Thương vụ 4,77 tỷ đồng: Lão nông 104 tuổi bán máy cày giải nghệ

Ở tuổi 104, lão nông Shorty thẳng thắn thừa nhận bản thân đã "quá mệt mỏi với công việc". Thương vụ thanh lý dàn máy cày và máy gặt xanh-vàng mang thương hiệu Deere & Co diễn ra vào thời điểm không thể nhạy cảm hơn khi ngành cơ giới nông nghiệp Mỹ đang đứng trước ngã ba đường.

Trong suốt thời gian qua, làn sóng giá nông sản sụt giảm kết hợp chi phí leo thang đã bóp nghẹt tài chính của những lão nông Mỹ, buộc họ phải "ôm" chặt máy móc thay vì thay mới.

Dữ liệu từ chuyên gia Kristen Owen của Oppenheimer cho thấy điều này đã kéo hàng tồn kho máy cày cũ xuống mức thấp nhất trong hơn ba năm tính đến tháng 7. Nhưng giờ đây, những tín hiệu chạm đáy bắt đầu xuất hiện.

Giống như lão nông Shorty, ngày càng có nhiều nông dân mang thiết bị ra sàn đấu giá. Thông thường, nguồn cung đổ dồn ồ ạt sẽ làm sập giá, nhưng ngạc nhiên thay, thị trường đang "đói" máy móc đến mức lực cầu nuốt gọn mọi nguồn cung mới, đẩy các mức giá trả lên cao chót vót - nhất là khi người mua e ngại những cỗ máy đời mới có giá đắt đỏ cắt cổ.

Cơn sốt giá nông sản thắp lại hy vọng

Niềm tin của giới nông dân đang ấm dần lên, đi kèm với những đơn đặt hàng máy móc mới đang tăng vọt theo báo cáo của Deere. Động lực chính đến từ việc thị trường ngũ cốc cuối cùng cũng phục hồi. Nỗi lo nguồn cung toàn cầu đã đẩy giá hợp đồng tương lai ngô và lúa mì lên đỉnh của 3 năm, trong khi đậu nành chạm mức cao nhất kể từ năm 2024.

"Tôi chưa từng thấy sự kết hợp của các yếu tố này trong suốt 36 năm theo dõi thị trường", ông Greg Peterson - người có biệt danh "Machinery Pete" và là tác giả của chỉ số thiết bị đã qua sử dụng - thốt lên.

Giá ngô kỳ hạn trong tháng 8 đã bứt phá khoảng 15%, ghi nhận mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ năm 2021 và vượt qua ngưỡng kháng cự quan trọng 5 USD/giạ (một ngưỡng kháng cự hoặc mốc tâm lý quan trọng; khi giá vượt qua mức này, nông dân Mỹ sẽ có thêm động lực và biên lợi nhuận tốt hơn sau nhiều năm bị áp lực bởi chi phí đầu vào cao).

Lúa mì tăng khoảng 20%, còn đậu nành vọt lên hơn 8%. Sức nóng này lập tức phản ánh vào thực tế: Một chiếc máy cày Deere đời 1992 vừa chốt giá tới 136.000 USD tại một phiên đấu giá ở Minnesota - mức cao kỷ lục cho dòng này kể từ tháng 10/2023.

Riêng chiếc máy cày Deere 8235R đời 2013 của lão nông Shorty đã thuộc về người trả giá cao nhất với 183.750 USD - khoảng 4,77 tỷ đồng (tính cả phí mua online). Con số này cao hơn tới hơn 13.000 USD so với mức đỉnh của năm nay, được chuyên gia Machinery Pete mô tả là một "thương vụ cực kỳ thành công".

Bài toán lớn mang tên "máy mới" và công nghệ

Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu sự hưng phấn đó có lan sang thị trường máy móc hoàn toàn mới hay không. Các nhà sản xuất lớn như Deere và CNH Industrial NV (sở hữu thương hiệu Case IH, New Holland) từng phải cắt giảm sản lượng vì doanh số lao dốc. Tuy nhiên, họ đều xác nhận năm 2026 chính là đáy, và đà phục hồi sẽ bắt đầu từ năm tới khi Deere vừa nâng triển vọng lợi nhuận năm.

Dù vậy, Andy Campbell, giám đốc phân tích tại hãng Tractor Zoom, cho rằng thị trường cần mức giá nông sản cao hơn nữa để kích hoạt một cuộc bùng nổ thực sự. Thêm vào đó, không phải nông dân nào cũng hưởng lợi từ đợt tăng giá này, bởi triển vọng sản lượng tại Mỹ đang sụt giảm. Nông dân vẫn đang trầy trật khắc phục hậu quả từ nhiều năm biên lợi nhuận bị bóp nghẹt. Theo Hiệp hội Trang trại Mỹ (AFBF), mức lỗ đối với các loại cây trồng hàng năm nay ước tính lên tới 31 tỷ USD.

Những mâu thuẫn này sẽ phơi bày rõ nét tại Farm Progress Show - triển lãm nông nghiệp ngoài trời lớn nhất nước Mỹ khai mạc vào ngày 1/5 tại Iowa, nơi trưng bày hàng loạt máy cày, máy phun thuốc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), camera và kết nối vệ tinh có thể tự động cày xới đất. Dù tối tân, nhưng chi phí đắt đỏ và các khoản phí thuê bao đi kèm khiến những người nông dân "túi tiền eo hẹp" phải cân nhắc kỹ lưỡng.

Làm nông từ những năm 1950, khi năng suất chỉ đạt 80-100 giạ ngô/mẫu Anh, lão nông Shorty đã chứng kiến năng suất tăng vọt lên hơn 200 giạ nhờ sự tiến bộ của cơ giới hóa - thứ đã giúp cụ bám trụ trên cánh đồng đủ lâu để chứng kiến cả một kỷ nguyên thay đổi.

Còn với những người trong cuộc như Steve Pitstick, một nông dân ở Illinois tham dự triển lãm, tâm lý cẩn trọng vẫn bao trùm: "Công nghệ rất tuyệt, nhưng chúng không bắt buộc phải có. Tâm trạng ở các vùng nông thôn nay đã khá hơn nhờ giá cả tăng, nhưng nông dân vẫn đang phải xoa dịu những vết thương từ các năm biên lợi nhuận thấp vừa qua".