Loạt lô sầu riêng đang đối mặt nguy cơ chậm thông quan do ùn ứ kiểm nghiệm

Loạt lô sầu riêng đang đối mặt nguy cơ chậm thông quan do ùn ứ kiểm nghiệm Cập nhật: 13 phút trước VOV.VN - Xuất khẩu rau quả tiếp tục tăng trưởng mạnh, nhưng hàng loạt lô sầu riêng đang đối mặt nguy cơ chậm thông quan do ùn ứ kiểm nghiệm, áp lực kiểm soát cadimi và bất cập mã số vùng trồng. Cơ quan chức năng đang đồng loạt rà soát vùng nguyên liệu, gỡ nghẽn kiểm định để giữ đơn hàng xuất khẩu. Bốn tháng đầu năm 2026, ngành rau quả Việt Nam xuất khẩu đạt 2,06 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ, riêng thị trường Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch hơn 1 tỷ USD. Tuy nhiên, để hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD, ngành đang đối mặt nhiều điểm nghẽn về logistics, hạ tầng vùng nguyên liệu, kho lạnh, chế biến sâu, quản lý mã số vùng trồng và đặc biệt là năng lực kiểm nghiệm chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng xuất khẩu. Theo ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, điểm nghẽn cấp bách nhất hiện nay là khâu kiểm nghiệm, kiểm định, khiến nhiều lô hàng, nhất là sầu riêng, bị chậm thông quan dù đã có đơn hàng xuất khẩu. Hiệp hội kiến nghị Chính phủ sớm nâng cấp hệ thống phòng kiểm nghiệm, tăng năng lực giám định tại các vùng sản xuất trọng điểm, đồng thời siết quản lý mã số vùng trồng, đầu tư kho lạnh, logistics và chế biến sâu để nâng sức cạnh tranh. “Hiện nay, mỗi lô hàng muốn xuất khẩu đều bắt buộc phải qua kiểm nghiệm và có giấy chứng nhận đạt yêu cầu mới được thông quan. Tuy nhiên, lượng hàng xuất khẩu đang rất lớn, đặc biệt là đi thị trường Trung Quốc, trong khi số cơ sở kiểm nghiệm lại còn hạn chế. Có đơn vị chưa đủ điều kiện thực hiện, có nơi phải từ chối nhận mẫu, năng lực kiểm nghiệm hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Vì vậy, mỗi ngày số lượng hàng được kiểm nghiệm và đủ điều kiện xuất khẩu cũng bị giới hạn, dẫn đến tình trạng ùn ứ”, ông Tùng nói. Từ góc độ địa phương, ông Nguyễn Phước Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, tình trạng ùn ứ tại các phòng kiểm nghiệm còn xuất phát từ việc nhiều lô hàng được ghép từ nhiều vườn, trong khi cadimi tồn dư trong đất từ tập quán canh tác lâu năm chỉ bộc lộ rõ khi Trung Quốc siết ngưỡng kiểm soát. Để tháo gỡ, Đồng Tháp đang rà soát toàn bộ mã số vùng trồng, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời khoanh vùng nguy cơ nhiễm cadimi và xây dựng đề án cải tạo đất dài hạn. “Trong thời gian tới, Đồng Tháp sẽ khẩn trương rà soát lại toàn bộ mã số vùng trồng trên địa bàn. Ngay trong tuần tới, tỉnh sẽ kiểm tra, đánh giá lại các mã vùng đã được cấp và kiên quyết xử lý những vùng trồng, doanh nghiệp không thực hiện đúng quy định, nhất là các trường hợp hồ sơ, sổ sách chưa đầy đủ hoặc chưa bảo đảm yêu cầu. Bên cạnh đó, tỉnh cũng sẽ khoanh vùng các khu vực có nguy cơ nhiễm cadimi, đồng thời xây dựng quy trình hỗ trợ người dân cải tạo đất, từng bước xử lý tận gốc vấn đề này. Hiện Đồng Tháp đang xây dựng đề án cụ thể để triển khai trong thời gian tới.”, ông Thiện thông tin. Trao đổi về vấn đề trên, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, để tháo gỡ khó khăn trước mắt cho xuất khẩu sầu riêng và nhiều mặt hàng nông sản, giải pháp cấp bách là tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp trong khâu kiểm định chất lượng. Bộ đã đề nghị chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị kiểm định không được từ chối kiểm nghiệm hàng hóa đủ điều kiện, tránh ùn ứ, chậm xuất khẩu; đồng thời tăng cường quản lý hệ thống trung tâm kiểm nghiệm ở cả Trung ương và địa phương. Về lâu dài, Bộ xác định nâng chất lượng từ vùng nguyên liệu là giải pháp căn cơ. Các địa phương cần đẩy nhanh xây dựng vùng trồng đạt chuẩn, cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, ứng dụng chuyển đổi số để truy xuất nguồn gốc xuyên suốt từ sản xuất đến xuất khẩu. Bộ cũng tiếp tục phối hợp địa phương tháo gỡ các vướng mắc trong phân cấp, kiểm định và quản lý chất lượng. Riêng với sầu riêng nhiễm cadimi, Thứ trưởng cho rằng nguyên nhân chủ yếu do tồn dư kim loại nặng trong đất từ quá trình canh tác lâu năm. Vì vậy, cần nghiên cứu chất lượng đất, cải tạo đất, thay đổi phương thức canh tác, luân canh cây trồng. Trước mắt, doanh nghiệp cần linh hoạt thích ứng. “Ngành nông nghiệp phải đẩy mạnh canh tác bền vững, từ khâu chọn giống, cải tạo đất, sử dụng phân bón, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất. Chỉ khi bảo đảm chất lượng sản phẩm, xây dựng được vùng nguyên liệu đạt chuẩn và truy xuất rõ ràng, sầu riêng nói riêng và nông sản Việt Nam nói chung mới giữ vững uy tín, thương hiệu và phát triển bền vững trên thị trường quốc tế”. Thứ trưởng Võ Văn Hưng khẳng định, việc thành lập các cơ sở kiểm nghiệm hiện không còn bị giới hạn về cấp phép như trước mà đã được phân cấp cho địa phương. Doanh nghiệp đủ điều kiện đều có thể được địa phương cấp phép để cung cấp dịch vụ kiểm định. Trung ương hiện chỉ giữ lại 7 trung tâm phục vụ các yêu cầu cốt lõi của thị trường, còn phần lớn thẩm quyền đã giao về địa phương. Bộ cũng đã đề nghị chủ tịch UBND các tỉnh tăng cường kiểm tra, chỉ đạo các trung tâm kiểm nghiệm nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu kiểm định, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu nông lâm sản. Từ khóa: Sầu riêng, Xuất khẩu rau quả, ách tắc, kiểm nghiệm,xuất khẩu Thể loại: Kinh tế Tác giả: nguyễn quang/vov-tp.hcm Nguồn tin: VOVVN Bình luận