Liên kết sản xuất để hồ tiêu Phú Giáo đạt chuẩn quốc tế

Xã Phú Giáo (TP.HCM) từng là vùng trồng hồ tiêu có tiếng của tỉnh Bình Dương cũ. Có thời điểm trên địa bàn này có tới khoảng 500 ha hồ tiêu. Cây tiêu từng mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân nơi đây nhờ đất đai, khí hậu phù hợp, kinh nghiệm canh tác lâu năm và sự gắn bó bền bỉ của người nông dân với loại cây trồng này.

Vào thời điểm giá hồ tiêu xuống thấp, dịch bệnh kéo dài và chi phí đầu tư tăng khiến cho nhiều vườn tiêu ở Phú Giáo bị suy kiệt, thậm chí bị chết do thiếu sự đầu tư, chăm sóc của nông dân. Không ít hộ trồng tiêu đã phải chặt bỏ tiêu để chuyển sang cây trồng khác. Diện tích hồ tiêu ở Phú Giáo vì vậy đã giảm xuống khá nhiều.

Những năm gần đây, khi giá tiêu phục hồi, đầu ra thuận lợi nhờ cung thấp hơn cầu, những nông dân vẫn còn giữ vườn tiêu ở Phú Giáo đã đầu tư trở lại cho cây hồ tiêu. Theo UBND xã Phú Giáo, dù diện tích hồ tiêu hiện nay không còn lớn như trước đây, nhưng trên địa bàn hiện vẫn còn gần 50 hộ dân kiên trì gắn bó với cây trồng này.

Điều đáng chú ý là người trồng tiêu ở Phú Giáo đã có sự liên kết với nhau để áp dụng tiến bộ kỹ thuật, sản xuất theo quy trình và nhất là sản xuất thực hành nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn GlobalGAP.

Trên địa bàn xã Phú Giáo hiện có một Tổ hợp tác sản xuất hồ tiêu với 18 thành viên, tổng diện tích 50 ha. Trong thời gian qua, các thành viên của Tổ hợp tác đã thống nhất cùng nhau sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Đến nay, toàn bộ 50 ha hồ tiêu của Tổ hợp tác đều đã có chứng nhận này. Đây là bước tiến quan trọng cho cây hồ tiêu ở Phú Giáo, bởi GlobalGAP không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình canh tác mà còn mở thêm cơ hội tiếp cận các thị trường khó tính.

Ông Nguyễn Văn Minh, một thành viên của Tổ hợp tác sản xuất hồ tiêu ở Phú Giáo, chia sẻ, trước đây nhiều nông dân chủ yếu chăm sóc vườn theo kinh nghiệm. Mỗi nhà có một cách bón phân, tưới nước, phòng bệnh khác nhau nên chất lượng sản phẩm chưa thật sự đồng đều. Khi tham gia tổ hợp tác, nông dân có thêm điều kiện trao đổi kỹ thuật và cùng điều chỉnh cách làm để có sản phẩm đồng đều về chất lượng, giúp cho việc tiêu thụ dễ dàng hơn.

Theo ông Vũ Hải Lý, Chủ tịch UBND xã Phú Giáo, một doanh nghiệp muốn thu mua hồ tiêu theo tiêu chuẩn thường cần vùng nguyên liệu ổn định, sản lượng đủ lớn và chất lượng đồng đều. Nếu mỗi hộ sản xuất một kiểu, rất khó hình thành đơn hàng lâu dài. Vì vậy, khi tổ hợp tác vận hành tốt, Phú Giáo có thể từng bước xây dựng vùng tiêu đạt chuẩn, tạo niềm tin cho đối tác

Ở nhiều vùng trồng tiêu trọng điểm khác, nông dân cũng đang liên kết lại với nhau thành các hợp tác xã, tổ hợp tác, nhóm nông dân để sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế.

HTX Nông nghiệp - Thương mại - Dịch vụ Hữu cơ Hoàng Nguyên ở thôn 8, xã Thuận Hạnh, tỉnh Lâm Đồng hiện là một trong những hợp tác xã đi đầu về sản xuất hồ tiêu hữu cơ theo tiêu chuẩn của nhiều thị trường khó tính.

Hiện nay Hợp tác xã có 202 thành viên với diện tích 986 ha. Từ khi thành lập, Hợp tác xã có mục tiêu rõ ràng hướng đến các thị trường khó tính như Mỹ, Canada, Úc, Nhật... Đây là những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và tính bền vững của sản phẩm.

Bà Trần Thị Thu, Giám đốc HTX Nông nghiệp - Thương mại - Dịch vụ Hữu cơ Hoàng Nguyên, cho biết, đến nay Hợp tác xã đã đạt chứng nhận hữu cơ cho 195,6 ha hồ tiêu, với các chứng nhận như USDA, EU, JAS, Canada. Trong 8 năm qua, kể từ khi bắt tay sản xuất hồ tiêu hữu cơ, Hợp tác xã đã bán ra thị trường khoảng 1.300 tấn tiêu hữu cơ. Hiện nay, Hợp tác xã đang mở rộng thị trường qua các nước Ấn Độ, Anh, Mĩ và nhận được những phản hồi tích cực.

Tại xã Đức An tỉnh Lâm Đồng, Hợp tác xã Nông nghiệp Đoàn Kết hiện có 150 ha hồ tiêu đạt chứng nhận Rainforest Alliance, sản lượng khoảng 450 tấn/năm; trong đó 42,2 ha đạt chứng nhận hữu cơ USDA-NOP, sản lượng khoảng 150 tấn/năm.

Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, cho biết, các mô hình hợp tác xã, nhóm nông dân và doanh nghiệp liên kết trong ngành hồ tiêu đã chứng minh hiệu quả. Nhiều hợp tác xã được doanh nghiệp chế biến gia vị lựa chọn làm đối tác phát triển vùng nguyên liệu và có mức giá cộng thưởng rõ rệt cho sản phẩm đạt chuẩn.

Đây là bằng chứng cho thấy khi kỹ thuật, chứng nhận, thu mua và chia sẻ lợi ích được gắn với nhau, nông dân có động lực duy trì tuân thủ các tiêu chuẩn, chứng nhận.