Sầu riêng bị nghẹt rễ có biểu hiện gì?

Sầu riêng bị nghẹt rễ thường có biểu hiện lá vàng, lá rũ dù đất vẫn ẩm, cây chậm ra đọt hoặc đọt ra yếu, rễ tơ ít và có màu nâu đen, đất quanh gốc nén chặt, có mùi hôi chua.

Sầu riêng bị nghẹt rễ thường có biểu hiện lá vàng, lá rũ dù đất vẫn ẩm, cây chậm ra đọt hoặc đọt ra yếu, rễ tơ ít và có màu nâu đen, đất quanh gốc nén chặt, có mùi hôi chua. Nghẹt rễ xảy ra khi rễ thiếu oxy do đất bí chặt, ngập úng, bón phân hoặc tủ gốc quá dày sát cổ rễ. Nếu không xử lý sớm, rễ thối, nấm Phytophthora tấn công, cây có thể suy kiệt và chết.

Nghẹt rễ là gì?

Rễ cây cũng cần thở. Khi đất bị ngập nước lâu, bí chặt hoặc bị phủ kín, không khí không lưu thông trong đất, rễ tơ thiếu oxy, ngừng hút nước và dinh dưỡng. Đó là tình trạng "nghẹt rễ". Sầu riêng có bộ rễ rất nhạy với điều kiện yếm khí nên dễ bị nghẹt rễ hơn nhiều cây khác.

Biểu hiện trên cây

Lá vàng, mất bóng, bắt đầu từ lá già, sau lan dần; lá có thể rũ xuống vào buổi trưa dù đất không khô.
Cháy mép lá, rụng lá khi tình trạng kéo dài.
Chậm ra đọt, đọt ra ngắn, lá nhỏ, không đều.
Rụng hoa, rụng trái non ở cây đang mang trái.
Cây trông "đứng", không phát triển dù đã bón phân.

Biểu hiện dưới gốc

Đất quanh gốc nén chặt, đóng váng, lâu khô sau mưa, có rêu.
Bới nhẹ lớp mặt thấy ít rễ tơ trắng; rễ tơ chuyển nâu, đen, dễ đứt, có mùi hôi.
Có thể thấy lớp tủ gốc dày, ẩm, đóng mốc sát cổ rễ.

Nguyên nhân thường gặp

Ngập úng sau mưa lớn, vườn thoát nước kém, mô thấp.
Đất bí chặt do xe, máy đi lại nhiều, bón phân hóa học lâu năm, ít hữu cơ.
Tưới quá nhiều, tưới liên tục làm đất luôn sũng nước.
Tủ gốc quá dày bằng vật liệu dễ phân hủy, sát cổ rễ.
Bón phân, đắp đất quá dày lên vùng rễ, làm lấp rễ.
Trồng quá sâu, cổ rễ nằm dưới mặt đất.

Cách xử lý khi cây bị nghẹt rễ

Thoát nước ngay: khơi rãnh, tháo nước đọng, không tưới thêm cho đến khi đất ráo.
Cào bớt lớp tủ, lớp đất đắp dày quanh gốc, để lộ cổ rễ cho thông thoáng.
Xới nhẹ lớp đất mặt ở vùng mép tán (không xới sâu làm đứt rễ) để đất thoáng khí.
Bổ sung vi sinh đối kháng (Trichoderma) và phân hữu cơ hoai mục để phục hồi hệ vi sinh, ngừa nấm.
Kích rễ: dùng phân có lân, axit humic, axit amin ở liều nhẹ để cây ra rễ mới.
Không bón phân hóa học mạnh trong lúc rễ đang yếu.
Kiểm tra bệnh rễ, xì mủ: nếu có dấu hiệu nấm Phytophthora, cần xử lý theo khuyến cáo kỹ thuật.

Cách phòng nghẹt rễ

Trồng trên mô, liếp cao; khơi rãnh thoát nước trước mùa mưa.
Bón phân hữu cơ thường xuyên để đất tơi xốp.
Tưới vừa đủ, theo nhu cầu cây và thời tiết, ưu tiên tưới nhỏ giọt.
Tủ gốc vừa phải, chừa khoảng trống quanh cổ rễ.
Hạn chế xe, máy đi lại sát gốc.

Câu hỏi thường gặp

Nghẹt rễ khác thối rễ thế nào? Nghẹt rễ là rễ thiếu oxy, ngừng hoạt động; nếu kéo dài, rễ yếu sẽ bị nấm tấn công gây thối rễ. Xử lý nghẹt rễ sớm giúp ngăn thối rễ.

Cây bị nghẹt rễ bao lâu thì phục hồi? Nếu phát hiện sớm và xử lý thoát nước, thông thoáng đất, cây thường ra rễ mới sau vài tuần. Trường hợp nặng có thể mất nhiều tháng và cây giảm năng suất vụ đó.

Có nên phun phân bón lá cho cây bị nghẹt rễ? Có thể phun nhẹ để cây có thêm dinh dưỡng trong lúc rễ hút kém, nhưng việc chính vẫn là xử lý đất và nước để rễ phục hồi.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để xác định mức độ và cách xử lý phù hợp.