Lâm Đồng với khát vọng trở thành trung tâm nông nghiệp xanh, thông minh và Net Zero hàng đầu châu Á

Từ cao nguyên ôn đới Đà Lạt, cao nguyên bazan Đắk Nông đến vùng bán khô hạn và duyên hải Bình Thuận, tất cả tạo nên một không gian nông nghiệp đa sinh thái thuộc nhóm đặc sắc nhất Đông Nam Á của Lâm Đồng.

Nếu nhiều vùng chỉ mạnh về một vài ngành hàng, thì Lâm Đồng đồng thời sở hữu các lợi thế nổi bật về cà phê, chè, dâu tằm, rau, hoa, cây ăn quả, dược liệu, chăn nuôi, cá nước lạnh và kinh tế biển. Đây chính là nền tảng để hình thành một trung tâm nông nghiệp xanh, đa giá trị và có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Dấu ấn của trung tâm nông nghiệp công nghệ cao số 1 Việt Nam

Lâm Đồng bước vào giai đoạn phát triển mới trên nền tảng khoa học công nghệ đã được tích lũy và khẳng định trong hơn hai thập niên qua. Đây là địa phương tiên phong của Việt Nam trong việc tiếp nhận, làm chủ và ứng dụng thành công nhiều công nghệ nông nghiệp tiên tiến từ Israel, Hà Lan, Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ, tạo nên hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao hoàn chỉnh nhất cả nước.

Nhiều công nghệ hiện đại đã được triển khai rộng rãi như hệ thống nhà kính, nhà màng điều khiển vi khí hậu; công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân tự động (Fertigation) của Israel; công nghệ sản xuất giống bằng nuôi cấy mô quy mô công nghiệp; hệ thống cảm biến và Internet vạn vật (IoT) giám sát môi trường sản xuất theo thời gian thực; các mô hình nông nghiệp thông minh (Smart Farm); công nghệ truy xuất nguồn gốc bằng mã QR và Blockchain; máy bay không người lái (drone) phục vụ giám sát, phun thuốc chính xác; cùng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý sản xuất, dự báo sâu bệnh và tối ưu hóa năng suất cây trồng.

Nhờ làm chủ những công nghệ tiên tiến này, Lâm Đồng đã hình thành các vùng rau, hoa, chè và cà phê, cây ăn quả, bò sữa… công nghệ cao nổi tiếng cả nước, đồng thời xây dựng được chuỗi giá trị tương đối hoàn chỉnh từ nghiên cứu giống, sản xuất, chế biến sâu đến tiêu thụ và xuất khẩu.

Đây chính là nền móng quan trọng để không gian phát triển mới của tỉnh phát huy tối đa tiềm năng của các vùng đất bazan Đắk Nông, các vùng cây ăn quả và nông nghiệp thích ứng khí hậu của Bình Thuận, tạo nên một trung tâm nông nghiệp công nghệ cao quy mô lớn từ cao nguyên đến biển; nhờ đó nhiều mô hình rau, hoa, cây ăn quả và cà phê công nghệ cao đạt giá trị từ 1-3 tỷ đồng mỗi hecta mỗi năm, tạo nên những gía trị mới cho nông nghiệp Việt Nam.

Sự kết hợp giữa nền tảng công nghệ tiên tiến đã được khẳng định ở Lâm Đồng với nguồn tài nguyên đất đai, khí hậu và đa dạng sinh thái đang mở ra cơ hội hình thành một trung tâm nông nghiệp xanh, thông minh, kinh tế sinh học và kinh tế carbon hàng đầu Việt Nam, từng bước vươn lên vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Những lợi thế chiến lược tạo nên sức mạnh khác biệt của nông nghiệp Lâm Đồng

Lâm Đồng đang sở hữu những lợi thế mà ít địa phương có thể hội tụ đồng thời:

• Không gian sinh thái nông nghiệp đa dạng từ núi cao đến biển; là địa phương tiếp cận và ứng dụng công nghệ cao rất sớm, quy mô lớn và hiệu quả đứng đầu cả nước;

• Vùng cà phê có diện tích, năng suất và sản lượng lớn nhất cả nước; thuộc nhóm vùng sản xuất cà phê có năng suất cao nhất thế giới, cao gấp khoảng 3,5 lần mức bình quân toàn cầu;

• Trung tâm chè chất lượng cao, có lịch sử chè thương mại hơn một thế kỷ, có năng suất cao nhất;

• Thủ phủ dâu tằm tơ của Việt Nam;

• Nguồn nước dồi dào hội đủ 3 yếu tố: trong - sạch - lạnh, trở thành trung tâm cá nước lạnh lớn nhất cả nước;

• Vùng rau ôn đới quy mô hàng đầu Đông Nam Á;

• Thủ phủ hoa chất lượng cao của Việt Nam, có vị thế trên thị trường thế giới;

• Có diện tích sầu riêng lớn nhất Việt Nam và là một trong những trung tâm cây ăn quả quan trọng nhất của cả nước.

• Trung tâm công nghệ nhân giống invitro lớn nhất Việt Nam;

• Hệ sinh thái rừng rộng lớn tạo lợi thế phát triển kinh tế carbon.

Những lợi thế này không tồn tại riêng lẻ mà bổ trợ lẫn nhau, hình thành nền tảng phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế sinh học quy mô lớn trong tương lai.

Khát vọng xây dựng trung tâm nông nghiệp xanh và Net Zero

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Lâm Đồng không chỉ hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao hàng đầu Việt Nam mà còn nuôi dưỡng khát vọng vươn lên trở thành trung tâm nông nghiệp xanh và phát triển bền vững của khu vực Đông Nam Á.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế đối với các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG), đây không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là cơ hội chiến lược để Lâm Đồng khẳng định vị thế tiên phong.

Mục tiêu của Lâm Đồng không dừng lại ở việc gia tăng năng suất, chất lượng hay giá trị xuất khẩu nông sản, mà hướng tới xây dựng một nền nông nghiệp phát thải thấp, sử dụng hiệu quả đất đai, nước và năng lượng, đồng thời bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái và tạo ra giá trị kinh tế từ tín chỉ carbon. Những thành tựu về nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn đang tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu này.

Các sản phẩm đặc trưng như cà phê Bourbon Cầu Đất, chè chất lượng cao, rau và hoa công nghệ cao, cây ăn quả đặc sản (thanh long, sầu riêng), dược liệu quý (Atiso, Ngọc Nữ Trắng) cùng các sản phẩm sinh học thân thiện môi trường hoàn toàn có tiềm năng trở thành những thương hiệu toàn cầu gắn với câu chuyện phát triển xanh của Việt Nam. Mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị thương mại mà còn truyền tải thông điệp về trách nhiệm môi trường, bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững.

Với tiềm năng tự nhiên đặc biệt, nền tảng khoa học công nghệ tiên tiến và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Lâm Đồng đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành hình mẫu về nông nghiệp xanh, đóng góp tích cực vào mục tiêu Net Zero 2050 của Việt Nam và tạo dựng vị thế mới trên bản đồ nông nghiệp bền vững của thế giới.

7 đột phá chiến lược đến năm 2050

Để hiện thực hóa khát vọng đó, ngành nông nghiệp Lâm Đồng cần tập trung vào 7 định hướng lớn:

• Nghiên cứu, ứng dụng KHCN đột phá; xây dựng thung lũng đổi mới sáng tạo nông nghiệp;

• Hoàn thành chuyển đổi số toàn ngành nông nghiệp;

• Hình thành vùng cà phê ứng dụng AI và Net Zero quy mô lớn;

• Xây dựng trung tâm công nghệ sinh học và gen cây trồng quốc gia;

• Phát triển kinh tế tuần hoàn trong toàn chuỗi giá trị;

• Trở thành trung tâm giao dịch tín chỉ carbon nông nghiệp.

• Hình thành hành lang Nông nghiệp xanh - Du lịch xanh - Năng lượng xanh.

Thực hiện đồng bộ 7 giải pháp này, không chỉ là các giải pháp phát triển kinh tế mà còn là nền tảng để xây dựng một mô hình phát triển mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm môi trường.

Có thể khẳng định, Lâm Đồng đang đứng trước một cơ hội lịch sử. Sự hội tụ của không gian sinh thái đa dạng, nền nông nghiệp công nghệ cao hàng đầu Việt Nam, nguồn tài nguyên rừng lớn cùng khát vọng đổi mới sáng tạo đang tạo nên những tiền đề đặc biệt để địa phương bứt phá.

Tầm nhìn đến năm 2050 không dừng lại ở việc trở thành vùng sản xuất nông sản lớn mà hướng tới vị thế một trung tâm nông nghiệp xanh, thông minh, kinh tế sinh học và Net Zero hàng đầu châu Á. Đó không chỉ là khát vọng của riêng Lâm Đồng mà còn có thể trở thành hình mẫu cho nền nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển xanh và bền vững.