Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 7/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng chục ngàn lượt xem từ bà con Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong không chỉ đẹp mà còn qua được kiểm dịch khắt khe tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị?” — đặc biệt sau khi Trung Quốc siết kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng từ 01/05/2026. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán được đúng cách, đúng giá, đúng thời điểm”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba tiêu chí: chất lượng trái (≥3kg/trái, không nứt, vỏ xanh sáng), an toàn sinh học (không dư lượng thuốc cấm, có mã vùng trồng được cấp) và tính minh bạch trong chuỗi (gắn liền với hồ sơ quản lý vườn, nhật ký chăm sóc). Không phải cứ trái to là đạt — nếu thiếu mã vùng hoặc dư lượng thuốc vượt ngưỡng, lô hàng sẽ bị trả về dù giá thu mua tại vườn đang ở mức cao: 52.000 – 55.000 đ/kg cho loại 1.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
→ Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để được cấp mã trước khi ra hoa. Hồ sơ gồm bản đồ vườn, danh sách lao động, nhật ký sử dụng thuốc (ghi rõ ngày, tên thuốc, liều lượng, thời gian cách ly).

Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV
→ Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (xem tại Cổng Thông tin Xuất nhập khẩu Nông lâm thủy sản). Tuyệt đối không dùng carbendazim, thiophanate-methyl, abamectin vượt liều. Thời gian cách ly tối thiểu 21 ngày trước thu hoạch.

Bước 3: Quản lý chất lượng trái
→ Tỉa trái khi trái bằng quả trứng gà: giữ 1–2 trái/cành chính, ưu tiên trái trên tán giữa, tránh trái gần gốc hoặc quá cao. Bao trái bằng túi chuyên dụng (không dùng túi nilon tái chế) khi trái đạt 8–10 cm đường kính.

Bước 4: Thu hoạch & đóng gói
→ Thu hoạch lúc 6–9 giờ sáng, khi độ ẩm không khí thấp. Dùng kéo sắc, cắt cuống dài 3–5 cm, nhẹ tay để không xây xát vỏ. Phân loại ngay tại vườn: loại 1 (≥3kg, không nứt), loại 2 (2–2,9kg), loại 3 (dưới 2kg hoặc có vết trầy nhẹ).

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân bón giả (như lô DAP 18-46 giả đang lưu hành ở Gia Lai) → cây suy kiệt, trái nhỏ, dễ nhiễm bệnh, khó đạt trọng lượng chuẩn.
❌ Thu hoạch sớm để “đón giá” nhưng trái chưa đủ độ chín sinh lý → vỏ nhăn, thịt nhão, dễ nứt khi vận chuyển xa.
❌ Ghi nhật ký thuốc “cho có” → khi kiểm tra đột xuất tại cửa khẩu, không xuất trình được hồ sơ → mất mã vùng, mất hợp đồng xuất khẩu.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn mã vùng từ năm 2025, dùng thuốc theo lịch của cán bộ khuyến nông, mỗi lần phun đều chụp ảnh gửi nhóm Zalo kiểm tra. Vụ vừa rồi bán hết 12 tấn cho thương lái xuất khẩu, giá ổn định 53.000 đ/kg, không bị trả lại lô nào.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế rệp sáp gốc — vì thế ít phải phun thuốc hơn, dễ kiểm soát dư lượng.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp, nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy chuỗi giá trị. Bà con nên bắt đầu từ việc đăng ký mã vùng, lập nhật ký chăm sóc thật chi tiết, và ưu tiên sử dụng phân bón, thuốc BVTV có nguồn gốc rõ ràng. Với giá thị trường hiện tại (52.000–55.000 đ/kg loại 1), chỉ cần 1ha vườn đạt chuẩn có thể mang về thu nhập trên 300 triệu/vụ — nếu làm đúng quy trình. Hãy nhớ: Chuẩn hóa mới là chìa khóa để giữ giá, không phải “chạy giá”.

— Biên tập Nông Dân Việt