Số hóa “lý lịch” sầu riêng: Bước đi chiến lược nâng tầm nông sản Đắk Lắk

Nhân sự Đại hội XIV Đại hội XIV Đại hội XIV của Đảng 23/11/1945 - 23/11/2025 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Tôi yêu Tổ quốc tôi phát triển kinh tế tư nhân chính quyền địa phương 2 cấp Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Hiến pháp Việt Nam Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Báo chí Cách mạng Việt Nam kỷ nguyên mới kỷ luật giải ngân vốn đầu tư công Luật Đất đai 2024 ASEAN kinh tế số kinh tế xanh đổi mới sáng tạo thanh tra phòng chống tham nhũng khiếu nại tố cáo kỷ luật cảnh cáo Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra Nhân sự Đại hội XIV Đại hội XIV Đại hội XIV của Đảng 23/11/1945 - 23/11/2025 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Tôi yêu Tổ quốc tôi phát triển kinh tế tư nhân chính quyền địa phương 2 cấp Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Hiến pháp Việt Nam Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Báo chí Cách mạng Việt Nam kỷ nguyên mới kỷ luật giải ngân vốn đầu tư công Luật Đất đai 2024 ASEAN kinh tế số kinh tế xanh đổi mới sáng tạo thanh tra phòng chống tham nhũng khiếu nại tố cáo kỷ luật cảnh cáo Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra Nhân sự Đại hội XIV Đại hội XIV Đại hội XIV của Đảng 23/11/1945 - 23/11/2025 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Tôi yêu Tổ quốc tôi phát triển kinh tế tư nhân chính quyền địa phương 2 cấp Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Hiến pháp Việt Nam Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Báo chí Cách mạng Việt Nam kỷ nguyên mới kỷ luật giải ngân vốn đầu tư công Luật Đất đai 2024 ASEAN kinh tế số kinh tế xanh đổi mới sáng tạo thanh tra phòng chống tham nhũng khiếu nại tố cáo kỷ luật cảnh cáo Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra Theo dõi Báo Thanh tra trên Trung Anh Thứ tư, 06/05/2026 - 16:46 (Thanh tra) - Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, Đắk Lắk đang đẩy mạnh số hóa và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ thương hiệu, minh bạch chuỗi giá trị và nâng cao vị thế trái sầu riêng Việt Nam trên bản đồ nông sản toàn cầu. Hoạt động đóng gói sầu riêng xuất khẩu tại một cơ sở đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế. Ảnh: NG “Lỗ hổng” trong công tác quản trị ngành hàng Đắk Lắk hiện là “thủ phủ” sầu riêng của cả nước với khoảng 44.900 ha, chiếm hơn 21% tổng diện tích toàn quốc. Toàn tỉnh đã hình thành 269 vùng trồng với khoảng 7.400 ha được cấp mã số và 40 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu. Riêng sầu riêng đông lạnh, có 16 cơ sở được phía Trung Quốc phê duyệt mã số xuất khẩu. Sầu riêng Đắk Lắk đã có mặt tại nhiều thị trường khó tính như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Thái Lan… với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 1,1 tỷ USD. Con số này không chỉ phản ánh tốc độ tăng trưởng ấn tượng mà còn cho thấy sức hút ngày càng lớn của loại trái cây đặc sản Tây Nguyên. Tuy nhiên, đằng sau sự bứt phá ấy là những khoảng trống đáng lo ngại trong công tác quản trị ngành hàng. Hiện nay, diện tích sầu riêng được cấp mã số vùng trồng mới chỉ đạt khoảng 17,5% tổng diện tích. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn sản phẩm vẫn nằm ngoài hệ thống kiểm soát tiêu chuẩn xuất khẩu. Một trong những điểm yếu lớn nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc còn rời rạc. Nhiều doanh nghiệp tự xây dựng dữ liệu riêng, thiếu sự liên thông và đồng bộ. Điều này dẫn đến nguy cơ bị mạo danh mã số vùng trồng – một vấn đề không mới nhưng ngày càng phức tạp khi nhu cầu xuất khẩu tăng cao. Không ít trường hợp bị đối tác nước ngoài cảnh báo do vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc không xác định được nguồn gốc rõ ràng. Những sự cố này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Theo phân tích của đại diện Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), việc triển khai truy xuất nguồn gốc sầu riêng đang vướng phải bốn “điểm nghẽn” chính. Trước hết là sự thiếu thống nhất trong quy trình từ sản xuất, thu hoạch đến đóng gói và xuất khẩu giữa các đơn vị. Tiếp đó là việc liên kết dữ liệu giữa ngành Nông nghiệp với các lực lượng như công an, hải quan vẫn chưa hoàn chỉnh. Bên cạnh đó, thông tin sản xuất chưa được kết nối xuyên suốt giữa Trung ương, địa phương và doanh nghiệp. Đặc biệt, hạn chế về kỹ năng công nghệ của người nông dân và chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống phần mềm cũng là rào cản lớn trong quá trình chuyển đổi số. Những “lỗ hổng” này nếu không được khắc phục kịp thời sẽ trở thành điểm nghẽn, làm suy giảm năng lực cạnh tranh của ngành hàng sầu riêng trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu minh bạch Trước yêu cầu cấp thiết đó, Đắk Lắk cùng các cơ quan chức năng đã xác định rõ lộ trình hiện đại hóa ngành hàng sầu riêng, với trọng tâm là xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ, minh bạch. Một bước tiến quan trọng là việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất sử dụng hệ thống CheckVn (checkvn.mae.gov.vn) làm nền tảng truy xuất nguồn gốc nông sản trên toàn quốc, dự kiến vận hành từ ngày 1/7/2026. Hệ thống này cho phép ghi nhận toàn bộ thông tin của sản phẩm – từ vùng trồng, quy trình canh tác, thu hoạch, đến chế biến và phân phối. Mỗi lô hàng sầu riêng khi xuất khẩu sẽ được gắn với một “hồ sơ số”. Nhờ đó, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cả đối tác nhập khẩu có thể dễ dàng truy vết nguồn gốc, kiểm tra chất lượng và xác định trách nhiệm khi có sự cố xảy ra. So với phương thức quản lý thủ công trước đây, đây là bước tiến lớn về tính minh bạch và hiệu quả. Đáng chú ý, hệ thống được thiết kế theo nguyên tắc “dữ liệu sinh ra một lần, sử dụng nhiều lần”, đồng thời kết nối với nền tảng dữ liệu quốc gia. Điều này giúp giảm thiểu trùng lặp thông tin, tiết kiệm chi phí và tạo ra dòng chảy dữ liệu thông suốt giữa các bên liên quan. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk Đặng Thị Thủy cho rằng, việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp kiểm soát chất lượng mà còn góp phần xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và đối tác quốc tế. Đây cũng là công cụ hiệu quả để ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng trà trộn trên thị trường. Điểm khác biệt lớn nhất của hệ thống mới so với trước đây là mức độ chi tiết. Nếu như trước kia chỉ quản lý theo mã số vùng trồng, thì nay việc truy xuất sẽ được thực hiện đến từng nông hộ. Điều này giúp kiểm soát chặt chẽ hơn các yếu tố liên quan đến an toàn thực phẩm và quy trình sản xuất. Đối với doanh nghiệp, hệ thống này mang lại lợi thế rõ rệt trong thu mua và xuất khẩu. Họ có thể xác định chính xác nguồn gốc sản phẩm, đánh giá chất lượng và chịu trách nhiệm rõ ràng với từng lô hàng. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong quá trình triển khai không nằm ở công nghệ, mà ở sự thay đổi thói quen sản xuất. Người nông dân phải làm quen với nhật ký điện tử, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật; doanh nghiệp phải minh bạch hóa dữ liệu; còn chính quyền địa phương phải đóng vai trò hướng dẫn, giám sát và hỗ trợ. Hiện nay, Đắk Lắk đang triển khai thí điểm hệ thống tại một số doanh nghiệp và vùng trồng. Việc “làm mẫu” này nhằm hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, từ đó nhân rộng ra toàn tỉnh. Song song đó, công tác tập huấn, nâng cao năng lực cho nông dân và doanh nghiệp cũng được đẩy mạnh. Theo nhận định của Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk, việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập. Đây không chỉ là “tấm vé thông hành” để sản phẩm bước vào thị trường quốc tế, mà còn là trách nhiệm của địa phương trong việc bảo vệ thương hiệu chung. Việc chuyển đổi từ quản lý truyền thống sang quản trị bằng dữ liệu được xem là bước ngoặt của ngành Nông nghiệp. Khi mỗi quả sầu riêng đều có “lý lịch” rõ ràng, minh bạch, giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở chất lượng mà còn ở sự tin cậy. Trong dài hạn, hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ phục vụ xuất khẩu mà còn góp phần tái cấu trúc ngành hàng theo hướng bền vững, hiện đại. Đó là nền tảng để sầu riêng Đắk Lắk nói riêng và nông sản Việt Nam nói chung khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu. Bằng việc đẩy mạnh số hóa và xây dựng hệ sinh thái dữ liệu minh bạch, Đắk Lắk đang từng bước “định danh” cho trái sầu riêng của mình. Đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là hành trình nâng tầm giá trị – từ vườn trồng đến thị trường thế giới. Ý kiến bình luận: Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này! - Thanh Hoá: Khởi tố 3 đối tượng khai thác tài nguyên trái phép 10:58 03/05/2026 - Hồi âm từ UBND tỉnh Đồng Tháp và UBND tỉnh An Giang 17:52 04/05/2026 - Ninh Bình: Loạt dự án BT được cơ quan thanh tra đưa vào tầm ngắm 08:00 04/05/2026 - - (Thanh tra) - Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, Đắk Lắk đang đẩy mạnh số hóa và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ thương hiệu, minh bạch chuỗi giá trị và nâng cao vị thế trái sầu riêng Việt Nam trên bản đồ nông sản toàn cầu. Trung Anh (Thanh tra) - Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 695.524 triệu đồng, đạt 58,28% kế hoạch năm. B.S T.V Phúc Anh Văn Thanh B.S Trung Anh Cảnh Nhật Trọng Tài Trọng Tài PV B.S Trần Quý Bích Thảo T.V Phúc Anh Cảnh Nhật Hoài Phương Xem thêm