Trao thêm quyền cho phụ nữ nông thôn

Đoàn Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa ban hành Văn bản số 54/HD-ĐCT hướng dẫn thực hiện các nội dung thành phần thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I: 2026-2030) do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam được phân công chủ trì thực hiện.

Đặt phụ nữ vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển

Giai đoạn 2026-2030, điểm nhấn quan trọng của Chương trình mục tiêu quốc gia là đặt phụ nữ vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Hướng dẫn mới đã cụ thể hóa vai trò của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khi cơ quan này được giao chủ trì triển khai nhiều nội dung thành phần, không chỉ dừng ở hỗ trợ mà còn trực tiếp tham gia tổ chức, điều phối và giám sát.

Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển biến rõ rệt: từ hỗ trợ mang tính an sinh sang phát huy nội lực của phụ nữ như một chủ thể phát triển. Phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trở thành lực lượng dẫn dắt các mô hình sinh kế, bảo vệ môi trường, xây dựng cộng đồng bền vững.

Đáng chú ý, các hoạt động không triển khai rời rạc mà được thiết kế tích hợp trong cả ba lĩnh vực xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số, miền núi. Điều này giúp tối ưu nguồn lực, tránh chồng chéo và tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Một trong những nội dung cốt lõi của hướng dẫn là thúc đẩy sinh kế bền vững cho phụ nữ, đặc biệt ở khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các mô hình kinh tế hộ gia đình, tổ hợp tác, hợp tác xã do phụ nữ tham gia hoặc làm chủ được ưu tiên phát triển.

Thay vì hỗ trợ ngắn hạn, hướng dẫn nhấn mạnh đến việc nâng cao năng lực toàn diện: từ đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật đến hỗ trợ tiếp cận vốn và thị trường. Phụ nữ được trang bị kiến thức quản lý tài chính, kinh doanh và kỹ năng thích ứng với biến đổi kinh tế.

Bên cạnh đó, việc khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo, phát triển sản phẩm đặc trưng địa phương cũng được chú trọng. Điều này không chỉ góp phần tăng thu nhập mà còn tạo động lực giữ gìn bản sắc văn hóa, phát triển kinh tế gắn với lợi thế vùng miền.

Đặc biệt, hướng dẫn cũng đặt trọng tâm vào nhóm phụ nữ yếu thế như hộ nghèo, cận nghèo, phụ nữ đơn thân, phụ nữ dân tộc thiểu số. Các chính sách hỗ trợ được thiết kế phù hợp, giúp họ có cơ hội vươn lên một cách bền vững, hạn chế tái nghèo.

Nâng cao năng lực cộng đồng và thúc đẩy bình đẳng giới

Ngoài việc tập trung vào kinh tế, hướng dẫn còn hướng đến mục tiêu lâu dài là nâng cao vị thế và vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội. Các hoạt động truyền thông, giáo dục được triển khai nhằm thay đổi nhận thức về bình đẳng giới, xóa bỏ định kiến và rào cản văn hóa.

Phụ nữ được khuyến khích tham gia vào quá trình ra quyết định tại cộng đồng, từ xây dựng kế hoạch phát triển đến giám sát thực hiện các chương trình. Đây là bước tiến quan trọng giúp đảm bảo tiếng nói của phụ nữ được lắng nghe và phản ánh đúng nhu cầu thực tế.

Song song đó, công tác nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ Hội các cấp cũng được chú trọng. Việc đào tạo kỹ năng quản lý, điều hành, giám sát giúp tổ chức Hội thực sự trở thành lực lượng nòng cốt trong triển khai chương trình.

Một điểm đáng chú ý là việc lồng ghép các nội dung về bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu vào hoạt động của phụ nữ. Từ phân loại rác, tái chế đến xây dựng mô hình “gia đình xanh”, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong thay đổi hành vi và lan tỏa lối sống bền vững.

Tăng cường liên kết, giám sát và bảo đảm hiệu quả thực thi

Để các nội dung trên đi vào thực chất, hướng dẫn nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa Hội Liên hiệp Phụ nữ với các bộ, ngành, địa phương. Cơ chế liên kết đa ngành giúp tận dụng nguồn lực, đồng thời bảo đảm tính thống nhất trong triển khai.

Công tác giám sát, đánh giá cũng được thiết kế rõ ràng với các tiêu chí cụ thể. Hội Phụ nữ vừa thực hiện, vừa tham gia theo dõi, phản biện chính sách, góp phần nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của chương trình.

Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi và truyền thông cũng được khuyến khích. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều hành, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thông tin cho phụ nữ, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.

Với cách tiếp cận mới, lấy phụ nữ làm trung tâm và trao quyền mạnh mẽ hơn, hướng dẫn được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong giai đoạn 2026-2030. Không chỉ góp phần hoàn thành các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia, đây còn là bước đi quan trọng hướng tới phát triển bao trùm và bền vững.

Khi phụ nữ được trao cơ hội và phát huy năng lực, họ không chỉ cải thiện cuộc sống của chính mình mà còn tác động tích cực đến gia đình và cộng đồng. Chính sự lan tỏa này sẽ tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài, đặc biệt ở những khu vực còn nhiều khó khăn.