Trang bị kiến thức canh tác sầu riêng bền vững cho khuyến nông viên

Quản lý vườn cây khoa học

Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai vừa tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật canh tác sầu riêng bền vững, đảm bảo an thực phẩm cho khuyến nông viên cấp xã, cộng tác viên khuyến nông và tổ khuyến nông cộng đồng ở khu vực phía tây của tỉnh. Lớp tập huấn nhằm nắm bắt được các điều kiện sinh thái phù hợp để phát triển cây sầu riêng, nắm bắt một số giống phổ biến cũng như hiểu và áp dụng các kỹ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hiệu quả.

Chia sẻ về quy trình canh tác sầu riêng bền vững, đảm bảo an toàn thực phẩm, bà Lê Thị Thu Thảo, cán bộ Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai cho biết, các khâu kỹ thuật cần được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và phương thức sản xuất.

Trước khi trồng cần lựa chọn khu vực có tầng đất canh tác sâu, thoát nước tốt, không bị ngập úng, đồng thời kiểm tra chất lượng đất và nguồn nước tưới, hạn chế nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng, hóa chất. Cây giống phải có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm tiêu chuẩn xuất vườn. Hiện nay 2 giống chủ lực là Ri6 và DONA, trong đó DONA được sử dụng phổ biến tại khu vực Tây Nguyên.

Theo bà Thảo, việc bố trí mật độ, khoảng cách trồng cần căn cứ vào điều kiện địa hình và phương thức canh tác. Với vườn trồng xen trong cà phê, cần bố cây sầu riêng phù hợp, bảo đảm không gian sinh trưởng, hạn chế cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng.

Trong quá trình chăm sóc, quản lý nước tưới là khâu đặc biệt quan trọng. Người trồng cần căn cứ vào giai đoạn sinh trưởng, độ ẩm đất và diễn biến thời tiết để điều chỉnh lượng nước phù hợp. Đặc biệt ở giai đoạn ra hoa, cần điều tiết lượng nước tưới theo hướng dẫn kỹ thuật, tránh tình trạng thừa nước ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, đậu quả.

Quản lý dinh dưỡng cần dựa trên nhu cầu của cây ở từng giai đoạn, tránh bón phân theo cảm tính hoặc lạm dụng phân hóa học. Ưu tiên kết hợp phân hữu cơ đã qua xử lý với phân vô cơ phù hợp, đồng thời theo dõi tình trạng sinh trưởng để điều chỉnh lượng phân bón. Đáng chú ý, không sử dụng phân bón có chứa Clo cho cây sầu riêng.

Ở giai đoạn ra hoa, mang trái, cần theo dõi diễn biến sinh trưởng, chủ động điều tiết đọt non, hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng gây rụng hoa, rụng quả. Việc xử lý ra hoa, thụ phấn bổ sung, tỉa hoa và tỉa quả cần thực hiện phù hợp với sức cây, giúp điều tiết khả năng mang trái và tập trung dinh dưỡng nuôi quả.

Đối với sinh vật gây hại, khuyến cáo áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp, kết hợp các biện pháp canh tác và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết. Người trồng cần thường xuyên kiểm tra vườn, phát hiện sớm các đối tượng gây hại để có biện pháp xử lý phù hợp, không lạm dụng thuốc hóa học.

Khâu thu hoạch cũng cần được thực hiện đúng độ chín, căn cứ đặc điểm giống và các chỉ tiêu chất lượng quả, tránh thu hoạch non hoặc quá chín làm ảnh hưởng chất lượng thương phẩm.

Chuẩn hóa quy trình trồng sầu riêng

Thông qua buổi tập huấn, nhiều hộ trồng sầu riêng đã được tiếp cận, cập nhật kiến thức và hiểu rõ hơn về quy trình canh tác bền vững. Từ khâu chăm sóc, quản lý dinh dưỡng, nước tưới đến phòng trừ sâu bệnh, những kiến thức này giúp người dân từng bước thay đổi tập quán sản xuất, hướng đến nâng cao chất lượng và giá trị trái sầu riêng.

Ông Hà Huy Hiếu, thành viên Tổ hợp tác trồng sầu riêng xã KDang cho biết, thông qua buổi tập huấn, bản thân ông và các thành viên đã tiếp thu thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm hữu ích trong quy trình chăm sóc sầu riêng bền vững.

Điều ông tâm đắc nhất là kỹ thuật quản lý nguồn nước tưới và xử lý tình trạng ngập úng. Theo ông Hiếu, thời gian qua, mưa kéo dài tại khu vực phía tây tỉnh Gia Lai khiến nhiều diện tích sầu riêng bị ngập úng, ảnh hưởng đến sinh trưởng và chất lượng quả. Đây cũng là vấn đề khiến nhiều nhà vườn lo lắng.

“Qua tập huấn, tôi hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc chủ động đào rãnh thoát nước, tạo độ thông thoáng cho vườn cây, hạn chế tình trạng ngập úng, góp phần bảo đảm chất lượng trái”, ông Hiếu chia sẻ.

Cũng theo ông Hiếu, thông qua buổi tập huấn, người trồng sầu riêng cũng đã nâng cao nhận thức trong lựa chọn phân bón, ưu tiên các sản phẩm có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng và chất lượng bảo đảm thay vì sử dụng tùy tiện như trước.

Ông Huỳnh Việt Hùng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Gia Lai cho biết, thông qua tập huấn, đơn vị mong muốn trang bị kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu về quy trình canh tác sầu riêng bền vững cho đội ngũ khuyến nông cộng đồng và cán bộ nông nghiệp cấp xã. Sau tập huấn, lực lượng này sẽ tiếp tục chuyển giao, hướng dẫn lại cho người dân địa phương, giúp bà con nắm vững và áp dụng đúng quy trình kỹ thuật.

Theo ông Hùng, mục tiêu quan trọng là từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất sầu riêng trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, tập quán canh tác giữa các vùng còn thiếu đồng bộ, từ kỹ thuật chăm sóc đến việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Đáng chú ý, nếu quá phụ thuộc vào phân bón vô cơ, không chú trọng bổ sung hữu cơ và cải tạo đất, độ phì nhiêu của đất sẽ suy giảm, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng vườn cây về lâu dài.

“Việc thay đổi nhận thức, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình canh tác khoa học, cân đối dinh dưỡng và sử dụng vật tư nông nghiệp hợp lý là yêu cầu cần thiết để phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững”, ông Hùng chia sẻ.