Sầu riêng lao dốc, hàng sạch chuẩn kiểm định vẫn bán giá cao
Báo Dân trí
Sầu riêng lao dốc, hàng sạch chuẩn kiểm định vẫn bán giá cao
Sầu riêng lao dốc, hàng sạch chuẩn kiểm định vẫn bán giá cao
(Dân trí) - Sầu riêng đang phân hóa giá rõ rệt. Những vườn đạt chuẩn, không tồn dư hóa chất vẫn được doanh nghiệp thu mua cao hơn mặt bằng chung, tạo hướng đi bền vững.
Thu mua theo quy trình riêng, giữ giá cao cho vườn
Ông Phạm Ngọc Anh Tùng, Giám đốc Công ty Công nghệ và Thương mại UFO, cho biết những ngày qua, các thông tin về sầu riêng ùn ứ đầu ra khiến việc tiêu thụ tại nhiều nơi gặp khó khăn. Ở nhiều nơi, nông dân phải bày hàng ra bán trên vỉa hè nhằm gỡ gạc phần nào vốn đầu tư.
Mặc dù vậy, trên các nền tảng kinh doanh của doanh nghiệp này, sầu riêng vẫn được xem là sản phẩm chính với lượng bán ra tăng trưởng đều.
Theo đó, giá sầu Ri6 loại 1 được bán với giá 130.000-150.000 đồng/kg, trong khi Musang King được bán với giá lên đến hơn 300.000 đồng/kg. Sau khi khách hàng áp dụng các mã giảm giá của sàn thương mại điện tử, giá bán mà khách phải trả còn khoảng 250.000 đồng/kg cho loại sầu riêng đặc sản này.
Để có được giá bán ổn định và có lời cho cả nông dân và doanh nghiệp, ông Tùng cho biết, việc lựa chọn đầu vào là điều quan trọng. Doanh nghiệp này chỉ chọn mua sầu riêng tại những vườn đạt chuẩn chất lượng, kết quả kiểm định không phát hiện dư lượng cadimi và vàng O…
Tương tự, bà Nguyễn Ngọc Thúy - Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Quốc tế NNT - cũng chia sẻ, dù thị trường đang gặp nhiều khó khăn, doanh nghiệp của bà vẫn rất tự tin với mùa vụ sầu riêng mới.
Khác với cách thu mua phổ biến trên thị trường hiện nay, NNT áp dụng quy trình kiểm tra nhiều lớp trước khi quyết định mua hàng.
Cụ thể, với mỗi vườn sầu riêng sắp thu hoạch, doanh nghiệp sẽ kiểm tra cảm quan về mẫu mã, hình dáng trái, độ già, chất lượng cơm và tình trạng cháy múi. Sau bước này, chủ vườn phải lấy mẫu đi kiểm nghiệm cadimi và một số chỉ tiêu liên quan đến thuốc bảo vệ thực vật.
Khi có kết quả không phát hiện dư lượng, doanh nghiệp mới “chốt” hợp đồng thu mua với giá cao hơn thị trường từ 5.000-7.000 đồng/kg và giữ giá mua ổn định cho nhà vườn.
Theo nữ doanh nhân, hiện phần lớn thương lái ngoài thị trường chủ yếu chỉ kiểm tra mẫu trái và cơm sầu riêng trước khi trả giá, hầu như không thực hiện kiểm nghiệm trước khi thu mua.
Trong khi đó, NNT chỉ chọn những vườn đạt tiêu chuẩn chất lượng và ưu tiên các nhà vườn quen, chấp nhận chờ kết quả kiểm nghiệm để đổi lấy mức giá cao hơn. Doanh nghiệp này hiện thu vào với giá 43.000-45.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với mặt bằng phổ biến khoảng 30.000-35.000 đồng/kg trên thị trường.
Ngoài việc kiểm nghiệm cadimi, doanh nghiệp còn kiểm tra chất lượng cơm nhiều lần trước khi cắt trái, đồng thời chỉ thu hoạch từ độ già khoảng 8 tuổi trở lên thay vì cắt sớm hơn.
“Khi bán hàng đến khách, doanh nghiệp cũng minh bạch thông tin về kết quả kiểm nghiệm, cung cấp đầy đủ chứng từ để người tiêu dùng hiểu về giá trị của sản phẩm mà nông dân đã tạo ra. Từ đó, người tiêu dùng có được sản phẩm ngon, an toàn cho sức khỏe mà nông dân cũng nhận lại phần công sức xứng đáng”, bà Thúy chia sẻ.
Hiện mỗi ngày doanh nghiệp trực tiếp thu hoạch khoảng 15-20 tấn sầu riêng, cung cấp cho thị trường nội địa, xuất khẩu trực tiếp và bán nguyên liệu cho các doanh nghiệp chế biến.
Tìm đầu ra mới, đẩy mạnh chế biến sâu
Theo bà Nguyễn Ngọc Thúy, việc kiểm soát chặt giúp doanh nghiệp giảm rủi ro đổi trả hàng khi bán đến tay người tiêu dùng. “Khi bán hàng đến khách, doanh nghiệp minh bạch toàn bộ thông tin kiểm nghiệm, cung cấp đầy đủ chứng từ để người tiêu dùng hiểu rõ giá trị sản phẩm”, bà nói.
Bà Thúy cũng cho rằng vấn đề của sầu riêng hiện nay không chỉ nằm ở cadimi. Theo kết quả kiểm nghiệm của doanh nghiệp tại nhiều vườn miền Tây trong năm trước, tỷ lệ vườn có cadimi vượt ngưỡng không cao.
Tuy nhiên, khu vực này gặp thêm nhiều vấn đề khác như cạnh tranh thu mua, chất lượng cơm sầu không ổn định, thường xuyên bị hiện tượng cháy múi và tình trạng cây bị khai thác quá mức…
Trong khi đó, các vùng trồng tại Đông Nam Bộ và Tây Nguyên có quy mô lớn hơn, vườn trồng thưa hơn và mức độ sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thấp hơn.
Một trong những giải pháp quan trọng hiện nay là giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và mở rộng hệ sinh thái tiêu thụ cho sầu riêng, cũng như đẩy mạnh đưa sầu riêng vào chế biến sâu, tạo thành chuỗi giá trị gia tăng và thúc đẩy tiêu dùng.
Do đó, ngoài bán trái tươi, doanh nghiệp này hiện phát triển thêm các sản phẩm chế biến sâu và hệ thống bán lẻ riêng. Sầu riêng của doanh nghiệp không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn được xuất khẩu sang các thị trường như Mỹ, Australia, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho các đơn vị sản xuất bánh và thực phẩm chế biến.
Theo nữ doanh nhân, việc đa dạng đầu ra giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong bối cảnh thị trường xuất khẩu biến động. Đây cũng là cách để tạo thị trường ổn định cho sầu riêng chất lượng cao thay vì chạy theo biến động giá ngắn hạn.
Bà Thúy cho rằng mục tiêu lâu dài là xây dựng nhận thức tiêu dùng hướng đến sản phẩm “ngon, chất lượng và an toàn cho sức khỏe”, từ đó tạo tác động ngược trở lại vùng trồng.
“Khi nhà vườn thấy làm hàng chất lượng, an toàn có thể bán được giá cao và ổn định hơn, họ sẽ thay đổi cách sản xuất”, bà Thúy nói.
Ở góc độ sản xuất, ông Nguyễn Văn Mười - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam - đánh giá, vấn đề cadimi sau nhiều năm vẫn chưa được xử lý từ gốc, đặc biệt tại khu vực miền Tây.
Cụ thể, dù đã nhận diện rủi ro từ lâu nhưng đến nay ngành nông nghiệp vẫn chưa có một giải pháp tổng thể, đồng bộ. Nông dân vẫn sản xuất theo quán tính, trong khi các giải pháp cải tạo đất và xử lý tồn dư chưa được chuẩn hóa thành quy trình cụ thể.
“Bà con cũng đã nhận thức tính nghiêm trọng của vấn đề vàng O, cadimi trong sản phẩm sầu riêng và sẵn sàng hợp tác để chuyển đổi sang các mô hình chăm sóc sầu riêng bền vững hơn, nhưng chưa có mô hình nào cụ thể”, ông Mười nói.
Riêng về vấn đề đa dạng hóa thị trường, ông Mười cho rằng, Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ yếu của loại quả này, với giá trị xuất khẩu đạt hơn 200 triệu USD trong 3 tháng đầu năm, tỉ trọng chiếm tới hơn 90%.
Tuy vậy, bên cạnh thị trường Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam hiện cũng đang khai thác rất tốt nhiều thị trường tiềm năng khác với tốc độ xuất khẩu tăng trưởng khá khả quan.
Đơn cử Mỹ tăng 107,5%, Papua New Guinea tăng 285,4%, Nhật Bản tăng 11,8%, Hàn Quốc tăng gần 262%, hay Australia tăng 40,4%... Điều này cho thấy sầu riêng đang dần được người tiêu dùng nước ngoài ưa chuộng.
Trong thời gian tới, ông Mười kỳ vọng các nhà máy chế biến sâu sầu riêng như cấp đông, sấy… đã được xây dựng hoàn thiện trong năm 2025 sẽ giúp tăng công suất chế biến, qua đó, giảm áp lực tiêu thụ quả tươi.