Nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu: Hiệu quả từ mô hình trồng nho NH01

Công nghệ nâng tầm vùng đất dốc

Xã Lâm Sơn, tỉnh Khánh Hòa từ lâu được biết đến là vùng trồng cây ăn trái trọng điểm nằm ngay chân đèo Sông Pha - cửa ngõ giao thương, du lịch kết nối vùng duyên hải với Tây Nguyên. Nhận diện Lâm Sơn có truyền thống khai thác du lịch trái cây, Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố đã phối hợp với hộ ông Nguyễn Thành Tiên thử nghiệm 2,5 sào giống nho kẹo NH01-26, bắt kịp xu hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch trải nghiệm.

Giống nho NH01-26 là sản phẩm chọn tạo nổi bật của Viện Nha Hố với ưu điểm thích ứng rộng, đề kháng sâu bệnh tốt, năng suất ổn định, chất lượng quả thơm ngọt phù hợp thị hiếu du khách.

TS Phan Công Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố cho biết, điểm cốt lõi của mô hình là chuyển giao và ứng dụng đồng bộ chuỗi giải pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến, từ công tác giống, quản lý dịch hại đến bảo vệ môi trường sinh thái vườn.

Theo đó, toàn bộ diện tích nho được che chắn bằng nhà màng nhằm hạn chế tác động của thời tiết cực đoan, nhất là mưa thất thường gây rụng hoa, nứt quả. Đột phá của mô hình là ứng dụng giàn chữ Y trồng theo hàng kép.

Cấu trúc này giúp bộ tán đón ánh sáng tối ưu, tạo độ thông thoáng tự nhiên và giải quyết bài toán canh tác gắn với du lịch. Khoảng cách giữa các hàng đôi tạo hành lang rộng rãi cho du khách trải nghiệm, check-in, đồng thời hạn chế tình trạng giậm đạp làm nén đất, bảo vệ hệ thống rễ tơ hút dinh dưỡng.

Sự kết hợp giữa nhà màng và giàn chữ Y giúp kiểm soát tốt độ ẩm, ngăn chặn các loại bệnh nguy hiểm như sương mai, phấn trắng, thán thư, giảm tối đa tần suất sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Chủ động nguồn nước, gia tăng giá trị

Thổ nhưỡng Lâm Sơn vốn là đất dốc nghèo dinh dưỡng, thiếu vi lượng và thường xuyên khan hiếm nước vào mùa khô. Phương thức tưới tràn truyền thống gây lãng phí nước và làm rửa trôi lớp đất mặt. Khắc phục hạn chế này, Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố đã chuyển giao hệ thống tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước tích hợp bón phân qua đường ống. Nước và dinh dưỡng hòa tan được cấp chính xác đến vùng rễ tích cực, giảm tối đa thất thoát do bốc hơi hay thẩm thấu sâu.

Đặc biệt, để nâng cao độ mùn cho đất dốc, mô hình kiên trì áp dụng quy trình chăm sóc theo hướng hữu cơ như bổ sung phân trùn quế, phân hữu cơ truyền thống và vi lượng cân đối. Giữa các hàng nho, chủ vườn trồng cây phân xanh rồi phủ bạt hạn chế cỏ dại, giúp tạo thảm vi sinh vật có lợi, giữ nền đất tơi xốp. Quá trình quản lý sâu bệnh ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học, bảo đảm nông sản sạch cho du khách thưởng thức ngay tại vườn.

Nỗ lực đầu tư kỹ thuật đã mang lại quả ngọt ngay vụ đầu với năng suất đạt gần 1 tấn/sào. Đến vụ thứ hai, cây phát triển khỏe, bình quân mỗi cành cho 3 chùm quả sai trĩu, dự kiến năng suất đạt từ 1,2 tấn/sào.

Ông Nguyễn Thành Tiên chia sẻ, nhờ làm đúng quy trình hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật, chi phí phân bón và công chăm sóc giảm rõ rệt. Nho chín mọng, thơm ngọt nên thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm. Bán trực tiếp tại vườn cho khách du lịch với giá 100.000 đồng/kg, thu nhập của gia đình cao gấp đôi so với bán cho thương lái.

Thành công từ 2,5 sào nho NH01-26 là động lực để ông Tiên mở rộng thêm 4 sào liền kề nhằm chủ động gối đầu các lứa nho, đảm bảo luôn có trái chín phục vụ du khách, từng bước hình thành điểm du lịch canh tác sinh thái bền vững tại địa phương.