Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 8/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 8/10/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc khi họ đã siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị?” — đặc biệt khi giá loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) đang ở mức cao: 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn, nhưng chỉ một lỗi nhỏ về mã vùng trồng hay dư lượng thuốc BVTV là lô hàng bị trả về.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần đẹp, to, đều mà phải “sạch từ gốc”: đúng mã vùng được cấp bởi Cục Bảo vệ Thực vật, không dư lượng thuốc cấm theo danh mục Trung Quốc quy định (như carbendazim, thiophanate-methyl), và thu hoạch đúng độ chín sinh lý (độ Brix ≥14%, cuống còn xanh, vỏ vàng nhạt, gai mềm vừa). Đây không phải chuyện may rủi — mà là kết quả của quy trình quản lý đồng bộ từ lúc ra hoa đến lúc đóng hàng.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký và duy trì mã vùng trồng

• Liên hệ Chi cục Trồng trọt & BVTV tỉnh để đăng ký mã vùng trước khi ra hoa ít nhất 30 ngày. Mỗi mã gắn với sổ nhật ký canh tác điện tử (có thể dùng app Nông Nghiệp Việt). Ghi đầy đủ ngày bón phân, phun thuốc, tưới nước, tỉa cành.

Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV nghiêm ngặt

• Chỉ sử dụng thuốc trong Danh mục cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (cập nhật tại website Cục BVTV). Tuyệt đối không dùng thuốc cấm hoặc quá liều. Thời điểm phun cuối cùng phải cách thu hoạch tối thiểu 21 ngày.

Bước 3: Quản lý dinh dưỡng và nước

• Từ tháng thứ 4 sau đậu trái, giảm đạm, tăng kali (NPK 5-10-20) và vi lượng (canxi, bo). Tưới đều, tránh ngập úng — vì sầu riêng dễ thối rễ nếu đất ẩm kéo dài. Dùng hệ thống tưới nhỏ giọt (như mô hình Trần Minh Phúc ở Lâm Đồng) giúp tiết kiệm 60% nước và hạn chế nấm rễ.

Bước 4: Thu hoạch và sơ chế

• Chọn trái có cuống còn xanh, vỏ chuyển vàng nhạt, gai nở đều, không nứt. Dùng kéo sạch cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập. Sau đó rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, đóng vào thùng carton có lót xốp — không dùng túi nylon kín.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• ❌ Dùng phân bón giả (như trường hợp DAP 18-46 giả tại Pleiku): cây thiếu dinh dưỡng, trái lép, dễ nhiễm bệnh, giá trị xuất khẩu giảm mạnh. Luôn kiểm tra tem QR trên bao bì và mua tại đại lý được ủy quyền.
• ❌ Thu hoạch sớm để tranh giá: trái chưa đủ độ chín sinh lý sẽ bị từ chối tại cửa khẩu dù giá cao.
• ❌ Ghi nhật ký canh tác qua loa: mã vùng bị hủy nếu không cập nhật đầy đủ 3 lần/tháng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình bán 12 tấn sầu riêng Monthong cho thương lái Trung Quốc năm nay, không bị trả hàng nhờ tuân thủ đúng 3 điều: (1) giữ mã vùng luôn hoạt động, (2) phun thuốc chỉ 2 lần/vụ, dùng đúng thời điểm, (3) thu hoạch theo lịch hẹn sẵn với thương lái — không tự ý hái sớm.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: cây cà phê che bóng, giảm nhiệt độ mặt đất, giúp sầu riêng ra hoa ổn định hơn — năng suất trái loại 1 đạt 78% so với trồng thuần.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong đang là “vàng xanh” cho nông dân miền Tây và Tây Nguyên, nhưng cơ hội chỉ dành cho người làm bài bản. Hãy bắt đầu từ việc kiểm tra lại mã vùng, rà soát danh mục thuốc được phép, và lập kế hoạch canh tác theo mùa vụ — không chạy theo giá nhất thời. Với giá loại 1 đang ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn, mỗi hecta đạt 8–10 tấn trái loại 1 sẽ mang về thu nhập thực tế 416–550 triệu đồng/vụ (trừ chi phí). Đây chính là minh chứng rõ ràng nhất cho câu nói: “Canh tác sạch không tốn kém — mà là cách tiết kiệm lớn nhất.”

Biên tập Nông Dân Việt