“Số hóa chợ truyền thống”: Đòn bẩy cho nông sản nội địa hóa giải áp lực thị trường

“Số hóa chợ truyền thống”: Đòn bẩy cho nông sản nội địa hóa giải áp lực thị trường Khi xuất khẩu gặp khó vì giá xăng và cước vận tải tăng cao, thị trường nội địa chính là điểm tựa chiến lược. Thay vì thấp thỏm chờ đợi đơn hàng ngoại, việc đưa công nghệ vào từng sạp hàng, góc chợ sẽ mở ra lối đi mới cho nông sản Việt. Số hóa chợ truyền thống không chỉ giúp bà con tiêu thụ nhanh hơn mà còn là cách để chúng ta chủ động cuộc chơi ngay trên sân nhà. Từ "sóng gió" xuất khẩu đến bài toán tự chủ thị trường Trong buổi Hội nghị “Thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thuỷ sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026” được tổ chức ngày 8/5/2026 tại TP HCM do Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong 4 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông, lâm, thủy sản cơ bản duy trì ổn định, tạo nền tảng nguồn cung cho tiêu dùng, chế biến và xuất khẩu. Tuy nhiên, bước sang quý II và cả năm 2026, tình hình kinh tế - chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Xung đột, chiến sự tại khu vực Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến giá năng lượng, chi phí vận tải và làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Kinh tế thế giới phục hồi chậm, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn chưa ổn định; áp lực lạm phát, chính sách tiền tệ thắt chặt tại một số nền kinh tế lớn tiếp tục ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu. Ngành nông lâm thuỷ sản vẫn chịu tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường nhập khẩu, buộc xuất khẩu của Việt Nam phải thích ứng theo hướng căn cơ, bền vững hơn nữa. Chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã yêu cầu các Bộ, ngành địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tập trung triển khai thực hiện các giải pháp trong đó cần nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu; kiểm soát chặt chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất được nguồn gốc sản phẩm; chủ động điều chỉnh sản xuất theo tín hiệu thị trường nhằm hạn chế tình trạng mất cân đối cung-cầu và biến động giá cả. Qua số liệu 4 tháng đầu năm 2026, có thể thấy một số mặt hàng tăng về lượng nhưng giảm về giá trị, điển hình như gạo và cà phê; điều này phản ánh giới hạn của mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào sản lượng và xuất khẩu thô. Từ thực tế cho thấy, việc kích cầu tiêu thụ nội địa hiện nay cũng đang là một giải pháp để đảm bảo giá trị ngành nông nghiệp khi thị trường xuất khẩu có những biến động lớn. "Số hóa chợ truyền thống": Khi công nghệ làm điểm tựa Với những thách thức về mảng xuất khẩu mà ngành nông nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt trong việc duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu, một trong những nút thắt lớn là sự tách rời giữa sản xuất nhỏ lẻ tại địa phương và tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Hoạt động tiêu thụ của các chợ truyền thống, nơi tiêu thụ lượng lớn nông lâm thủy sản nội địa vẫn là điểm tựa cho doanh nghiệp khi thị trường quốc tế không còn là kênh an toàn. Tuy nhiên, hiện tất cả các chợ truyền thống vẫn vận hành theo cách thức cũ, thiếu tính minh bạch và khó truy xuất nguồn gốc, điều này làm giảm hiệu suất tiêu thụ cũng như vận hành thị trường theo xu hướng công nghệ mà thế giới đang hướng đến. Theo đó, đề án “số hóa chợ truyền thống” của Hiệp hội trang trại và doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam (VFAEA) được xem như giải pháp song song, kích cầu cho ngành nông nghiệp hướng đến nhóm khách hàng trung thành hơn tại nội địa. Từ việc ứng dụng các sản phẩm công nghệ để minh bạch hóa việc truy xuất nguồn gốc từ nông trại đến bàn ăn cho đến việc hiện đại hóa luồng vận hành thông qua các hiệu ứng công nghệ như livestream (quảng bá trực tuyến), logistics Hub (hỗ trợ giao nhận đơn hàng tại chợ đầu mối), hay sử dụng QR (truy xuất nguồn gốc), POS (thanh toán không dùng tiền mặt) sẽ hướng các tiểu thương đến phương thức bán hàng mới với việc vươn xa sản phẩm đến các nhóm khách hàng mới hiệu quả hơn. Đại diện Hiệp hội trang trại và doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam (VFAEA), ông Nguyễn Văn Toàn Cơ cho rằng: “Những hoạt động chuyển đổi số hóa tại chợ truyền thống cũng cần các cấp chính quyền tại địa phương tham gia vận hành cũng như tạo điều kiện về hạ tầng và mặt bằng cho các logistics Hub tại chợ triển khai hệ thống thiết bị IoT (máy quét, camera AI, bộ dụng cụ livestream). Bên cạnh đó, hệ thống dashboard AI sẽ báo cáo biến động giá và sản lượng hàng ngày cho cơ quan quản lý (UBND xã/phường), giúp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường hiệu quả nguồn nông sản tại địa phương”. Từ việc kết hợp giữa mô hình chợ truyền thống và công nghệ hiện đại không chỉ giúp bảo tồn nét văn hóa địa phương mà còn là giải pháp thực tiễn để bảo đảm các giá trị cho ngành nông lâm thuỷ sản Việt Nam và đạt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2026. Chỉ có 1 loại thuế GTGT 5% mới được hoàn thuế: Cần thay đổi để tạo công bằng giữa các doanh nghiệp Tiêu điểm(Tapchinongthonmoi.vn) - Theo ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, đa phần doanh nghiệp kinh doanh đa ngành nghề, rất ít doanh nghiệp chỉ sản xuất một lĩnh vực chịu thuế GTGT 5%. Do đó, sửa Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) cần đảm bảo công bằng đối với các doanh nghiệp cùng ngành nghề sản xuất hàng hóa, cung ứng dịch vụ chịu thuế GTGT 5%... Cà Mau: Chủ động xây dựng, hình thành các liên kết chuỗi sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp Tiêu điểmNhận thức tầm quan trọng của việc hình thành các liên kết chuỗi, thời gian qua chính quyền địa phương, doanh nghiệp, các hợp tác xã, tổ hợp tác trên địa bàn tỉnh Cà Mau chủ động xây dựng các chuỗi liên kết. Trong đó, chú trọng xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh liên kết theo chuỗi giá trị: mở rộng quy mô thành viên hợp tác xã, quy mô sản xuất; hỗ trợ các hợp tác xã xây dựng các dự án liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại... Bà Rịa - Vũng Tàu đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị Tiêu điểm(Tapchinongthonmoi.vn) – Đến nay, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã xây dựng được nhiều chuỗi giá trị sản xuất nông sản, bao gồm các sản phẩm chủ lực như hồ tiêu, cà phê, thanh long, ca cao và rau củ quả. Các chuỗi giá trị này được thực hiện với sự tham gia của các hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp và nông dân, đảm bảo sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.