Nông nghiệp xứ Huế chuyển mình theo hướng xanh, bền vững

Trao đổi với Báo* Nông nghiệp và Môi trường, *ông Lê Văn Cường - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế cho biết thời gian qua, Thành phố đã tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nhiều mô hình trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp đã được triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, thu nhập và ổn định sinh kế cho người dân.

Ông có thể chia sẻ một số mô hình sản xuất nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương?

** **Trong trồng trọt, Thành phố phát triển các mô hình lúa giống, lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ, rau màu an toàn, thanh trà Huế, cam Nam Đông và rau má Quảng Thọ. Tiêu biểu, mô hình liên kết sản xuất lúa giống của HTX Phú Lương I và HTX Phú Hồ có diện tích 122 ha, sản lượng 534 tấn, giá trị sản xuất trên 4,3 tỷ đồng, HTX Phú Thuận triển khai 30 ha lúa VietGAP gắn với thương hiệu gạo Mắt Biếc. Thành phố hiện có trên 70 nhà màng, nhà lưới với tổng diện tích hơn 62.800m2.

Về chăn nuôi, các mô hình lợn hữu cơ trên đệm lót sinh học, chăn nuôi an toàn sinh học và nuôi bò vỗ béo tận dụng phụ phẩm nông nghiệp góp phần giảm chi phí, hạn chế ô nhiễm. Riêng mô hình nuôi bò vỗ béo tại phường Phong Thái có quy mô trên 500 con.

Trong thủy sản, mô hình nuôi xen ghép tôm - cua - cá tại đầm phá Tam Giang - Cầu Hai đạt năng suất bình quân khoảng 0,6 - 0,8 tấn/ha, lợi nhuận khoảng 40 - 60 triệu đồng/ha. Mô hình nuôi cá dìa chuyên canh đạt năng suất 7-10 tấn/ha, lợi nhuận khoảng 300 - 500 triệu đồng/ha.

Với lâm nghiệp, Thành phố có khoảng 15.009 ha rừng được cấp chứng chỉ FSC với 2.069 hộ tham gia liên kết cùng doanh nghiệp, HTX. Mô hình rừng gỗ lớn gắn với quản lý rừng bền vững và chế biến gỗ góp phần nâng cao giá trị rừng trồng, tạo việc làm và thu nhập cho người dân miền núi.

Các mô hình đã phát huy lợi thế từng vùng sinh thái, đa dạng hóa sản phẩm và nguồn thu. Mô hình hữu cơ, tuần hoàn giúp tận dụng phụ phẩm, giảm chi phí đầu vào, nuôi thủy sản xen ghép góp phần phân tán rủi ro, rừng gỗ lớn gắn với FSC hướng đến nâng cao giá trị kinh tế và quản lý rừng bền vững.

Định hướng phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, công nghệ cao và giảm phát thải được Thành phố triển khai ra sao, thưa ông?

Bên cạnh nâng cao hiệu quả các mô hình sản xuất, TP Huế đang hướng đến phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao, gắn với giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao giá trị gia tăng. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thân thiện với môi trường và phát triển bền vững.

Trong trồng trọt, Thành phố ưu tiên lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ, rau màu an toàn, cây ăn quả đặc sản; mở rộng cơ giới hóa, tưới tiết kiệm, nhà màng, nhà lưới và tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất. Khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, tận dụng phụ phẩm và hạn chế đốt rơm rạ.

Trong chăn nuôi, phát triển các mô hình an toàn sinh học, hữu cơ, tuần hoàn; tăng cường xử lý chất thải, sử dụng đệm lót sinh học, khí sinh học và phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi.

Trong thủy sản, ưu tiên nuôi ứng dụng công nghệ tiên tiến, kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh. Theo định hướng phát triển thủy sản bền vững giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố duy trì khoảng 8.000 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó khoảng 6.100 ha nuôi nước lợ, mặn; phấn đấu 50% diện tích tại các vùng nuôi tập trung cao triều và ven biển được ứng dụng công nghệ nuôi tiên tiến.

Một trong những vấn đề của sản xuất nông nghiệp là đầu ra sản phẩm*. *TP Huế đã có những giải pháp gì để kết nối các mô hình hiệu quả với doanh nghiệp, HTX, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ?

Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố đã tập trung hỗ trợ tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển vùng nguyên liệu tập trung, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng; khuyến khích liên kết bằng hợp đồng giữa doanh nghiệp, HTX và người dân. Việc nâng cao năng lực chế biến, bảo quản, phát triển sản phẩm chế biến sâu và xây dựng thương hiệu được chú trọng nhằm tăng giá trị nông sản.

Các chuỗi liên kết đã hình thành ở một số ngành hàng như lúa giống, lúa hữu cơ, rau má Quảng Thọ, thanh trà Huế, cam Nam Đông, chăn nuôi hữu cơ, thủy sản đầm phá và gỗ rừng trồng có chứng chỉ FSC.

Riêng chuỗi liên kết với Tập đoàn Quế Lâm đã triển khai tại 30/40 xã, phường với trên 120 hộ và 11 HTX tham gia, quy mô trên 300 ha lúa hữu cơ, thu mua trên 500 tấn lúa theo hợp đồng. Hệ thống liên kết tiêu thụ trên 200 tấn gạo hữu cơ mỗi năm và cung cấp nông sản cho trên 30 trường học, cơ sở bán trú trên địa bàn.

Thành phố tiếp tục phát triển sản phẩm OCOP, nhãn hiệu tập thể và truy xuất nguồn gốc. Mở rộng kết nối với siêu thị, nhà hàng, khách sạn, trường học, bếp ăn tập thể và thị trường du lịch. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, thương mại điện tử. Trọng tâm là nâng cao năng lực HTX, ổn định vùng nguyên liệu, tăng cường hợp đồng bao tiêu và gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.

T**hời gian tới, Huế sẽ ưu tiên phát triển những nhóm mô hình nông nghiệp nào để nâng cao giá trị sản xuất, thu nhập cho nông dân và hướng tới nền nông nghiệp xanh, sinh thái, bền vững?

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, Thành phố sẽ ưu tiên 5 nhóm mô hình:

Trồng trọt hàng hóa chất lượng cao, hữu cơ và công nghệ cao: phát triển lúa giống, lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ, thanh trà Huế, cam Nam Đông, rau màu an toàn, cây dược liệu. Nghiên cứu phát triển vùng sen gắn với chế biến, du lịch sinh thái và chuyển đổi cây trồng trên diện tích kém hiệu quả khi phù hợp điều kiện đất đai, nguồn nước.

Chăn nuôi an toàn sinh học, hữu cơ, tuần hoàn: phát triển bò thịt chất lượng cao, bò vàng địa phương, chăn nuôi lợn và gia cầm gắn với kiểm soát dịch bệnh, môi trường, tận dụng phụ phẩm và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Nuôi trồng thủy sản giá trị cao: phát triển nuôi tôm thẻ chân trắng nhiều giai đoạn tại vùng phù hợp; nuôi cá dìa, cá kình, cua và các đối tượng đặc sản; nhân rộng nuôi xen ghép gắn với bảo vệ môi trường đầm phá.

Lâm nghiệp bền vững: phát triển rừng gỗ lớn, mở rộng chứng chỉ FSC, liên kết chế biến gỗ, phát triển cây dược liệu và lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng.

Nông nghiệp tuần hoàn, đa giá trị: kết hợp trồng trọt, chăn nuôi, chế biến và tái sử dụng phụ phẩm; phát triển sản phẩm OCOP, nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố sẽ tập trung tham mưu phát triển vùng sản xuất phù hợp, chuyển giao khoa học công nghệ, nâng cao năng lực HTX, thu hút doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc lựa chọn, hỗ trợ và nhân rộng mô hình gắn với hiệu quả kinh tế, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và tính ổn định của đầu ra sản phẩm.

Xin cảm ơn ông!