Sầu riêng Việt hướng tới mục tiêu xuất khẩu trên 4 tỷ USD năm 2026

| Sầu riêng Việt hướng tới mục tiêu xuất khẩu trên 4 tỷ USD năm 2026. |

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 493.000 tấn sầu riêng, đạt giá trị 950,7 triệu USD, tăng 31% so với cùng kỳ năm 2025. Với tốc độ tăng trưởng này, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nhóm ngành hàng rau quả xuất khẩu có giá trị cao, dù dư địa để đạt mục tiêu trên 4 tỷ USD trong cả năm vẫn đặt ra yêu cầu lớn về thị trường, chất lượng và năng lực đáp ứng tiêu chuẩn.

Trong những năm gần đây, giá trị xuất khẩu sầu riêng tăng nhanh, từ 177,7 triệu USD năm 2021 lên khoảng 3,85 tỷ USD năm 2025, chiếm khoảng 45% tổng giá trị xuất khẩu rau quả. Riêng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu gần 1 triệu tấn sầu riêng tươi và khoảng 117.000 tấn sầu riêng đông lạnh. Kết quả này cho thấy sầu riêng đã chuyển từ một mặt hàng nông sản tiềm năng thành ngành hàng xuất khẩu chủ lực, đóng góp ngày càng lớn vào kim ngạch rau quả.

Thị trường tiêu thụ cũng từng bước được đa dạng hóa. Sầu riêng tươi Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đáng chú ý, tháng 7/2026, Ấn Độ chính thức mở cửa thị trường cho sầu riêng tươi của Việt Nam. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục đàm phán với Australia, New Zealand và một số thị trường khác, qua đó mở thêm dư địa tiêu thụ và giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Cùng với mở rộng thị trường, năng lực sản xuất cũng tăng nhanh. Theo quy hoạch ngành hàng trước đây, diện tích sầu riêng được định hướng khoảng 100.000 ha, nhưng đến năm 2026 đã tăng lên khoảng 200.000 ha, gấp đôi quy mô quy hoạch trước đây. Trong đó, diện tích cho sản phẩm đạt khoảng 129.500 ha, với sản lượng dự kiến khoảng 2,08 triệu tấn.

Quy mô vùng trồng lớn tạo lợi thế về sản lượng nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tổ chức chuỗi cung ứng. Đây là yếu tố quyết định khả năng duy trì thị trường, nhất là khi các nước nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định về an toàn thực phẩm và kiểm soát dư lượng.

Một trong những nền tảng đang được củng cố là hệ thống kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu. Đến ngày 5/8/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã chấp thuận 50 phòng kiểm nghiệm, trong đó có 47 phòng kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và 39 phòng kiểm nghiệm chỉ tiêu Vàng O. Tổng công suất của các phòng kiểm nghiệm đang hoạt động đạt khoảng 13.000 mẫu/ngày đối với Cadimi và 10.000 mẫu/ngày đối với Vàng O. Việc nâng năng lực kiểm nghiệm giúp tăng khả năng kiểm soát chất lượng trước khi xuất khẩu, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ lô hàng bị cảnh báo hoặc từ chối tại cửa khẩu.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đẩy nhanh số hóa dữ liệu mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói có ý nghĩa quan trọng trong chuẩn hóa thông tin, tăng tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của các thị trường xuất khẩu. Khi dữ liệu được quản lý đồng bộ, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có điều kiện kiểm soát tốt hơn từ vùng nguyên liệu, sản xuất, thu hoạch đến sơ chế, đóng gói và xuất khẩu.

Trong bối cảnh diện tích và sản lượng tăng nhanh, việc chuyển trọng tâm từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng và tính bền vững của chuỗi ngành hàng sẽ quyết định sức cạnh tranh của sầu riêng Việt Nam. Việc mở thêm thị trường như Ấn Độ, đồng thời xúc tiến đàm phán với Australia, New Zealand và các thị trường khác, sẽ tạo thêm động lực tiêu thụ; nhưng để khai thác hiệu quả dư địa này, vùng trồng và cơ sở đóng gói phải đáp ứng ngày càng nghiêm ngặt các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Với lợi thế về vùng nguyên liệu, sản lượng lớn, thị trường xuất khẩu ngày càng đa dạng cùng hệ thống mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và năng lực kiểm nghiệm từng bước được hoàn thiện, sầu riêng Việt Nam đang có nền tảng thuận lợi để nâng cao giá trị xuất khẩu. Nếu tiếp tục kiểm soát tốt chất lượng, chuẩn hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường, mục tiêu xuất khẩu sầu riêng trên 4 tỷ USD năm 2026 sẽ có thêm cơ sở để hiện thực hóa, đồng thời góp phần nâng thu nhập cho người sản xuất và củng cố vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.