'Siêu El Nino' có thể xuất hiện trong tháng 9

Trong bản tin cập nhật vào ngày 31.8, Trung tâm Dự báo khí hậu (CPC - NOAA) của Mỹ cho biết nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình đang bao phủ khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương. El Nino mạnh tiếp tục gia tăng cường độ so với 1 tuần trước đó. Cụ thể, tại khu vực Nino 3,4 mức nhiệt duy trì mức cao hơn trung bình 1,8°C, trong khi tại khu vực Nino 3 tăng từ 2,5°C lên 2,6°C, còn Nino 1+2 từ 3,2°C lên 3,5°C. Với xác suất trên 90% El Nino sẽ đạt cường độ rất mạnh - siêu El Nino từ tháng 9.2026 và kéo dài đến đầu năm 2027. Trong thời gian từ tháng 10 - 12.2026, có khả năng đạt cường độ mạnh nhất lịch sử (tính từ 1950).

NOAA cũng lưu ý, bên cạnh nhiệt độ bề mặt nước biển thì nhiệt độ dưới mặt biển (tầng nước từ 0 - 300m) ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương đã tăng mạnh trong hai tháng gần đây. Có thể hình dung nó như một "kho nhiệt" đang được tích tụ trong đại dương. Khi điều kiện thích hợp, lượng nhiệt này có thể tiếp tục hỗ trợ sự phát triển của El Nino. Đó cũng là lý do các nhà dự báo không chỉ nhìn vào nhiệt độ mặt biển hiện tại mà còn theo dõi cấu trúc nhiệt của cả tầng đại dương.

Từ giữa tháng 12.2025 đến cuối tháng 4.2026, các dị thường nhiệt độ dưới mặt biển đã hình thành và tăng lên. Sau một thời gian giảm, chúng lại tăng từ cuối tháng 5 và kéo dài đến cuối tháng 7, hiện duy trì ở mức cao hơn trung bình ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.

Bên cạnh đó, các yếu tố về khí quyển cũng đang hỗ trợ cho sự mạnh lên của El Nino. Về bản chất, El Nino là hiện tượng tương tác giữa đại dương và khí quyển. Nước biển nóng lên khiến hoàn lưu khí quyển thay đổi, khi hoàn lưu thay đổi lại tác động ngược lên gió và phân bố nhiệt trên đại dương. Một vòng phản hồi được hình thành. Và khi vòng phản hồi này mạnh lên, El Nino có khả năng tiếp tục phát triển.

Việt Nam đang chịu tác động của El Nino thế nào?

Theo Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ, điều có thể dễ dàng nhận thấy là xuất hiện nắng nóng đến 36 độ C, điều hiếm gặp giữa mùa mưa và nhiệt độ trung bình tăng từ 1 - 2 độ C. Dự báo trong tháng 9 này chỉ có 2 đợt mưa lớn vào đầu và giữa tháng, sau đó sẽ giảm dần. Mùa mưa ở Nam bộ sẽ kết thúc sớm và mùa khô kéo dài hơn bình thường; mùa mưa năm 2027 cũng bắt đầu muộn hơn.

Trong khi đó, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF) dự báo do ảnh hưởng của El Nino có cường độ từ mạnh đến rất mạnh nên trong giai đoạn tháng 9 - 11.2026, nên nhiệt độ trung bình trên cả nước trong tháng 9 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 0,5 - 1,5°C; tháng 10 - 11 cao hơn 1 - 2°C, có nơi cao hơn. Sang tháng 12.2026 - 2.2027, khu vực Tây nguyên và Nam bộ được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 1,5 - 2°C, có nơi cao hơn. Đây là tín hiệu cần đặc biệt lưu ý đối với Nam bộ.

Các chuyên gia, lưu ý điều đáng quan tâm là mùa mưa kết thúc sớm trong khi nhiệt độ tiếp tục ở mức cao sẽ khiến lượng nước tích trữ trong đất, ao hồ, kênh rạch và các hệ thống thủy lợi có thể giảm sớm hơn. Khi nhiệt độ tiếp tục cao khiến lượng nước bốc hơi tăng, nhu cầu sử dụng nước cũng tăng theo và khô hạn càng trầm trọng; với vựa lúa ĐBSCL còn là bài toán nước mặn xâm nhập sâu vào các nhánh sông.

Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) của châu Âu mới đây cũng cho biết nhiệt độ bề mặt nước biển toàn cầu đang ở mức cao kỷ lục.

Nhiệt độ bề mặt nước biển (SST) trung bình toàn cầu theo ngày đã đạt mức cao nhất từ trước đến nay, vượt qua kỷ lục trước đó được thiết lập vào tháng 3 năm 2024. C3S đã xác nhận kỷ lục này với mức nhiệt 21,1°C vào ngày 22 tháng 8, nhiệt kỷ cũ là 21,09°C.