Nhà nông làm giàu bằng nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng

Mở hướng từ nông nghiệp xanh

Buổi sáng đầu tháng 5, con đường nông thôn mới được đầu tư nâng cấp dẫn vào xã Thạnh Lộc tràn ngập nắng. Hai bên đường là màu xanh mướt của ruộng vườn. Vùng quê từng gắn với câu chuyện “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” đang hiện ra một diện mạo khác: bình yên hơn, tươi mới hơn và đầy khát vọng làm giàu từ chính tài nguyên bản địa.

Nhiều năm qua, An Giang không chỉ chú trọng tăng sản lượng nông nghiệp mà còn hướng đến nâng giá trị trên cùng diện tích đất sản xuất. Những mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn, du lịch trải nghiệm và chế biến sâu lần lượt ra đời, mang lại nguồn thu ổn định cho người dân. Từ những mô hình thử nghiệm nhỏ lẻ thuở ban đầu, đã dần trở thành hướng phát triển rõ nét ở nhiều địa phương.

Trong chuyến khảo sát thực tế các mô hình sản xuất, kinh doanh giỏi và hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao tại nhiều xã, phường trên địa bàn, lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh An Giang ghi nhận nhiều cách làm mới đầy sáng tạo của nông dân. Mỗi nơi một hướng đi, một cách làm sáng tạo khác nhau, nhưng điểm chung là biết tận dụng thế mạnh địa phương để làm kinh tế nông nghiệp với giá trị vượt trội.

Vườn dâu sinh thái Mê Linh Gia (xã Thạnh Lộc) của anh Hứa Trường Giang là câu chuyện được nhiều người nhắc đến.

Từ khu vườn rộng hơn 2 ha có sẵn hàng trăm gốc dâu, anh Giang mạnh dạn cải tạo thành điểm du lịch sinh thái phục vụ khách tham quan, trải nghiệm và thưởng thức đặc sản đồng quê. Ý tưởng ấy xuất phát từ tình yêu thiên nhiên và nhận ra nhu cầu tìm về không gian xanh của cư dân đô thị ngày càng lớn.

Bước qua cổng vườn, du khách dễ dàng cảm nhận một không gian rất khác. Những luống dâu xanh mướt nối nhau thành hàng. Ven bờ ao, bông súng nở tím mặt nước. Giữa vườn, có những chòi lá đơn sơ- không gian lý tưởng để du khách có thể nghỉ ngơi, tận hưởng không khí trong lành và thưởng thức những đặc sản có sẵn tại vườn.

Vườn dâu sinh thái Mê Linh Gia được anh Giang chăm sóc theo hướng hữu cơ, hạn chế tối đa phân bón hóa học và không sử dụng thuốc trừ sâu. “Làm du lịch sinh thái thì trước hết môi trường phải sạch, sản phẩm phải an toàn và cảnh quan phải đẹp mắt”, anh Hứa Trường Giang chia sẻ về cách xây dựng mô hình của mình.

Khách đến đây còn được tự tay hái dâu, thưởng thức bánh dân gian, ăn các món đồng quê được chế biến từ cá đồng, rau vườn. Nhiều gia đình chọn nơi này làm điểm dừng chân trên đường đi hoặc về từ các điểm du lịch nổi tiếng của An Giang như Hà Tiên, Phú Quốc và các quần đảo trên biển Tây.

Ông Nguyễn Thái Nguyên, du khách từ thành phố Cần Thơ, chia sẻ rằng cả gia đình ông quyết định ghé vào vườn sau chuyến du lịch Hà Tiên trở về. Điều khiến ông thích nhất là không khí mát lành, yên tĩnh và cảm giác gần gũi của miền quê Nam Bộ. “Mấy đứa nhỏ mê nhất là được hái dâu và câu cá. Người lớn thì thích món ăn dân dã, ngon như bữa cơm nhà”, ông Nguyên nói với nụ cười mãn nguyện.

Chỉ sau hơn 4 tháng mở cửa, lượng khách đến Mê Linh Gia tăng nhanh. Trung bình mỗi ngày có khoảng 400 lượt khách, cuối tuần hay dịp lễ thì lượng khách còn cao gần gấp đôi. Dòng khách ấy không chỉ mang doanh thu cho chủ vườn, mà còn tạo việc làm cho lao động địa phương từ các dịch vụ đi kèm như phục vụ ăn uống, chăm sóc cây cảnh,n hướng dẫn khách tham quan...

Ông Thạch Tùng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thạnh Lộc cho biết, mô hình hiện tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động. Quan trọng hơn, nó mở ra hướng phát triển mới cho địa phương: biến sản xuất nông nghiệp thành sản phẩm du lịch có giá trị cao hơn nhiều lần.

Anh Hứa Trường Giang đang ấp ủ kế hoạch kết nối các hộ dân xung quanh để hình thành khu du lịch cộng đồng. Khi đó, du khách sẽ không chỉ tham quan một mảnh vườn, mà còn được trải nghiệm trồng rau, chăm cây, thu hoạch nông sản, học làm bánh dân gian, thưởng thức đặc sản quê nhà. Bởi theo anh, một làng quê biết giữ hồn cốt sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn đủ sức níu chân mọi du khách gần, xa.

Gia tăng giá trị từ chế biến sâu

Nếu Mê Linh Gia kể câu chuyện làm giàu từ cảnh quan và trải nghiệm, thì tại xã Giồng Riềng (An Giang), anh Nguyễn Tấn Đậu lại đi con đường khác: nâng cao giá trị nông sản bằng đầu tư chế biến sâu, gắn với xây dựng thương hiệu riêng.

Vùng đất Giồng Riềng có nhiều hộ trồng mãng cầu xiêm. Loài cây này dễ trồng, trái sai, nhưng nhiều năm người dân chủ yếu bán quả tươi. Mỗi khi trúng mùa, giá rớt thấp, nông dân lại kém vui khi công sức chăm sóc vườn cả năm chỉ đổi lại khoản lời ít ỏi. Chính từ nỗi trăn trở ấy, anh Đậu bắt đầu tìm hướng đi mới cho trái mãng cầu.

Sau nhiều lần tìm hiểu, tham quan thực tế và tự mày mò quy trình sản xuất, anh quyết định chế biến trà mãng cầu xiêm. Những mẻ đầu tiên còn thất bại: lúc quá khô, lúc chưa giữ được hương vị, khi có sản phẩm thì bao bì chưa đẹp. Nhưng không nản chí, anh Đậu vừa làm vừa rút kinh nghiệm, sản phẩm dần hoàn thiện và thương hiệu Trà mãng cầu xiêm 2 Đậu ra đời.

Cuối năm 2021, Trà mãng cầu xiêm 2 Đậu được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và đạt OCOP 3 sao cấp tỉnh. Đến cuối năm 2024, sản phẩm tiếp tục được nâng hạng OCOP 4 sao.

Từ một ý tưởng nhỏ trong gian bếp gia đình, nay đã trở thành thương hiệu được người tiêu dùng biết đến.

Hiện mỗi năm cơ sở tiêu thụ gần 2 tấn trà thành phẩm, mang lại nguồn lợi nhuận khá. Sản phẩm được bán qua sàn thương mại điện tử, các nền tảng mạng xã hội, cửa hàng đặc sản và nhiều đơn vị đặt làm quà tặng dịp lễ, tết.

Anh Đậu nói niềm vui lớn nhất không nằm ở con số doanh thu: “Tôi vui vì trái mãng cầu của bà con bán được giá hơn trước. Có đầu ra ổn định thì nông dân mới yên tâm đầu tư, chăm sóc vườn, còn cơ sở thì có nguồn nguyên liệu ổn định để chế biến”.

Sự kết hợp giữa nông nghiệp sinh thái, du lịch cộng đồng và chế biến sâu đang mở ra cánh cửa phát triển bền vững cho khu vực nông thôn. Từ vườn dâu sinh thái đón khách mỗi ngày đến gói trà mãng cầu vươn ra thị trường rộng lớn, người nông dân An Giang đang chứng minh rằng làm nông hôm nay không chỉ là trồng trọt, chăn nuôi đơn thuần. Đó còn là tư duy kinh tế, là khả năng kể câu chuyện sản phẩm, là biết liên kết cộng đồng và ứng dụng công nghệ số, mở ra con đường làm giàu bền vững cho nhà nông.

Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh An Giang Nguyễn Văn Cọp cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp các ngành liên quan đào tạo hội viên về nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số, quản trị kinh doanh và thương mại điện tử. Song song đó là nhân rộng các mô hình VietGAP, GlobalGAP, công nghệ cao, dịch vụ nông thôn và du lịch sinh thái cộng đồng.