế phun thuốc khi trời sắp mưa, và ưu tiên biện pháp sinh học để giữ cân bằng sinh thái vườn.

Biên tập Nông Dân Việt