Sầu riêng rụng hoa do nguyên nhân nào?

Sầu riêng rụng hoa thường do cây ra đọt non cùng lúc với hoa (tranh dinh dưỡng), tưới nước không ổn định, mưa lúc hoa nở, thiếu Bo – Canxi, thụ phấn kém, nấm bệnh và côn trùng hại hoa. Một phần hoa rụng là bình thường vì cây chỉ giữ lại số trái nuôi được; nhưng nếu rụng gần hết chùm hoặc rụng hàng loạt thì cần xem lại nước, dinh dưỡng và sâu bệnh.

1. Cây ra đọt khi đang có hoa

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi cây "bung đọt" trong giai đoạn hoa, dinh dưỡng bị kéo về đọt non, hoa thiếu dinh dưỡng và rụng.

Nguyên nhân gây ra đọt: tưới quá nhiều, bón đạm, mưa nhiều đột ngột.

Cách hạn chế:

• Không bón phân nhiều đạm khi cây đã ra hoa.
• Điều chỉnh tưới hợp lý, tránh tưới đẫm liên tục.
• Có thể dùng các biện pháp chặn đọt theo hướng dẫn kỹ thuật, nhưng cần làm đúng liều và đúng thời điểm.

2. Nước tưới không ổn định

• Thiếu nước (đất khô, nắng gắt): hoa khô, rụng cả chùm.
• Tưới đột ngột nhiều sau thời gian xiết nước: cây sốc, rụng hoa, ra đọt.
• Ngập úng: rễ tổn thương, cây không nuôi được hoa.

Cần tăng nước từ từ sau khi xiết nước và giữ độ ẩm ổn định suốt giai đoạn hoa.

3. Mưa lúc hoa nở

• Mưa làm trôi hạt phấn, đầu nhụy bị ướt, thụ phấn kém.
• Độ ẩm cao làm nấm phát triển trên chùm hoa, hoa thối và rụng.
• Sau mưa nên phun bổ sung Bo – Canxi và theo dõi nấm bệnh.

4. Thiếu Bo, Canxi và dinh dưỡng

• Bo cần cho hạt phấn nảy mầm và ống phấn phát triển; thiếu Bo, hoa thụ phấn kém và rụng.
• Canxi giúp cuống hoa chắc; thiếu Canxi cuống yếu, hoa dễ rụng.
• Cây bị suy sau vụ trước, không được bón phục hồi đầy đủ cũng không đủ sức nuôi hoa.

5. Thụ phấn kém

• Nhiều giống sầu riêng tự thụ phấn kém, cần phấn từ cây khác hoặc côn trùng, dơi thụ phấn vào ban đêm.
• Vườn trồng một giống, ít côn trùng thụ phấn, hoặc phun thuốc làm chết côn trùng thụ phấn đều làm hoa rụng nhiều.
• Thụ phấn bổ sung bằng tay vào buổi tối giúp tăng tỷ lệ đậu.

6. Nấm bệnh trên hoa

• Thán thư, nấm thối hoa phát triển khi trời ẩm, mưa nhiều.
• Chùm hoa có đốm nâu đen, khô, thối rồi rụng.
• Giữ tán thông thoáng, phun phòng đúng lúc theo khuyến cáo.

7. Côn trùng gây hại

• Rầy phấn, bọ trĩ, nhện chích hút hoa và đọt non.
• Sâu ăn hoa cắn phá nụ, hoa.
• Theo dõi thường xuyên và xử lý khi mật độ cao; tránh phun thuốc phổ rộng lúc hoa nở rộ.

Cách phân biệt rụng sinh lý và rụng bất thường

• Rụng sinh lý: hoa rụng rải rác, chùm vẫn còn bầu nhụy phát triển; cây khỏe, không có đọt non.
• Rụng bất thường: rụng cả chùm, cuống hoa khô hoặc thối, cây đang ra đọt, hoặc có dấu hiệu sâu bệnh rõ.

Câu hỏi thường gặp

Sầu riêng rụng hoa có nên phun thuốc dưỡng hoa ngay? Trước tiên cần xác định nguyên nhân. Nếu do ra đọt hoặc tưới không đều, phải điều chỉnh nước và dinh dưỡng; phun dưỡng hoa chỉ hỗ trợ, không giải quyết được gốc rễ.

Một chùm hoa sầu riêng đậu bao nhiêu trái là bình thường? Mỗi chùm có rất nhiều hoa nhưng chỉ đậu một số ít trái; cây tự rụng bớt là bình thường. Nhà vườn còn phải tỉa trái để giữ lại số trái phù hợp với sức cây.

Rụng hoa nhiều năm liền có phải do giống? Có thể do giống tự thụ phấn kém hoặc cây suy yếu kéo dài. Nên trồng xen một số cây khác giống để thụ phấn chéo và thụ phấn bổ sung, đồng thời phục hồi cây sau thu hoạch tốt hơn.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để xác định đúng nguyên nhân trên vườn mình.