Lai Vung vun đắp miền quê sáng - xanh - sạch

Không chỉ hướng đến những con số về nước sạch hay tỷ lệ thu gom rác thải, xã Lai Vung (tỉnh Đồng Tháp) đang từng bước đưa việc bảo vệ môi trường trở thành những việc làm gần gũi trong từng gia đình, tuyến đường, khu dân cư. Chỉnh trang cảnh quan, bảo vệ nguồn nước, giữ gìn vệ sinh và nâng cao ý thức cộng đồng đang cùng góp phần vun đắp diện mạo một miền quê sáng - xanh - sạch - đẹp.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời sáp nhập ấp Tân Lợi và ấp Tân Lộc thành ấp Tân Lộc theo chủ trương của Trung ương, Tỉnh, Lai Vung hiện có 19 ấp, dân số hơn 80.649 người. Hoạt động kinh tế khá đa dạng, từ sản xuất nông nghiệp, nuôi thủy sản đến tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch; đồng thời có Khu công nghiệp Sông Hậu và Cụm công nghiệp Định An. Quy mô và nhịp độ phát triển ấy cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo vệ môi trường, nhất là thu gom, xử lý rác thải, bảo vệ nguồn nước và xây dựng cảnh quan nông thôn.

Trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026, Lai Vung xác định 10 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có 2 chỉ tiêu về môi trường. Cụ thể, xã phấn đấu tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt 99%; tỷ lệ rác thải khu dân cư, rác thải rắn được thu gom, xử lý đạt 99%. Đồng thời, địa phương tiếp tục duy trì xã nông thôn mới nâng cao và phấn đấu đạt 6 tiêu chí nông thôn mới kiểu mẫu.

Những mục tiêu này cho thấy môi trường được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với chất lượng sống và quá trình nâng chất các tiêu chí nông thôn mới, thay vì chỉ được xem là một nhiệm vụ riêng của ngành chức năng.

Từ mỗi gia đình, lan tỏa thành nếp sống

Lai Vung có thế mạnh lớn về nông nghiệp. Vụ đông xuân 2025-2026, toàn xã gieo trồng 1.293 ha lúa; diện tích hoa màu, cây công nghiệp ngắn ngày 349 ha; cây lâu năm 3.332 ha, trong đó cây ăn trái 1.405 ha. Địa phương còn có 27 ha nuôi thủy sản và 59 lồng bè nuôi cá.

Nông nghiệp phát triển tạo sinh kế cho người dân nhưng cũng đặt ra yêu cầu bảo vệ đất và nguồn nước. Trong quá trình canh tác, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chai lọ, phụ phẩm nông nghiệp hay rác sinh hoạt nếu không được thu gom, xử lý đúng cách có thể tác động trực tiếp đến môi trường nông thôn.

Vì vậy, bên cạnh tổ chức thu gom, xử lý rác, điều quan trọng là làm cho ý thức bảo vệ môi trường trở thành thói quen trong cộng đồng. Những việc tưởng như nhỏ - giữ vệ sinh nhà cửa, khuôn viên; không vứt rác xuống sông, kênh, rạch; tập kết rác đúng nơi quy định; hạn chế rác thải nhựa; thu gom bao bì vật tư nông nghiệp sau sử dụng; cùng chăm sóc tuyến đường, khu dân cư - chính là nền tảng để việc giữ gìn môi trường được duy trì thường xuyên và lan tỏa từ mỗi gia đình.

Theo ông Phan Văn Tập, Chủ tịch UBND xã Lai Vung, bảo vệ môi trường, chỉnh trang cảnh quan và nâng cao chất lượng đời sống người dân được gắn với quá trình duy trì, nâng chất các tiêu chí nông thôn mới. Trong cách làm đó, người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể trực tiếp tạo nên sự bền vững của môi trường sống bằng những việc làm cụ thể hằng ngày.

Cách làm này cũng phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương. UBND xã Lai Vung đánh giá các chủ trương, chiến lược, đề án về phát triển nông nghiệp bền vững, nông nghiệp xanh, giảm phát thải đang tạo thêm điều kiện để địa phương hướng tới nền sản xuất thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Chỉnh trang cảnh quan, khơi dậy sức dân

Không gian sống sạch hơn cần đi cùng một diện mạo ngày càng khang trang. Với Lai Vung, chỉnh trang cảnh quan vì thế không chỉ là đầu tư hạ tầng ở khu vực trung tâm, mà còn là câu chuyện về sự chung tay giữ gìn từng tuyến đường, từng khu dân cư.

Trong năm 2026, xã triển khai đầu tư chỉnh trang khu trung tâm hành chính và cải tạo cảnh quan. Một số hạng mục được quan tâm như cổng công viên xã Lai Vung, vỉa hè khu vực Sông Hậu, cải tạo và nâng cấp công viên, hệ thống đèn trang trí, tiểu cảnh khu vực công viên, hệ thống đèn từ vòng xoay ĐT.851 đến bến đò.

Từ những công trình ở khu vực trung tâm, việc chỉnh trang cần tiếp tục được lan tỏa về các khu dân cư và tuyến đường nông thôn. Một miền quê sáng - xanh - sạch - đẹp không chỉ được tạo nên từ hạ tầng, mà còn từ sự chung tay của cộng đồng: người dân cùng trồng cây, chăm sóc hoa, phát quang bụi rậm, giữ đường sá sạch sẽ, không để rác tồn đọng. Khi mỗi gia đình cùng góp một phần việc, cảnh quan đẹp sẽ được vun đắp từ chính đời sống thường ngày.

Bảo vệ nguồn nước cũng là nội dung được Lai Vung quan tâm. Báo cáo 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy tình hình tài nguyên nước trên địa bàn cơ bản ổn định; địa phương đã thẩm định một cơ sở cung cấp nước mặt nhưng hồ sơ chưa hoàn chỉnh. Về môi trường, xã đã thực hiện kiểm tra và xác nhận môi trường cho 3 cơ sở trên địa bàn.

Nội dung này đặc biệt có ý nghĩa đối với một vùng có hệ thống sông, kênh, rạch gắn chặt với sản xuất và đời sống. Giữ nguồn nước sạch không chỉ phục vụ sinh hoạt, mà còn góp phần bảo vệ vườn cây, ruộng lúa, thủy sản và môi trường sống lâu dài của người dân.

Theo kế hoạch 6 tháng cuối năm, Lai Vung tiếp tục chỉnh trang, kiểm tra, xử lý các trường hợp tái lấn chiếm; đồng thời khảo sát các tuyến đê bao, tuyến kênh bị bồi lắng để thực hiện nạo vét và đầu tư các tuyến đường nông thôn tại các ấp. Khi hạ tầng, cảnh quan, nguồn nước và vệ sinh môi trường được triển khai đồng bộ, hiệu quả mang lại không chỉ phục vụ sản xuất mà còn trực tiếp cải thiện chất lượng không gian sống.

Môi trường sạch, thêm sức hút cho miền quê

Một miền quê sáng - xanh - sạch - đẹp không chỉ nâng chất đời sống người dân mà còn góp phần tạo thêm sức hút cho du lịch nông thôn Lai Vung.

Từ ngày 13/12/2025 đến 26/5/2026, các điểm tham quan và cơ sở sản xuất nem trên địa bàn đã đón hơn 24.900 lượt khách, trong đó có khách quốc tế, mang lại doanh thu trên 1,9 tỷ đồng. Với những sản phẩm đặc trưng như nem Lai Vung, các vườn cây ăn trái và những nghề truyền thống, cảnh quan sạch đẹp, môi trường thân thiện là một phần tạo nên trải nghiệm của du khách.

Bởi vậy, bảo vệ môi trường cũng là gìn giữ hình ảnh và lợi thế phát triển của Lai Vung. Một con đường sạch, một dòng kênh không rác, một khu dân cư nhiều cây xanh hay một điểm du lịch được chăm chút đều là những chi tiết nhỏ nhưng góp lại thành ấn tượng về một miền quê thân thiện, chỉn chu trong mắt người dân và du khách.

Từ định hướng đó, nhiệm vụ những tháng cuối năm của xã tiếp tục nhấn mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong hệ thống chính trị và người dân cùng tham gia thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội. Với xây dựng nông thôn mới, sự đồng thuận ấy càng có ý nghĩa bởi cảnh quan và môi trường chỉ có thể bền vững khi trở thành việc chung của cộng đồng.

Đích đến của công tác môi trường vì vậy không chỉ nằm ở việc hoàn thành tỷ lệ 99% hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch hay 99% rác thải được thu gom, xử lý. Quan trọng hơn là hình thành ý thức tự giác, để mỗi người dân thấy mình có một phần trách nhiệm đối với không gian sống chung.

Khi mỗi gia đình giữ sạch một khoảng sân, mỗi người dân không xả rác xuống kênh rạch, mỗi cơ sở sản xuất quan tâm đến chất thải và nguồn nước, mỗi khu dân cư cùng chăm sóc tuyến đường trước nhà, thì sáng - xanh - sạch - đẹp sẽ không còn chỉ là một tiêu chí cần đạt, mà trở thành việc làm hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Từ những việc nhỏ được duy trì đều đặn và lan tỏa trong cộng đồng, một nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường sẽ dần được bồi đắp. Đó cũng là nền tảng để Lai Vung tiếp tục nâng chất nông thôn mới, phát huy sức dân và hướng đến một miền quê xanh, sạch, đáng sống, phát triển bền vững.