Lân nung chảy, NPK Ninh Bình giúp cây lúa Quảng Ngãi tăng năng suất 5

Lúa cứng cây, hạn chế sâu bệnh

Trong điều kiện sản xuất vụ hè thu 2026 gặp không ít khó khăn do thời tiết bất lợi, mô hình sử dụng bộ phân bón Ninh Bình khép kín (bón lót + bón thúc bằng lân nung chảy và NPK Ninh Bình) trên cây lúa tại Quảng Ngãi đã cho kết quả tích cực. Cây lúa sinh trưởng khỏe, đẻ nhánh tập trung, thân cứng, hạn chế đổ ngã; năng suất tăng từ 5 - 6,5 tạ/ha, lợi nhuận cao hơn ruộng đối chứng.

Vụ hè thu 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình - Thương hiệu Niferco, triển khai mô hình trình diễn sử dụng phân bón Ninh Bình trên cây lúa với quy mô 2ha, thực hiện tại xã Nghĩa Hành và xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Mô hình được triển khai trên chân đất thịt, có độ phì từ trung bình đến khá, một số diện tích có biểu hiện nhiễm phèn nhẹ. Mục tiêu không chỉ đánh giá hiệu quả của sản phẩm mà còn kiểm chứng một quy trình dinh dưỡng phù hợp với điều kiện đất đai, mùa vụ và tập quán canh tác lúa tại địa phương.

Theo quy trình kỹ thuật, ruộng mô hình sử dụng phân chuồng kết hợp với phân lân nung chảy Ninh Bình để bón lót; các giai đoạn sinh trưởng tiếp theo sử dụng bón thúc bằng Phân NPK Ninh Bình 20-6-6+TE và NPKS Ninh Bình 16-5-17+6S+TE.

Cách bố trí này nhằm cung cấp dinh dưỡng theo từng giai đoạn phát triển của cây lúa. Giai đoạn đầu tập trung giúp cây bén rễ, hồi xanh và đẻ nhánh; giai đoạn sau bổ sung dinh dưỡng phù hợp để cây phát triển cân đối, làm đòng và tích lũy năng suất.

Đại diện Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình cho biết, việc triển khai mô hình xuất phát từ quan điểm hiệu quả của phân bón phải được kiểm chứng trực tiếp trên đồng ruộng. “Thông qua mô hình, chúng tôi mong muốn không chỉ giới thiệu sản phẩm, mà quan trọng hơn là cùng cán bộ kỹ thuật và bà con nông dân kiểm chứng hiệu quả của một quy trình dinh dưỡng toàn diện ngay trên đồng ruộng”, ông Phan Như Diễm, đại diện Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình nhấn mạnh.

Theo doanh nghiệp, mỗi loại đất, mỗi loại cây trồng và từng giai đoạn sinh trưởng đều có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Vì vậy, bên cạnh nâng cao chất lượng sản phẩm, Phân lân Ninh Bình chú trọng phối hợp với các cơ quan chuyên môn và Trung tâm Khuyến nông tỉnh, hệ thống nông nghiệp các cấp để xây dựng mô hình thực tế, hướng dẫn nông dân sử dụng phân bón phù hợp và hiệu quả.

Trong bộ sản phẩm sử dụng tại mô hình, Phân lân nung chảy Ninh Bình đóng vai trò cung cấp chất lân (P2O5) cùng các chất trung lượng như canxi, magiê, silic và một số nguyên tố vi lượng. Sản phẩm phù hợp với một số vùng đất có độ chua hoặc nhiễm phèn nhẹ, góp phần hỗ trợ cải tạo đất và phát triển bộ rễ, giúp rễ khỏe và làm tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng khi bón phân.

Vụ hè thu năm 2026, sản xuất lúa tại Quảng Ngãi chịu tác động của thời tiết âm u, mưa dông kéo dài trong một số thời điểm quan trọng. Điều kiện này ảnh hưởng đến quá trình quang hợp, tích lũy chất khô, đồng thời làm gia tăng nguy cơ phát sinh sâu bệnh.

Tuy nhiên, quá trình theo dõi cho thấy ruộng trong mô hình sử dụng phân lân Ninh Bình có khả năng sinh trưởng tốt. Cây lúa bén rễ, hồi xanh nhanh, đẻ nhánh tập trung; bộ lá xanh bền, thân cây cứng khỏe và khả năng chống đổ ngã tốt hơn ruộng đối chứng. Mức độ sâu bệnh phát sinh trên ruộng mô hình cũng thấp hơn.

Năng suất tăng, chi phí giảm

Ông Nguyễn Duy Đức, nông dân tham gia mô hình tại xã Nghĩa Hành, cho biết việc tuân thủ quy trình bón phân đã tạo sự khác biệt rõ rệt trên đồng ruộng. Theo ông Đức, cây lúa trong mô hình duy trì màu xanh ổn định trong quá trình sinh trưởng, đến cuối vụ chín tương đối đồng đều, thân cứng và đứng vững.

Trong khi đó, một số diện tích bên ngoài mô hình bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết có hiện tượng đổ ngã, cây yếu, bộ lá đòng bị khô héo đầu lá, năng suất, chất lượng kém hơn ruộng bón Lân nung chảy và NPK Ninh Bình. “Ruộng mô hình cho thấy cây lúa khỏe, cứng cây, ít bị ảnh hưởng hơn. Năng suất ước đạt khoảng 70 tạ/ha, cao hơn so với mức bình quân khoảng 65 tạ/ha mà gia đình thường đạt trước đây”, ông Đức chia sẻ.

Kết quả thu hoạch cuối vụ hè thu 2026 cho thấy các chỉ tiêu năng suất của ruộng mô hình đều cao hơn đối chứng. Tại Nghĩa Hành, năng suất đạt 71,5 tạ/ha, cao hơn 6,5 tạ/ha; tại Mộ Đức đạt khoảng 70 tạ/ha, cao hơn khoảng 5 tạ/ha.

Báo cáo tổng kết mô hình xác định năng suất lúa sử dụng bộ phân bón Ninh Bình đạt từ 70 - 71,5 tạ/ha, cao hơn ruộng đối chứng từ 5 - 6,5 tạ/ha, tương đương mức tăng khoảng 7,5%. Các yếu tố cấu thành năng suất như số bông, số hạt chắc và khả năng tích lũy chất khô đều được cải thiện.

Hiệu quả kinh tế cũng là một điểm đáng chú ý. Tại Nghĩa Hành, tổng chi phí trực tiếp của ruộng mô hình khoảng 32,18 triệu đồng/ha, thấp hơn ruộng ngoài mô hình khoảng 460.000 đồng/ha. Với năng suất cao hơn, doanh thu đạt khoảng 45,045 triệu đồng/ha, lợi nhuận đạt 12,865 triệu đồng/ha. Tại Mộ Đức, lợi nhuận của mô hình đạt khoảng 11,92 triệu đồng/ha. Bình quân, mô hình mang lại lợi nhuận cao hơn ruộng đối chứng khoảng 4,095 triệu đồng/ha, tương đương khoảng 228.000b đồng/sào.

Bà Nguyễn Thị Dương Lộc, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi, đánh giá kết quả mô hình cho thấy bộ sản phẩm phân lân nung chảy và NPK Ninh Bình có khả năng cải tạo đất, khử chua, hạ phèn, nâng pH đất giúp bộ rễ phát triển đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa trong điều kiện sản xuất tại địa phương.

Theo bà Lộc, hiệu quả của mô hình không chỉ thể hiện ở năng suất mà còn qua sự sinh trưởng đồng đều, độ cứng cây, khả năng hạn chế sâu bệnh và hiệu quả kinh tế. Đây là cơ sở thực tiễn để các đơn vị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy trình và xem xét mở rộng mô hình tại các vùng sản xuất khác trên địa bàn tỉnh.

Từ kết quả tại Quảng Ngãi, đại diện Công ty Cổ phần Phân lân Ninh Bình cho biết doanh nghiệp sẽ tiếp tục phối hợp với ngành nông nghiệp, Trung tâm Khuyến nông và các địa phương xây dựng những mô hình phù hợp với từng loại đất, cây trồng và điều kiện canh tác.

“Hiệu quả của một mô hình không chỉ được nhìn nhận qua năng suất cuối vụ mà phải tạo ra hiệu quả tổng thể, từ cây trồng sinh trưởng tốt hơn, sử dụng phân bón hiệu quả hơn đến nâng cao thu nhập cho người nông dân”, đại diện doanh nghiệp khẳng định.

Báo cáo mô hình cũng khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu các mức bón khác nhau để xác định lượng phân tối ưu, vừa bảo đảm năng suất, vừa tiết kiệm chi phí và hạn chế dư thừa dinh dưỡng. Người sản xuất cần thực hiện nguyên tắc bón phân cân đối, đúng nhu cầu cây trồng, đúng thời điểm và phù hợp với điều kiện đất đai, mùa vụ; kết hợp các giải pháp canh tác theo hướng bền vững.

Từ một mô hình quy mô 2ha, kết quả tại Quảng Ngãi cho thấy hiệu quả của phân bón không chỉ phụ thuộc vào từng sản phẩm riêng lẻ mà còn nằm ở việc xây dựng quy trình dinh dưỡng phù hợp và tổ chức hướng dẫn nông dân áp dụng đúng kỹ thuật.

Và đó cũng là hướng mà Phân lân Ninh Bình đang theo đuổi, đó là đưa sản phẩm gắn với chuyển giao kỹ thuật, kiểm chứng hiệu quả trên đồng ruộng và đồng hành cùng ngành nông nghiệp, hệ thống khuyến nông để hướng tới nền nông nghiệp xanh, theo hướng hữu cơ, hiệu quả và bền vững.