Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 21/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 21/10/2026, hàng nghìn bà con trồng sầu riêng ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang gấp rút chuẩn bị cho vụ mới sau khi nhận được cảnh báo khẩn từ cửa khẩu Tân Thanh: từ 01/05/2026, Trung Quốc siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Cùng lúc, giá sầu riêng Monthong loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) tại vườn vẫn giữ mức cao — 52.000 – 55.000 đ/kg. Rõ ràng, “được giá” chỉ đến với ai làm đúng kỹ thuật — không phải chỉ chăm bón, mà là chăm chuẩn.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi hai yếu tố song hành: chất lượng trái đạt chuẩn thương lái Trung Quốc (vỏ xanh đậm, gai đều, độ ngọt ≥28°Bx, không nứt, không vết côn trùng) và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình truy xuất nguồn gốc. Không còn chỗ cho việc phun thuốc tùy tiện hay ghi chép sổ sách qua loa. Mỗi vườn phải có mã vùng trồng do cơ quan chuyên môn cấp, và mọi lần phun thuốc, bón phân đều phải được ghi rõ ngày, loại, liều lượng, thời gian cách ly — đúng như yêu cầu của Thông tư 27/2023/TT-BNNPTNT.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra & cập nhật mã vùng trồng
Trước ngày 15/11/2026, bà con phải liên hệ Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật huyện để rà soát lại mã vùng. Nếu chưa có, nộp hồ sơ kèm bản đồ vị trí, ảnh hiện trạng vườn, danh sách lao động và kế hoạch canh tác năm 2027. Thời gian cấp mã mới là 7–10 ngày làm việc.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo danh mục “cho phép”
Chỉ dùng các hoạt chất được Bộ NN&PTNT công bố trong Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng trên sầu riêng (ban hành tháng 4/2026), như: Abamectin, Chlorfenapyr, Azoxystrobin — tuyệt đối không dùng Carbofuran, Methamidophos hay các loại thuốc ngoài danh mục. Mỗi lần phun phải ghi rõ thời gian cách ly tối thiểu: 14 ngày với thuốc trừ sâu, 21 ngày với thuốc trừ nấm.

Bước 3: Bón phân đúng cách theo giai đoạn

Giai đoạn nuôi trái (tháng 2–4): Dùng NPK 12-12-17+TE, liều lượng 1,2 kg/cây/lần, bón 2 lần cách nhau 25 ngày.
Giai đoạn chín (tháng 5–6): Ngưng đạm, tăng kali: bón K₂SO₄ 0,8 kg/cây/lần, kết hợp phun foliar KNO₃ 0,5% mỗi 10 ngày một lần.
Lưu ý: Không dùng phân DAP 18-46 giả đang lưu hành tại Tây Nguyên — như trường hợp bà con Ksor Bleh (Pleiku) đã phản ánh: phân kém chất lượng khiến cây thiếu kali, trái nhỏ, vỏ nhăn, dễ nứt.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: “Thấy trái to là mừng”, nên phun kích thích sinh trưởng không rõ nguồn gốc → trái to nhưng độ ngọt thấp, vỏ mỏng, dễ nứt, bị trả về.
Nhầm lẫn giữa “giá cao” và “thu nhập cao”: Giá 55.000 đ/kg chỉ dành cho loại 1. Loại 2 (2–3kg/trái) chỉ còn 45.000–48.000 đ/kg — chênh lệch lên tới 10.000 đ/kg.
Bỏ qua ghi chép: Một số vườn bị từ chối thông quan vì không xuất trình được nhật ký đồng ruộng đầy đủ dù trái đạt chất lượng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi bán trực tiếp cho thương lái Trung Quốc 3 năm nay. Mỗi xe xuất đi đều có biên bản kiểm tra độ ngọt bằng máy đo Brix cầm tay, và nhân viên họ lấy mẫu vỏ trái gửi về phòng lab. Từ năm 2026, họ bắt buộc phải thấy mã vùng in rõ trên tem dán thùng”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: nhờ bóng râm tự nhiên, cây sầu riêng ít bị cháy nắng, trái đều hơn, và chi phí quản lý giảm 22% so với trồng đơn.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không còn là chuyện “làm sao cho cây sống”, mà là “làm sao để trái được chấp nhận tại thị trường khắt khe nhất”. Bà con cần coi nhật ký đồng ruộng như sổ đỏ — ghi đầy đủ, đúng ngày, đúng loại; chọn phân thuốc có nguồn gốc rõ ràng; và chủ động kiểm tra mã vùng trước mùa thu hoạch. Với giá ổn định trên 52.000 đ/kg cho loại 1, chỉ cần 1ha vườn đạt 80% trái loại 1, thu nhập sẽ vượt 450 triệu đồng/vụ — cao hơn nhiều mô hình trồng lúa (IR 50404: 7.200–7.400 đ/kg) hay thậm chí cả nấm rơm (5–8 triệu/tháng). Hãy canh tác bằng chứng cứ — chứ không phải bằng may rủi.

Biên tập Nông Dân Việt