Thung Nai gắn xây dựng nông thôn mới với giảm nghèo bền vững

Từ những tiêu chí đạt chuẩn đến sinh kế của người dân

Về Thung Nai những ngày này, diện mạo nông thôn đang từng bước đổi thay. Những tuyến đường được quan tâm đầu tư, cảnh quan khu dân cư được chỉnh trang, các hoạt động văn hóa, vệ sinh môi trường dần đi vào nền nếp. Kết quả xây dựng nông thôn mới không chỉ thể hiện qua những công trình hạ tầng mà còn ở sự chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng đối với việc xây dựng quê hương.

Hệ thống giao thông nông thôn tiếp tục được hoàn thiện, duy tu, bảo dưỡng; công trình thủy lợi được quan tâm nhằm bảo đảm nước tưới phục vụ sản xuất và chủ động phòng, chống thiên tai. Công tác bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp cũng được địa phương chú trọng. Theo bộ tiêu chí mới áp dụng giai đoạn 2026-2030, Thung Nai phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2029.

Trong phát triển kinh tế, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) từng bước tạo thêm hướng đi cho các sản phẩm đặc trưng. Hiện xã có 4 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, gồm cao nghệ đen, cao thiên nhiên, du lịch cộng đồng và rượu men lá, hoa đu đủ; trong đó sản phẩm du lịch cộng đồng đạt 4 sao.

Đây là những lợi thế để Thung Nai phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa dạng, không chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp mà còn mở rộng các hoạt động dịch vụ, du lịch và ngành nghề tại chỗ. Tuy nhiên, để sản phẩm OCOP thực sự trở thành nguồn thu ổn định, địa phương cần tiếp tục hỗ trợ người dân nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ. Với du lịch cộng đồng, việc phát huy cảnh quan, bản sắc văn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ cũng là yếu tố quan trọng để thu hút du khách, tạo thêm việc làm cho người dân.

Ở thôn Mu Chiềng, gia đình bà Nguyễn Thị San là một trong những hộ nghèo đang nỗ lực cải thiện kinh tế thông qua chăn nuôi dê. Bà chia sẻ, trước đây, kinh tế gia đình chủ yếu dựa vào làm ruộng, thu nhập không ổn định nên cuộc sống còn nhiều khó khăn. Từ khi phát triển chăn nuôi dê, gia đình có thêm hướng làm ăn. Tận dụng nguồn thức ăn sẵn có, gia đình chú trọng chăm sóc đàn vật nuôi, đồng thời tìm hiểu, học hỏi thêm kỹ thuật chăn nuôi để nâng cao hiệu quả. Đến nay, gia đình có thêm nguồn thu và từng bước cải thiện cuộc sống.

Câu chuyện của gia đình bà San cho thấy, bên cạnh đầu tư hạ tầng, việc tạo điều kiện để người dân có tư liệu sản xuất, biết cách tổ chức sản xuất và chủ động phát triển kinh tế có ý nghĩa quan trọng trong giảm nghèo.

Dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, bài toán nâng cao thu nhập vẫn là vấn đề đặt ra đối với địa phương. Theo số liệu đến tháng 6/2026, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 3,64%, hộ cận nghèo 3,51%; Kết quả điều tra sơ bộ tại thời điểm tháng 10 năm 2026, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 2,77%, tỷ lệ hộ cận nghèo 2,9%. Điều này cho thấy, bên cạnh những chuyển biến về hạ tầng và cảnh quan, Thung Nai vẫn cần tập trung giải quyết những khó khăn về sinh kế, việc làm và khả năng tích lũy của một bộ phận người dân.

Khơi thông nguồn lực, hướng tới giảm nghèo bền vững

Ông Nguyễn Việt Phương, Chủ tịch UBND xã Thung Nai cho biết, sau khi đạt chuẩn nông thôn mới, địa phương xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí, đồng thời tập trung phát triển sản xuất, cải thiện thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Từ thực tế đó, xã xác định việc phân bổ và lồng ghép nguồn lực cần có trọng tâm, trọng điểm. Địa phương ưu tiên công trình thiết yếu phục vụ trực tiếp đời sống, sản xuất; đồng thời kết hợp nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách và các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ kinh tế hộ gia đình.

Giai đoạn 2026-2030, Thung Nai định hướng phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, bền vững, gắn với chuyển đổi số và cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Các mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất thân thiện với môi trường, phát triển ngành nghề nông thôn và du lịch cộng đồng được xem là những hướng đi cần khai thác phù hợp với điều kiện thực tế.

Đối với các sản phẩm OCOP, việc duy trì chất lượng, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết tiêu thụ cần được chú trọng. Đặc biệt, sản phẩm du lịch cộng đồng đạt 4 sao là lợi thế để địa phương khai thác tiềm năng cảnh quan, văn hóa bản địa, phát triển các dịch vụ trải nghiệm, lưu trú và ẩm thực. Nếu được tổ chức bài bản, hoạt động này có thể tạo thêm việc làm, mở rộng nguồn thu ngoài nông nghiệp cho người dân.

Cùng với phát triển kinh tế, địa phương tiếp tục quan tâm nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch. Công tác bảo vệ môi trường, thu gom và xử lý rác thải, nước thải cũng cần được thực hiện thường xuyên, nhằm bảo đảm chất lượng sống và giữ gìn cảnh quan nông thôn.

Đối với công tác giảm nghèo, yêu cầu đặt ra là rà soát đúng đối tượng, xác định rõ nguyên nhân nghèo để có phương thức hỗ trợ phù hợp. Những hộ thiếu vốn, thiếu tư liệu sản xuất cần được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn và hỗ trợ sinh kế; lao động thiếu việc làm cần được tư vấn, đào tạo nghề, kết nối việc làm.

Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường liên kết giữa người dân với hợp tác xã, cơ sở sản xuất và các đơn vị tiêu thụ. Khi đầu ra sản phẩm được quan tâm, người dân có thêm động lực mở rộng sản xuất, tránh tình trạng được hỗ trợ giống nhưng thiếu thị trường, sản phẩm làm ra không tiêu thụ được. Đối với du lịch cộng đồng và sản phẩm OCOP, cần chú trọng xây dựng chuỗi dịch vụ, quảng bá và kết nối thị trường để giá trị kinh tế được lan tỏa đến nhiều hộ gia đình.

Sau khi đạt chuẩn nông thôn mới, việc giữ vững và nâng cao chất lượng các tiêu chí là hành trình liên tục, đòi hỏi sự đầu tư bền bỉ và sự tham gia thực chất của người dân. Bởi vậy, giảm nghèo cần được lồng ghép xuyên suốt trong quá trình xây dựng nông thôn mới.