Nắm chắc kỹ thuật nông dân tự tin mở rộng sản xuất

Những năm qua, từ những lớp tập huấn kỹ thuật, mô hình trình diễn và sự đồng hành của chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đã giúp nhiều nông dân Quảng Ngãi thay đổi tư duy sản xuất.

Từ chỗ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, người dân từng bước tiếp cận các quy trình kỹ thuật, mạnh dạn áp dụng khoa học vào chăn nuôi, trồng trọt, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Tại xã Sơn Hạ, địa hình chủ yếu là đồi núi khiến việc phát triển nhiều loại cây trồng gặp không ít khó khăn. Một số vùng, người dân chỉ trồng được cây keo, song giá trị kinh tế mang lại chưa tương xứng với tiềm năng. Từ thực tế đó, chính quyền địa phương cùng ngành khuyến nông đã tìm hướng đi mới nhằm đa dạng sinh kế cho người dân.

Sau khi khảo sát điều kiện tự nhiên và khả năng phát triển chăn nuôi, vừa qua, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai mô hình phát triển chăn nuôi dê sinh sản ở vùng miền núi tại địa phương. 3 hộ dân được lựa chọn tham gia, mỗi hộ được hỗ trợ 10 con dê cái và 1 con dê đực giống Boer.

Đây là giống dê có nguồn gốc từ Nam Phi, nổi bật với khả năng sinh sản tốt, tốc độ tăng trọng nhanh và trọng lượng lớn hơn nhiều giống dê địa phương. Tuy nhiên, việc đưa giống vật nuôi mới vào vùng miền núi cũng đặt ra không ít thách thức.

Do lần đầu tiếp cận giống dê ngoại, trong khi trước đây chủ yếu nuôi bò, nhiều hộ dân còn thiếu kinh nghiệm chăm sóc. Một số con dê sau khi đưa về địa phương xuất hiện tình trạng chậm thích nghi, sức khỏe giảm sút, khiến người nuôi không khỏi lo lắng.

Trước thực tế đó, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi thường xuyên bám sát mô hình, trực tiếp hướng dẫn người dân từ cách lựa chọn thức ăn, xây dựng chuồng trại, theo dõi sức khỏe đến các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Quá trình hướng dẫn được thực hiện ngay tại chuồng nuôi, giúp người dân dễ quan sát, dễ áp dụng vào thực tế.

Nhờ thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, đàn dê dần thích nghi với điều kiện khí hậu, môi trường tại địa phương, sinh trưởng ổn định và bắt đầu bước vào giai đoạn sinh sản.

Ông Đinh Văn Bay (trú thôn Xà Nai), một trong những hộ tham gia mô hình cho biết, trước đây gia đình chưa từng nuôi dê nên mọi kỹ thuật đều mới mẻ.

Từ cách phối trộn thức ăn, theo dõi sức khỏe, nhận biết dấu hiệu bệnh đến việc tiêm phòng đều được cán bộ khuyến nông hướng dẫn cụ thể.

“Ban đầu tôi cũng lo vì dê mới đưa về có con ăn kém, chậm lớn. Nhưng được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn tận tình từng bước, mình hiểu cách chăm sóc, cách phòng bệnh nên yên tâm hơn. Đến nay đàn dê phát triển tốt, đã bắt đầu sinh sản. Có kiến thức rồi, tôi tự tin sẽ tiếp tục mở rộng quy mô chăn nuôi để tăng thu nhập cho gia đình”, ông Bay chia sẻ.

Không chỉ trong chăn nuôi, việc chuyển giao kỹ thuật còn tạo chuyển biến rõ nét trong lĩnh vực trồng trọt, nhất là với những loại cây trồng quen thuộc nhưng trước đây người dân chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm.

Gia đình anh Chu Đình Đề, ở xã Kon Braih, là một ví dụ điển hình. Với 2 ha cà phê, nhiều năm trước nguồn thu của gia đình gần như chỉ phụ thuộc vào loại cây này. Năm 2016, anh quyết định trồng xen sầu riêng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Tuy nhiên, do chưa nắm vững kỹ thuật chăm sóc nên cây sinh trưởng chậm, sâu bệnh phát sinh nhiều, năng suất thấp, hiệu quả kinh tế chưa như kỳ vọng.

Nhận thấy cần thay đổi cách làm, anh Đề chủ động tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật canh tác sầu riêng bền vững do Hội Nông dân xã tổ chức. Bên cạnh kiến thức lý thuyết, anh còn được tham quan các mô hình trồng xen hiệu quả để học hỏi kinh nghiệm thực tế.

Sau các khóa tập huấn, anh bắt đầu điều chỉnh toàn bộ quy trình sản xuất. Lượng nước tưới được tính toán phù hợp theo từng thời điểm, hệ thống béc tưới trên cao được lắp đặt để giảm nhiệt và hạn chế sâu bệnh. Việc bón phân cũng được chia thành nhiều đợt, ưu tiên sử dụng phân hữu cơ nhằm cải tạo đất và giúp cây phát triển ổn định.

“Sau khi được tập huấn, tôi hiểu rằng mỗi giai đoạn sinh trưởng của cây đều cần chế độ chăm sóc khác nhau. Khi làm đúng kỹ thuật, cây khỏe hơn, ít sâu bệnh và năng suất cũng ổn định hơn”, anh Đề nói.

Những thay đổi trong cách sản xuất nhanh chóng mang lại hiệu quả rõ rệt. Hiện nhiều cây sầu riêng trong vườn đạt sản lượng khoảng 100 kg quả mỗi cây, bình quân từ 60 - 80 kg/cây. Mỗi năm, gia đình thu hoạch gần 10 tấn sầu riêng, mang về gần 400 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Mô hình trồng xen cũng giúp diện tích cà phê duy trì năng suất, nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích.

Theo ông Ưng Văn Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ngãi, việc chuyển giao kỹ thuật thông qua các lớp tập huấn, mô hình trình diễn và hướng dẫn trực tiếp tại hiện trường là giải pháp quan trọng giúp người dân nhanh chóng tiếp cận quy trình sản xuất tiên tiến.

Ông Thanh cho biết, khi được tận mắt quan sát, trực tiếp thực hành và được cán bộ kỹ thuật đồng hành trong suốt quá trình triển khai, người dân sẽ mạnh dạn thay đổi tập quán sản xuất.

Thực tế cho thấy nhiều hộ đã chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất theo quy trình kỹ thuật, nhờ đó nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và tăng hiệu quả kinh tế.

“Từ những mô hình hiệu quả, chúng tôi tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn để nhiều hộ dân cùng học hỏi, áp dụng. Khi người dân nắm vững kỹ thuật và chủ động vận dụng vào sản xuất, các mô hình sẽ được nhân rộng, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững”, ông Thanh nhấn mạnh.