Ngày hội lúa rươi hữu cơ tôn vinh nông nghiệp sinh thái bền vững

Ngày 6/6, UBND xã Chí Minh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng tổ chức Ngày hội lúa rươi hữu cơ và xúc tiến thương mại sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP xã Chí Minh năm 2026.

Vùng sản xuất đặc sản mang đậm dấu ấn của nông nghiệp ven biển

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu phát triển sinh thái, hiện đại và bền vững, mô hình lúa rươi hữu cơ được xem là một trong những điểm sáng của nông nghiệp Hải Phòng. Với hệ thống sông ngòi dày đặc cùng nhiều cửa sông lớn đổ ra biển, thành phố sở hữu những vùng nước lợ đặc trưng, tạo điều kiện thuận lợi cho sự sinh trưởng của các loài thủy sinh bản địa như rươi và cáy. Từ lợi thế tự nhiên đó, nhiều địa phương đã phát triển thành công mô hình lúa rươi hữu cơ, hình thành vùng sản xuất đặc sản mang đậm dấu ấn của nông nghiệp ven biển.

Hiện nay, Hải Phòng có khoảng 1.700 ha sản xuất lúa rươi hữu cơ, tập trung tại các vùng sinh thái ven sông, ven biển. Mỗi năm, các vùng sản xuất này cung cấp cho thị trường khoảng 8.000 tấn thóc hữu cơ chất lượng cao cùng từ 2.200 đến 2.500 tấn rươi thương phẩm; tổng giá trị sản xuất toàn vùng ước đạt từ 700 đến 1.000 tỷ đồng mỗi năm.

Trong bức tranh chung ấy, xã Chí Minh nổi là một trong những địa phương tiêu biểu của thành phố Hải Phòng với mô hình lúa - rươi - cáy phát triển hiệu quả. Toàn xã hiện có 478 ha sản xuất lúa kết hợp khai thác rươi, cáy; mỗi năm cung cấp khoảng 2.400 tấn lúa hữu cơ và từ 500-600 tấn rươi, cáy thương phẩm. Doanh thu bình quân đạt từ 500-600 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận đạt từ 350-450 triệu đồng/ha/năm, cao gấp nhiều lần so với sản xuất lúa truyền thống.

Điểm đặc biệt của mô hình lúa rươi hữu cơ nằm ở mối quan hệ cộng sinh giữa cây lúa và hệ sinh thái rươi tự nhiên. Rươi được xem là “chỉ thị sinh thái” của đồng ruộng bởi loài sinh vật này chỉ tồn tại trong môi trường nước sạch, đất giàu hữu cơ và không bị tác động bởi hóa chất độc hại. Nếu người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hoặc thuốc diệt cỏ, quần thể rươi sẽ nhanh chóng suy giảm hoặc biến mất. Chính vì vậy, người nông dân tại các vùng lúa rươi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình canh tác thân thiện với môi trường, không sử dụng hóa chất trong sản xuất và quản lý chặt chẽ nguồn nước đầu vào.

Tạo giá trị đa tầng

Mô hình này cũng tạo ra giá trị đa tầng trên cùng một diện tích sản xuất. Ngoài lúa và rươi, người dân còn thu hoạch cáy, chuối, rau và nhiều loài thủy sinh khác. Cách khai thác đa giá trị giúp giảm thiểu rủi ro thị trường, nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Đặc biệt, các sản phẩm từ cánh đồng lúa rươi không chỉ mang giá trị thương mại mà còn chứa đựng câu chuyện về bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ đa dạng sinh học và phát triển nông nghiệp thuận thiên.

Không dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đã đầu tư vào chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Nhiều sản phẩm như: gạo hữu cơ ruộng rươi, nem rươi, chả rươi, rươi kho hay rươi cấp đông đã được chứng nhận OCOP từ 3 đến 4 sao, được người tiêu dùng đánh giá cao và góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản Hải Phòng trên thị trường.

Ngày hội năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, bao gồm phần lễ và phần hội. Trong đó, phần lễ tập trung giới thiệu kết quả phát triển vùng sản xuất lúa rươi hữu cơ, quảng bá sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu và tăng cường kết nối giữa người sản xuất với doanh nghiệp, đơn vị tiêu thụ. Phần hội diễn ra với các hoạt động trải nghiệm mang đậm bản sắc nông thôn như: hội thi đùa nơm bắt cá, hội thi gặt lúa hữu cơ và hội thi nấu ăn “Mâm cơm hữu cơ quê hương”.

Theo bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng, ngày hội là dịp tôn vinh những người nông dân đã âm thầm gìn giữ hệ sinh thái đồng ruộng trong nhiều năm qua, đồng thời khẳng định hướng đi đúng đắn của nền nông nghiệp văn minh, nơi tăng trưởng kinh tế luôn song hành với bảo vệ môi trường. Những sản phẩm mang thương hiệu lúa rươi hữu cơ Hải Phòng không chỉ là hàng hóa nông nghiệp mà còn là câu chuyện về vùng đất, con người, văn hóa và trách nhiệm với thiên nhiên.

Cùng chung quan điểm đó, bà Bùi Thị Mạnh Hiếu - Tổng Giám đốc Công ty CP Kinh doanh Chế biến Nông sản Bảo Minh cho rằng, giá trị lớn nhất của mô hình không chỉ nằm ở những cánh đồng lúa hay sản lượng thu hoạch mà còn ở việc bảo tồn được hệ sinh thái quý giá, giữ gìn nguồn nước sạch và duy trì sự hiện diện của con rươi - minh chứng cho môi trường sinh thái trong lành. Đây cũng là nền tảng để hình thành các vùng nguyên liệu quy mô lớn, phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp phát thải thấp và nâng cao giá trị gia tăng cho người dân.