Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 5/8/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết từ thực tế bà con Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk

Từ đầu tháng 5/2026, hàng nghìn lượt hỏi trên diễn đàn nông dân tập trung vào một vấn đề nóng: làm sao để sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc khi cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị vừa siết kiểm tra mã vùng trồng và dư lượng thuốc BVTV? Đồng thời, giá tại vườn đang ở mức cao — 52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) — nhưng chỉ dành cho trái đúng quy chuẩn. Bà con không thiếu cây, thiếu đất, mà thiếu kỹ thuật đồng bộ từ chăm sóc đến thu hoạch.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong là giống nhạy cảm với biến động ẩm độ, phân bón và thuốc BVTV. Khác với các giống trong nước, thị trường Trung Quốc yêu cầu nghiêm ngặt: không có vết nứt vỏ, độ chín đồng đều, không dư lượng thuốc vượt ngưỡng MRL, và mã vùng trồng được cấp phép, cập nhật đầy đủ trên hệ thống quốc gia. Đây không phải là tiêu chuẩn “thêm”, mà là điều kiện bắt buộc để thông quan — bất kỳ lô hàng nào vi phạm sẽ bị trả về hoặc tiêu huỷ.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và cập nhật mã vùng trồng
Trước ngày 15/4 hằng năm, chủ vườn phải đăng ký lại mã vùng trên Cổng Dịch vụ công Bộ NN&PTNT (dichvucong.mard.gov.vn). Mã này phải gắn với sổ nhật ký đồng ruộng: ghi rõ ngày bón phân, phun thuốc, tưới nước, và tên sản phẩm kèm số lô.

Bước 2: Bón phân đúng cách
Dừng bón phân hóa học ít nhất 25 ngày trước thu hoạch. Ưu tiên phân hữu cơ vi sinh (3–5 tấn/ha/năm) và kali sulphate (không dùng kali clorua). Không dùng phân DAP giả — như cảnh báo tại Gia Lai — vì hàm lượng đạm cao gây nứt trái và tích tụ muối trong đất.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh
Thay vì phun thuốc phổ rộng, áp dụng IPM: dùng bẫy đèn bắt rầy mềm, treo bẫy dính vàng cho ruồi đục trái, và phun chế phẩm sinh học Beauveria bassiana định kỳ 10–12 ngày/lần từ tháng thứ 4 sau đậu trái.

Bước 4: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Chỉ hái trái khi cuống chuyển sang màu nâu nhạt, gân vỏ giữa các múi nổi rõ, và tiếng gõ vang nhẹ. Dùng kéo cắt sát cuống, không xoay trái. Sau đó rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng chlorine), lau khô, đóng thùng carton có lỗ thoáng — tuyệt đối không xông ethylene hay ép chín nhân tạo.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: “phun thuốc cuối cùng trước thu hoạch 7–10 ngày” — đây là nguyên nhân chính khiến lô hàng bị trả về tại Tân Thanh. Thời gian cách ly tối thiểu với hầu hết thuốc BVTV là 14–28 ngày.
Nhầm lẫn giữa “trái đẹp” và “trái đạt chuẩn”: trái to, bóng mượt chưa chắc đạt — nếu có vết trầy xước nhỏ, vết côn trùng chích hoặc nứt vi thể, hàng vẫn bị loại.
Bỏ qua khâu vệ sinh dụng cụ: kéo, thùng đựng, xe vận chuyển phải được khử trùng bằng vôi bột hoặc Javen 0,5% trước mỗi lần sử dụng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Năm nay tôi ghi nhật ký bằng app Nông Dân Thông Minh, chụp ảnh từng lần phun thuốc kèm GPS — thương lái Trung Quốc kiểm tra trực tiếp trên điện thoại, không cần giấy tờ”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm 30% nhiệt độ mặt đất, trái ít nứt hơn, và mã vùng được cấp chung cho cả hai loại cây — tiết kiệm thủ tục”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp, nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy “làm theo quy trình chứ không làm theo thói quen”. Với giá loại 1 đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg, mỗi hecta đạt 8–10 tấn sẽ mang về thu nhập 416–550 triệu đồng/vụ — cao gấp 3–4 lần lúa. Bà con nên ưu tiên kiểm tra mã vùng, rà soát lại nhật ký đồng ruộng, và tập huấn lại quy trình IPM tại trạm khuyến nông huyện trước ngày 15/8/2026.

Biên tập Nông Dân Việt