Sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất lúa ĐBSCL

Sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất lúa ĐBSCL

Thứ Hai 24/08/2026 , 06:31 (GMT+7)

Tưới ướt - khô xen kẽ đang giúp nông dân Đồng bằng sông Cửu Long chủ động điều tiết, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời giảm phát thải trong sản xuất lúa.

Sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất lúa ĐBSCL

NỘI DUNG

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lúa trọng điểm của cả nước. Trước tác động của biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn, việc quản lý, khai thác và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả ngày càng trở nên cấp thiết.

Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng trong quản lý tài nguyên nước hiện nay, hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng nước và giảm lãng phí nguồn tài nguyên này.

PHÁT BIỂU Anh ĐOÀN THÀNH ĐÔ – Xã Mỹ Thuận, tỉnh An Giang: (“Có nghĩa cái lượng nước thường năm, thí dụ mình bơm 7 bữa xả khô 7 bữa là là nó đúng. Nhưng mà nhằm khi anh em nóng ruột quá mới có 5 bữa xả thì tất nhiên cái hiệu lực nó không bằng, không bằng so với áp dụng của quy trình bên anh em bên hợp tác xã đồ bên hội Phía Nam đồ hướng dẫn.”)

Trên những cánh đồng lúa ở An Giang, yêu cầu này đang được cụ thể hóa bằng phương pháp tưới ướt – khô xen kẽ, hay AWD.

Thay vì duy trì nước liên tục trên ruộng, người dân chủ động rút và đưa nước trở lại theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa. Qua đó, lượng nước tưới được kiểm soát phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

PHÁT BIỂU Ông NGUYỄN VĂN TẮC – Giám đốc HTX Vĩnh Bình, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang: “Theo cái vụ vừa rồi đó thì 12 ngày là siết nước, sau đó 10 ngày mình cho nước vô lại. Thường thì cái giai đoạn mà 25 đến 30 ngày siết trong cái 2 giai đoạn và 2 giai đoạn sau phân hóa đòng thì nó sẽ giảm cái lượng phát thải để cho đất mà nó nứt chân chim ấy, hoặc là nó âm 15 cm thì cái giảm phát thải lượng nước rất đáng kể”.

Điểm quan trọng của phương pháp này là kiểm soát được mực nước trên đồng ruộng. Các dụng cụ đo mực nước giúp người dân xác định thời điểm rút nước và đưa nước trở lại, thay vì tưới chủ yếu theo kinh nghiệm.

Từ đó, việc sử dụng nước từng bước chuyển từ thói quen sang chủ động theo dõi, đo đếm và điều tiết.

PHÁT BIỂU Ông LÊ VĂN DŨNG – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang:“Đối với quy trình AWD, bạn cần phải lưu ý phần có những thiết bị, dụng cụ để chúng ta đo đạt mực nước trên cánh đồng ruộng. Và khi mà mình xuyết nước thành công là mực nước từ mặt bằng đồng ruộng đến dưới âm 3cm là coi như là một lần xuyết nước thành công. Thì những dụng cụ để mà đặt ngoài đồng ruộng chúng tôi gọi là cái ống AWD.”

Sử dụng nước tiết kiệm không có nghĩa là giảm nước một cách cơ học, mà là đưa nước vào ruộng đúng thời điểm, đúng nhu cầu và nâng cao hiệu quả của mỗi lần tưới.

Việc quản lý tốt nước trên đồng ruộng còn mang lại lợi ích kép khi vừa tiết kiệm tài nguyên nước, vừa góp phần giảm phát thải trong sản xuất lúa.

PHÁT BIỂU Ông LÊ VĂN DŨNG – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang:“Nếu như bà con áp dụng cái quy trình đó, quy trình AWD thành công, thì cái lượng khí phát thải trên những cái cánh đồng của mình thì nó giảm đi khoảng 40-50% so với phát thải cơ sở. Không những đó giảm cái lượng khí phát thải mà khi bà con xuyết nước thì gãy lúa được ăn sâu hơn, cây lúa được cứng cấp hơn và nó cho tiềm năng năng sức rất là cao sau này.”

Từ việc đo mực nước, xác định thời điểm tưới đến chủ động điều tiết lượng nước trên từng thửa ruộng, tưới ướt - khô xen kẽ cho thấy những yêu cầu về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả có thể được cụ thể hóa ngay trong hoạt động sản xuất.

Đó cũng là cách đưa tinh thần của Luật Tài nguyên nước vào thực tiễn: nước được khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và gắn với mục tiêu phát triển bền vững.