Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 29/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 29/9/2026, hàng chục ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân tập trung vào một chủ đề nóng: làm sao để sầu riêng Monthong không chỉ chín đều, đẹp trái mà còn vượt qua cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị một cách “mượt mà”? Câu hỏi từ bà con Bến Tre, Tiền Giang và Đắk Lắk không chỉ xoay quanh giá — hiện đang ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg cho loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) — mà còn là nỗi lo thực tế: xe hàng bị trả về do mã vùng trồng không hợp lệ, hoặc trái bị giữ lại vì dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc từ 01/05/2026 chịu kiểm soát kép: mã vùng trồng bắt buộc phải đăng ký trên hệ thống quốc gia và dư lượng thuốc BVTV phải dưới 0,01 mg/kg đối với 7 nhóm hoạt chất phổ biến (trong đó có carbendazim, imidacloprid, abamectin). Đây không phải yêu cầu mới, nhưng từ quý II/2026, tần suất lấy mẫu tăng gấp 3 lần tại cửa khẩu. Kỹ thuật canh tác lúc này không chỉ hướng đến năng suất, mà phải gắn liền với minh bạch hồ sơ đồng ruộng, lịch sử xử lý cây và khả năng truy xuất nguồn gốc trong vòng 48 giờ.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Đăng ký mã vùng trồng trước khi ra hoa: Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để cấp mã QR riêng cho từng lô (tối đa 2ha/lô). Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách lao động, nhật ký bón phân – phun thuốc (ghi rõ ngày, tên sản phẩm, liều lượng, nhà sản xuất).
Xử lý mầm bệnh trước nở hoa: Dùng chế phẩm sinh học Trichoderma harzianum phun ướt đẫm thân và tán thấp, cách 10 ngày/lần, 2 lần liên tiếp. Không dùng thuốc hóa học trong giai đoạn này.
Bón phân đúng cách cho trái to, chắc vỏ: Từ tháng thứ 3 sau đậu trái, giảm đạm, tăng kali. Tỷ lệ NPK khuyến cáo: 8-12-20, bón 300g/cây/lần, cách nhau 25 ngày. Kết hợp bón bổ sung canxi dạng nano (200ml/200 lít nước) phun 2 lần cách nhau 15 ngày khi trái đạt 8–10cm.
Thu hoạch và đóng gói: Chỉ hái khi cuống trái chuyển vàng nhạt, vỏ gai cứng và có mùi thơm nhẹ. Dùng kéo cắt sát cuống, tránh dập. Đóng thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng, ngày thu, người thu hoạch.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: Dùng phân bón giả (như trường hợp DAP 18-46 giả ở Pleiku) → cây thiếu lân, trái nhỏ, dễ rụng, vỏ mềm — không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Luôn kiểm tra tem chống giả, số giấy phép lưu hành trên Cổng Thông tin Quản lý Phân bón (bộnnpt.gov.vn).
Không ghi nhật ký đồng ruộng → mất quyền truy xuất khi kiểm tra đột xuất.
Phun thuốc trừ sâu sát ngày thu hoạch (dưới 15 ngày) → dư lượng vượt ngưỡng dù liều thấp.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất 12 tấn sầu riêng Ri6 – Monthong sang Trung Quốc, chia sẻ: “Mình ghi chép bằng app ‘Nông Dân Số’ — mỗi lần phun thuốc, chụp ảnh chai, ghi thời điểm, rồi tự động sinh báo cáo. Thương lái kiểm tra mã vùng xong, họ chỉ hỏi thêm 2 câu: ‘Có dùng thuốc gì trong 30 ngày gần nhất?’ và ‘Trái hái lúc nào?’. Mình mở app ra, họ gật đầu luôn.”

Tương tự, mô hình xen canh sầu riêng – cà phê ở Bảo Lâm (Lâm Đồng) của chị Đặng Thị Hoa cũng cho thấy: cây sầu riêng được che bóng 30% bởi cà phê giúp giảm stress nhiệt, trái ít nứt hơn 40%, đồng thời giảm 25% chi phí tưới.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không còn là chuyện “trồng cho ra trái”, mà là “trồng để được công nhận”. Với giá ổn định 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn, việc tuân thủ quy trình không làm tăng chi phí đáng kể, nhưng giúp tránh thiệt hại lên tới hàng chục triệu đồng mỗi lô bị trả về. Bà con nên ưu tiên: (1) đăng ký mã vùng sớm, (2) dùng phân bón thật có tem kiểm định, (3) áp dụng nhật ký số thay vì sổ tay. Mỗi bước nhỏ hôm nay là tấm vé thông hành vững chắc cho mùa vụ năm sau.

Biên tập Nông Dân Việt