Những điểm mới định hình ngành chăn nuôi từ năm 2027

Những thay đổi này nằm trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp và môi trường vừa được thông qua.

Doanh nghiệp chủ động hơn về chất lượng thức ăn chăn nuôi

Theo quy định mới, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sẽ tự công bố, tự thay đổi thông tin sản phẩm trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm về chất lượng và an toàn của sản phẩm đã công bố. Quy định này tạo thêm sự chủ động cho doanh nghiệp trong việc đưa sản phẩm ra thị trường, nhưng trách nhiệm cũng được đặt trực tiếp lên chủ thể sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp vì vậy không thể chỉ quan tâm đến thủ tục công bố mà phải kiểm soát chặt chất lượng nguyên liệu, quy trình sản xuất, thông tin kỹ thuật và hồ sơ truy xuất.

Đi cùng với đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền cấp, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi đối với các cơ sở trên địa bàn. Chính phủ sẽ quy định cụ thể hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, thu hồi và thay đổi thông tin trong giấy chứng nhận.

Luật cũng bổ sung các trường hợp thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, gồm: Cơ sở không còn đủ điều kiện sản xuất; có vi phạm thuộc trường hợp phải thu hồi hoặc không thực hiện yêu cầu về giám sát duy trì điều kiện sản xuất của cơ quan có thẩm quyền. Với quy định này, cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi không chỉ dừng ở việc đáp ứng các yêu cầu bắt buộc ban đầu mà phải duy trì các điều kiện nghiêm ngặt trong suốt quá trình hoạt động.

Ở lĩnh vực giống vật nuôi, luật cũng làm rõ hơn trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu. Tổ chức, cá nhân nhập khẩu đực giống, tinh, phôi giống gia súc phải công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi đưa vào sản xuất, kinh doanh; đồng thời chịu trách nhiệm về nguồn gốc, xuất xứ, lý lịch, hệ phả và tính xác thực của thông tin về năng suất, chất lượng của dòng, giống nhập khẩu.

Đặc biệt, đực giống gia súc là dòng, giống vật nuôi mới phải thực hiện khảo nghiệm trước khi đưa vào sản xuất, kinh doanh. Tổ chức, cá nhân có nhu cầu công nhận dòng, giống vật nuôi mới cũng phải thực hiện khảo nghiệm theo quy định.

Với nguồn gen quý, hiếm, việc trao đổi quốc tế nguồn gen thuộc Danh mục giống vật nuôi cấm xuất khẩu để phục vụ nghiên cứu khoa học, triển lãm, quảng cáo và việc trao đổi nguồn gen giống vật nuôi quý, hiếm của Việt Nam cho bên thứ ba phải được Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi lưu giữ nguồn gen chấp thuận.

Các quy định này cho thấy luật đang đặt trọng tâm vào tính xác thực của thông tin và trách nhiệm của chủ thể đưa giống, sản phẩm ra thị trường. Đây là yêu cầu quan trọng khi ngành chăn nuôi ngày càng sử dụng nhiều giống có năng suất cao và các sản phẩm thức ăn chuyên biệt.

Phát triển trang trại quy mô lớn phù hợp điều kiện tại địa phương

Đối với chăn nuôi trang trại quy mô lớn, Luật mới sửa đổi hướng giao Chủ tịch UBND tỉnh cấp, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi, đồng thời, bỏ nội dung về cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi. Chính phủ sẽ quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, thu hồi và thay đổi thông tin trong giấy chứng nhận.

Theo các chuyên gia, việc đưa thẩm quyền cấp, thu hồi về cấp tỉnh giúp đầu mối quản lý gắn trực tiếp hơn với địa bàn nơi cơ sở chăn nuôi hoạt động. Với các trang trại quy mô lớn, đây là thay đổi đáng chú ý bởi những vấn đề liên quan đến điều kiện chăn nuôi, kiểm tra và duy trì điều kiện đều gắn chặt với thực tế tại cơ sở.

Ngoài ra, Luật quy định Giấy chứng nhận bị thu hồi trong các trường hợp như bị tẩy xóa, sửa chữa; cơ sở không còn đủ điều kiện chăn nuôi theo quy định; có hành vi vi phạm thuộc trường hợp phải thu hồi; không thực hiện yêu cầu về giám sát duy trì điều kiện chăn nuôi hoặc theo đề nghị của tổ chức, cá nhân được cấp giấy. Điểm đáng chú ý ở đây là điều kiện chăn nuôi được gắn với cả quá trình hoạt động của trang trại, thay vì chỉ là yêu cầu tại thời điểm hoàn tất thủ tục cấp giấy. Điều này đòi hỏi chủ cơ sở phải duy trì thường xuyên các điều kiện về cơ sở vật chất, tổ chức sản xuất, an toàn sinh học và các yêu cầu có liên quan theo quy định pháp luật.

Nhìn rộng hơn, những sửa đổi đối với Luật Chăn nuôi đang tạo ra một cách tiếp cận rõ ràng hơn đối với trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ sở sản xuất. Nhà nước giảm bớt một số khâu thủ tục, đồng thời giao thêm thẩm quyền cho địa phương; doanh nghiệp được chủ động hơn trong công bố sản phẩm và tổ chức hoạt động, nhưng phải chịu trách nhiệm trực tiếp hơn về những gì mình đưa ra thị trường.

Với ngành chăn nuôi, tác động của Luật mới vì thế không chỉ nằm ở việc thêm hay bớt một thủ tục. Quan trọng hơn, doanh nghiệp sẽ phải nâng chất lượng quản trị nội bộ, từ kiểm soát nguyên liệu và sản phẩm thức ăn chăn nuôi đến quản lý hồ sơ giống, truy xuất nguồn gốc và duy trì điều kiện hoạt động của trang trại.