Tin Tức Nông Nghiệp — Trang 230

Cần phun thuốc chống thán thư chỉ khi cây đang ra hoa – xổ nhụy hoặc trái non dưới 3 cm, và trời mưa nhiều, ẩm độ cao kéo dài trên 3 ngày liên tiếp.

Mùa nắng nóng, khô hạn là lúc nhện đỏ và rầy xanh bùng phát mạnh trên sầu riêng — gây rụng bông, cháy đầu nhụy, trái non teo, vỏ sần sùi, giảm năng suất rõ rệt.

Cháy lá sầu riêng đa số là do nắng nóng, khô hạn kết hợp với thiếu nước — KHÔNG phải do nấm. Nhưng nếu cháy kèm xì mủ thân, rụng lá đột ngột hoặc lá úa vàng từ cuống, đó có thể là dấu hiệu sớm của nấm Phytophthora hoặc thối rễ.

Xì mủ thân sầu riêng là biểu hiện rõ nhất của bệnh do nấm Phytophthora gây ra — đặc biệt nguy hiểm ở vùng Tây Nguyên, ĐBSCL và Đông Nam Bộ, nơi đất dễ úng, mưa nhiều và cây đang trong giai đoạn làm bông, xổ nhụy hoặc nuôi trái.

Đúng vậy — mưa dầm kéo dài làm xì mủ trên sầu riêng bùng phát mạnh, đặc biệt ở vùng Tây Nguyên, ĐBSCL và Đông Nam Bộ.

Khi sầu riêng đang nuôi trái mà bất ngờ ra đọt non, đó là dấu hiệu cây đang “chia sức” — chất dinh dưỡng và hormone bị chuyển từ quả sang chồi, dẫn đến rụng trái hàng loạt.

Ngay khi trời mưa nhiều trong giai đoạn làm bông, nguy cơ rụng hoa sầu riêng tăng cao rõ rệt — không phải do “hoa bị ướt”, mà do ẩm độ cao kết hợp với điều kiện bất lợi khiến cây suy yếu, nấm gây hại phát triển mạnh và quá trình sinh lý ra hoa bị gián đoạn.

Rụng trái non hàng loạt ở sầu riêng thường không phải do một nguyên nhân duy nhất, mà là kết quả của sự chồng chéo giữa thời tiết bất lợi, quản lý nước sai, thiếu dinh dưỡng thiết yếu trong giai đoạn nuôi trái, và đặc biệt là áp lực nấm Phytophthora gây xì mủ…

Có thể đậu trái nếu mưa vừa, ngắn và bạn xử lý kịp thời — nhưng mưa kéo dài, độ ẩm cao trên 3 ngày liền trong giai đoạn xổ nhụy sẽ làm nấm Phytophthora và nấm mốc phát triển mạnh, hoa bị úng, nhụy teo, phấn mất khả năng thụ tinh → rụng hoa, rụng trái non rất c…

Làm đúng thời điểm và cách cắt tỉa sau thu hoạch giúp cây thông thoáng, giảm ẩm độ trong tán, hạn chế nấm bệnh phát triển và tạo điều kiện cho đợt ra hoa đồng đều.

Để cà phê Robusta Tây Nguyên cho năng suất ổn định và bền vững, nông dân cần làm đủ — chứ không chỉ “làm nhiều”.

Ngay khi trời chuyển lạnh sâu (đặc biệt ban đêm dưới 18°C kéo dài vài ngày), cây cà phê Robusta thường “ngủ đông” – đâm chồi non ít, nụ hoa hình thành chậm hoặc rụng sớm.

Để bung hoa đồng loạt, bạn phải tưới nước đúng lúc khi cây vừa kết thúc ngủ nghỉ và bắt đầu hình thành mầm hoa, tức là khi cây đang “khát khô” nhưng chưa rụng lá nhiều, và thời tiết chuyển từ khô sang có dấu hiệu mưa đầu mùa.

Tưới cà phê Robusta trong mùa khô không có một khoảng cách cố định như “3 ngày/lần” hay “5 ngày/lần” — mà phụ thuộc vào độ ẩm đất, tình trạng cây, độ dày lớp phủ và diễn biến nắng gió thực tế.

Đúng vậy — khi trời mưa nhiều, độ ẩm cao, phân bón dễ bị rửa trôi, cố định trong đất hoặc chuyển thành dạng cây không hấp thu được, đặc biệt là đạm và kali.

Để trái cà phê Robusta to, chắc hạt trong mùa mưa (tháng 5–9), bà con cần tập trung bón đủ kali và đạm hữu cơ dễ tiêu, kèm bổ sung lân tan chậm và vi lượng như bo, kẽm.

Bón phân sai thời điểm không làm cây chết ngay, nhưng làm giảm rõ rệt số trái đậu, trái nhỏ, dễ rụng và năng suất cuối vụ thường thấp hơn đáng kể — có thể mất từ vài tạ đến hơn 1 tấn nhân/ha so với bón đúng.

Ngay sau mưa lớn, bà con không nên bón phân đạm và kali dạng tan nhanh, vì chúng dễ bị nước cuốn đi — mất phân, tốn tiền, lại còn gây ô nhiễm đất.

Khô cành, khô quả cà phê Robusta Tây Nguyên thường không phải do sâu đục thân hay nấm bệnh “nổi tiếng” như gỉ sắt hay thối rễ — mà chủ yếu xuất phát từ thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài, đặc biệt là kali và bo, kết hợp với tưới không đều trong giai đoạn ra hoa – nu…

Mọt đục quả là “kẻ ăn cắp trái” thầm lặng — nó chui vào quả non từ lúc còn xanh, làm trái rỗng ruột, teo, rụng sớm hoặc chín không đều; nếu để muộn, sâu trưởng thành bay đi khắp vườn, lây lan rất nhanh.

Vì rệp sáp không chỉ sống trên bề mặt — chúng “ở ẩn” dưới lớp sáp trắng, bám chặt vào kẽ thân, nách lá, cuống trái và gốc cây, nên thuốc tiếp xúc kém, dễ bỏ sót.

Đúng vậy — bệnh gỉ sắt thường “lặng lẽ” xuất hiện từ cuối mùa khô (tháng 2–4), khi cây vừa ra hoa hoặc trái non mới hình thành, và chính những dấu hiệu đầu tiên này lại dễ bị bỏ qua nhất.

Đúng vậy — khi trời mưa nhiều, độ ẩm không khí cao liên tục trên 8–10 ngày, đặc biệt trong giai đoạn nuôi trái (tháng 5–9), bệnh thán thư cà phê bùng phát mạnh và gây hại nghiêm trọng hơn bình thường.

Ngay khi nắng nóng kéo dài, cây cà phê Robusta dễ bị rụng trái non do mất cân bằng nước và dinh dưỡng — không phải do sâu bệnh, mà chủ yếu do căng thẳng sinh lý.