Sự thật về ly cà phê nóng giữa ngày oi ả

Trời nóng, uống cà phê nóng, cơ thể không… nổi nóng mà thật sự sẽ giải nhiệt. Một nghịch lý khoa học đầy thú vị, dù cũng có nhiều lưu ý để phát huy tối đa chuyện "lấy nóng trị nóng".

Cũng tùy trời nóng thế nào

Theo Tiến sĩ Ollie Jay, thuộc Trung tâm Nhiệt và sức khỏe Đại học Ottawa (Canada), khi chúng ta uống một thức uống nóng, cơ thể thực tế sẽ tích trữ ít nhiệt hơn. Nghe có vẻ vô lý, nhưng cơ chế đằng sau chính là mồ hôi.

Thức uống nóng gửi tín hiệu đến não bộ, kích thích cơ thể đổ mồ hôi nhiều hơn.

Khi lượng mồ hôi này bay hơi khỏi bề mặt da, nó sẽ làm mát cơ thể một cách tự nhiên, mang lại hiệu quả tản nhiệt thực sự thay vì chỉ là cảm giác mát lạnh tạm thời như khi uống đồ đá.

Bí mật nằm ở cơ chế phản ứng thần kinh ngay trong khoang miệng, theo giải thích của Giáo sư Peter McNaughton (Đại học Cambridge) với Đài NPR (Mỹ).

Cụ thể, trên bề mặt lưỡi tập trung rất nhiều thụ thể đặc biệt mang tên TRPV1, những "cảm biến" nhạy cảm với nhiệt độ cao.

Khi ngụm cà phê nóng chạm vào lưỡi, TRPV1 ngay lập tức bắt được tín hiệu và phát đi một thông điệp khẩn cấp lên não bộ: "trời đang rất nóng!". Nhận được cảnh báo, não lập tức kích hoạt hệ thống làm mát tự nhiên mạnh mẽ nhất của cơ thể: kích thích các tuyến đổ mồ hôi.

Và như đã nói, chính sự đổ mồ hôi này đã tạo ra hiệu quả "làm mát" bất ngờ.

Tuy nhiên, "phép màu" này đi kèm với một điều kiện quan trọng.

Giáo sư McNaughton lưu ý rằng hiệu ứng làm mát này chỉ phát huy tác dụng tối ưu trong điều kiện nhiệt độ khô. Ngược lại, trong những ngày nồm ẩm, mồ hôi không thể bay hơi hiệu quả, việc uống đồ nóng có thể khiến bạn cảm thấy nóng hơn.

Chuyên gia khí tượng Caitlin Kaiser giải thích thêm rằng ở những nơi không khí đã bão hòa độ ẩm, mồ hôi sẽ chỉ đọng lại trên da thay vì bốc hơi để mang theo nhiệt lượng.

Nóng nhưng mà tốt

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện nhiệt độ, cà phê nóng còn là một "liều thuốc" vỗ về hệ tiêu hóa.

Payal Kothari, chuyên gia dinh dưỡng sức khỏe đường ruột tại Mumbai, chia sẻ trên tạp chí Vogue Ấn Độ rằng cà phê nóng dễ tiêu hóa hơn, hỗ trợ lưu thông máu và phù hợp với cơ chế tiêu hóa tự nhiên của cơ thể.

Nóng thôi, đừng nóng quá

Khảo sát tại quán cà phê Ensemble ở King's Cross (London) cho thấy nhiệt độ ngoài trời ở mức 28,1°C chính là "ngưỡng tới hạn". Khi nhiệt độ vượt mốc này, hơn 50% đơn hàng lập tức chuyển sang đồ lạnh, và tỷ lệ này vọt lên trên 60% vào những ngày hè nắng nóng đỉnh điểm.

Ngược lại, đồ uống đá lạnh có thể làm co mạch máu và làm chậm quá trình tiêu hóa, dễ gây đầy hơi ở những người nhạy cảm.

Nhiều người e ngại caffeine trong cà phê nóng sẽ gây mất nước giữa mùa hè, nhưng chuyên gia dinh dưỡng Loreto Nemi từ Đại học UniCamillus (Ý) trấn an rằng caffeine có tác dụng lợi tiểu nhẹ nhưng không đủ để gây mất nước đáng kể ở người khỏe mạnh.

Điều quan trọng là duy trì uống đủ nước lọc song song với thói quen thưởng thức cà phê.

Về mặt trải nghiệm, cây viết Sam Stone từ trang Bon Appétit còn chỉ ra một điểm cộng tâm lý: một tách cà phê nóng buộc chúng ta phải nhâm nhi chậm rãi, thưởng thức từng tầng hương vị, thay vì "tu" một hơi hết sạch như đồ lạnh, vốn dễ dẫn đến tình trạng nạp quá nhiều caffeine gây bồn chồn, lo âu.

Lần tới khi dạo bước dưới cái nắng trưa, thay vì tìm đến ly "đen đá" hay cà phê đá xay quen thuộc, một tách cà phê nóng biết đâu lại là lựa chọn hợp lý hơn.

Đôi khi, cách tốt nhất để giải nhiệt lại là chủ động trao cho cơ thể một cái cớ để tự làm mát chính mình.

Bên cạnh yếu tố sinh học, chọn cà phê nóng còn là một "chiến lược" hợp lý về cả mặt trải nghiệm lẫn tài chính. Sam Stone (Bon Appétit) gọi vui thói quen uống cold brew mỗi ngày là con đường dẫn đến "sự phá sản vì caffeine", bởi mức giá của nó thường dao động từ 5 đến 8 USD, trong khi một tách cà phê phễu thường chỉ rơi vào khoảng 2,5 đến 3 USD.