Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 25/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 25/9/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang gấp rút chuẩn bị cho vụ sầu riêng Monthong chính vụ. Nhưng nhiều người lo lắng: “Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị — trái mình có qua được không?”, “Giá loại 1 đang 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, nhưng nếu bị trả về do mã vùng trồng sai hay dư lượng thuốc vượt ngưỡng thì lỗ nặng!”. Đây không phải lo lắng thừa — mà là tín hiệu rõ ràng: kỹ thuật canh tác giờ đây gắn chặt với quy trình xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ cần đẹp, to, ngọt — mà bắt buộc phải tuân thủ hai trụ cột: mã vùng trồng được cấp phép và dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép (theo tiêu chuẩn GB 2763-2021). Không có mã vùng, hàng không được đăng ký xuất khẩu. Dư lượng vượt giới hạn dù chỉ 1 chất (như carbendazim, profenofos), lô hàng sẽ bị trả lại hoặc tiêu huỷ. Đây là yếu tố quyết định giá trị thực tế của trái — chứ không chỉ vẻ ngoài.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện để được hướng dẫn đăng ký mã vùng theo Thông tư 48/2021/TT-BNNPTNT. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách cây, nhật ký chăm sóc 12 tháng gần nhất. Thời gian xử lý: tối đa 15 ngày làm việc. Lưu ý: mã vùng phải dán rõ trên biển vườn và cập nhật đầy đủ trên hệ thống quản lý quốc gia.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV đúng lịch
Chỉ sử dụng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép đối với sầu riêng (cập nhật mới nhất đến tháng 5/2026). Ngưng phun thuốc ít nhất 21 ngày trước thu hoạch, ưu tiên các chế phẩm sinh học như Beauveria bassiana, Trichoderma spp. để phòng bệnh thối rễ, nứt trái.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu
Thu trái khi cuống chuyển vàng nhạt, gai nở đều, tiếng gõ trầm. Dùng kéo sạch cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập. Không rửa trái bằng nước máy — chỉ lau nhẹ bằng khăn mềm. Bảo quản nơi thoáng mát, dưới 25°C, độ ẩm 85–90% trong vòng tối đa 48 giờ trước khi đóng thùng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Nhiều hộ vẫn bón phân DAP giả (giống Phú Mỹ) — như trường hợp ở Pleiku — khiến cây thiếu kali, trái nhỏ, dễ nứt và tăng nguy cơ nhiễm nấm. Cũng có người phun thuốc trừ sâu sát ngày thu hoạch để “đẹp trái”, vô tình làm dư lượng vượt ngưỡng. Một sai lầm khác: ghi chép nhật ký chăm sóc không đầy đủ — dẫn đến không chứng minh được nguồn gốc khi kiểm tra đột xuất.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi bán sầu riêng Ri6 và Monthong cho thương lái Trung Quốc 3 năm liền. Bí quyết là: gắn mã vùng vào từng bao bì, lấy mẫu trái gửi xét nghiệm dư lượng định kỳ 2 tháng/lần tại phòng Lab được công nhận (ví dụ: Viện Bảo vệ Thực vật), và luôn giữ biên lai mua thuốc gốc. Giá loại 1 dao động 52.000–55.000 đ/kg, nhưng nếu trúng đơn xuất khẩu trực tiếp, tôi được trả thêm 3.000 đ/kg vì đảm bảo truy xuất nguồn gốc”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hôm nay không còn là chuyện “tưới – bón – tỉa” đơn thuần — mà là chuỗi hành động có kiểm soát, có chứng cứ và có trách nhiệm. Bà con nên ưu tiên áp dụng bón phân đúng cách theo nhu cầu thực tế cây (tránh lạm dụng đạm), kết hợp phòng trừ sâu bệnh bằng giải pháp sinh học, và đặc biệt: xây dựng nhật ký số hoá (dùng app nông nghiệp miễn phí như Nông Dân Việt Smart) để lưu trữ mọi thao tác chăm sóc. Với thị trường xuất khẩu đang mở rộng — như báo cáo Bộ NN&PTNT ghi nhận xuất khẩu nông sản tăng 18% trong 4 tháng đầu năm 2026 — thì mỗi trái sầu riêng đạt chuẩn không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao hơn, mà còn nâng tầm uy tín cho cả vùng trồng.

Biên tập Nông Dân Việt