Nên mua cây giống ở đâu để hạn chế rủi ro?

Nên mua cây giống tại cơ sở sản xuất, kinh doanh giống có địa chỉ rõ ràng, công bố hoặc được chứng nhận nguồn gốc giống (cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng được công nhận), viện nghiên cứu, trung tâm giống của tỉnh, hợp tác xã, doanh nghiệp uy tín, hoặc vườn ươm được nhiều nhà vườn trong vùng tin dùng. Để hạn chế rủi ro, cần kiểm tra nguồn gốc mắt ghép, cây đầu dòng; xem trực tiếp vườn ươm; kiểm tra cây giống (rễ, thân, lá, sâu bệnh); yêu cầu hóa đơn, phiếu xuất vườn, cam kết đúng giống; tránh mua cây giống trôi nổi, giá rẻ bất thường, bán dạo không rõ nguồn. Cây giống sai, nhiễm bệnh là thiệt hại kéo dài nhiều năm, nhất là với cây lâu năm.

Nơi mua cây giống đáng tin cậy

Viện nghiên cứu, trường đại học có vườn ươm, giống được chọn tạo, khảo nghiệm.
Trung tâm giống, trung tâm khuyến nông của tỉnh.
Cơ sở sản xuất giống có cây đầu dòng/vườn cây đầu dòng được công nhận (với cây lâu năm như cà phê, sầu riêng, cây có múi, bơ, mắc ca…).
Hợp tác xã, doanh nghiệp có chuỗi liên kết, chịu trách nhiệm về giống.
Vườn ươm lâu năm, có uy tín trong vùng, được nhiều người xác nhận chất lượng.

Dấu hiệu nơi bán đáng ngờ

Không có địa chỉ cố định, bán dạo, bán qua mạng không rõ vườn ươm.
Giá rẻ bất thường so với mặt bằng.
Quảng cáo "giống mới, siêu năng suất" nhưng không có thông tin công nhận, khảo nghiệm.
Không cho xem vườn ươm, không cung cấp hóa đơn, cam kết.

Cần kiểm tra gì trước khi mua?

Nguồn gốc

Mắt ghép lấy từ cây đầu dòng nào, có giấy tờ công nhận không.
Gốc ghép là giống gì, có chống chịu bệnh không.
Cơ sở có công bố tiêu chuẩn chất lượng cây giống không.

Chất lượng cây giống

Rễ: trắng, nhiều rễ tơ, không xoắn, không thối; bầu đất chắc.
Thân: thẳng, khỏe, đủ kích thước theo tiêu chuẩn; vết ghép liền tốt.
Lá: xanh tươi, không vàng, không đốm, không có sâu, rệp, nhện.
Không bệnh: không có dấu hiệu thối gốc, xì mủ, vàng lá gân xanh (cây có múi), virus.

Giấy tờ

Hóa đơn, phiếu xuất vườn, thông tin lô cây, cam kết đúng giống, chất lượng.

Kinh nghiệm khi mua

Đặt hàng trước với vườn ươm uy tín, đến xem cây trực tiếp.
Mua dư một ít để trồng dặm.
Hỏi kinh nghiệm người đã mua ở cùng nơi.
Vận chuyển cẩn thận, che nắng, giữ ẩm bầu, trồng sớm sau khi nhận.
Cách ly, theo dõi cây mới mua một thời gian trước khi trồng vào vườn (với nơi có nguy cơ bệnh).

Câu hỏi thường gặp

Cây giống đắt có chắc tốt hơn không? Không chắc, nhưng cây giống quá rẻ thường đi kèm rủi ro. Quan trọng là nguồn gốc rõ ràng và chất lượng thực tế.

Có nên tự ươm, tự ghép cây giống? Có thể nếu có kỹ thuật và nguồn mắt ghép tốt từ cây đầu dòng. Tự ghép từ cây không rõ năng suất, chất lượng thì rủi ro.

Mua cây giống online có nên không? Chỉ nên mua từ cơ sở có địa chỉ, có vườn ươm kiểm chứng được và cam kết rõ ràng; với số lượng lớn nên đến tận nơi xem cây.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh về các cơ sở giống được công nhận.