Trồng ớt 'siêu cay', siêu lãi

Trong bối cảnh nhiều địa phương đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhằm nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích, việc đưa giống ớt "siêu cay" Habanero (có nguồn gốc từ Mexico) vào trồng thử nghiệm tại xã Toàn Lưu (Hà Tĩnh) đang cho thấy những tín hiệu tích cực. Không chỉ phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, mô hình bước đầu cho hiệu quả kinh tế cao nhờ áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Đầu năm 2026, HTX Nông nghiệp Phú Hà, xã Toàn Lưu triển khai trồng thử nghiệm 10.000 cây ớt Habanero trên diện tích 0,7ha với sự tham gia của 5 thành viên. Đây là giống ớt có độ cay cao, được sử dụng nhiều trong chế biến thực phẩm và sản xuất gia vị. Từ đầu vụ, HTX đã ký kết với doanh nghiệp để được hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất. Ông Nguyễn Phi Thìn - Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà cho biết: “Trước đây diện tích này chủ yếu trồng lúa và dưa hấu nhưng hiệu quả chưa cao. Sau khi tìm hiểu thị trường và đặc tính giống, HTX quyết định chuyển sang trồng thử nghiệm ớt Habanero. Từ khâu ươm giống, làm đất, lên luống đến chăm sóc đều được thực hiện theo hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời theo dõi chặt chẽ để kịp thời xử lý các đối tượng sâu bệnh”. Trong quá trình sinh trưởng, cây ớt được chăm sóc theo hướng thâm canh, bón phân cân đối theo từng giai đoạn phát triển. Hệ thống cọc được dựng sớm giúp cây đứng vững, tán phát triển đều, hạn chế đổ ngã khi gặp thời tiết bất lợi. Công tác theo dõi đồng ruộng được duy trì thường xuyên, nhất là ở giai đoạn ra hoa, đậu quả - thời điểm dễ phát sinh sâu đục quả và bệnh thán thư, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất. Ông Hà Đăng Dũng, thành viên HTX chia sẻ: “So với một số giống ớt truyền thống, ớt Habanero đòi hỏi chăm sóc kỹ hơn, nhất là khâu phòng trừ sâu bệnh. Tuy nhiên, nếu thực hiện đúng quy trình thì cây sinh trưởng tốt, tỷ lệ đậu quả cao, quả đồng đều”. Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, sau hơn 3 tháng trồng, toàn bộ diện tích ớt phát triển ổn định, cây cao trung bình 40 - 60cm, thân cứng, tán rộng. Đến nay, ớt đã chín và bước vào giai đoạn thu hoạch. Việc thu hái được thực hiện theo hình thức cuốn chiếu, đảm bảo quả đạt độ chín, đáp ứng yêu cầu của đơn vị thu mua. Theo tính toán của HTX Nông nghiệp Phú Hà, năng suất dự kiến đạt 1,5 - 2kg quả/cây, thời gian thu hoạch kéo dài từ 2,5 - 3 tháng, tổng sản lượng khoảng 10 tấn/vụ. Với giá thu mua theo hợp đồng khoảng 200.000 đồng/kg, doanh thu ước đạt khoảng 2 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí đầu tư (khoảng 25%), lợi nhuận dự kiến gần 1,5 tỷ đồng - cao hơn đáng kể so với các cây trồng trước đây trên cùng diện tích. Không chỉ tập trung vào diện tích hiện có, HTX Nông nghiệp Phú Hà đang triển khai trồng gối vụ với quy mô khoảng 3.500m² nhằm kéo dài thời gian cung ứng sản phẩm. Việc tổ chức sản xuất theo hướng liên tục, kết hợp tuân thủ quy trình kỹ thuật được kỳ vọng sẽ tạo nguồn thu ổn định cho các thành viên. Đánh giá về mô hình, ông Trần Bá Hoành - Phó Chủ tịch UBND xã Toàn Lưu cho biết: “Đây là mô hình trồng ớt Habanero đầu tiên trên địa bàn. Qua theo dõi bước đầu, cây sinh trưởng tốt, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương. Sau khi kết thúc vụ sản xuất, địa phương sẽ tổ chức đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, kỹ thuật để làm cơ sở xem xét nhân rộng”. Theo ông Hoành, trong điều kiện nhiều diện tích đất nông nghiệp hiệu quả chưa cao, việc đưa các giống cây trồng mới có giá trị kinh tế vào sản xuất là hướng đi cần thiết. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, đồng thời đảm bảo đầu ra ổn định thông qua liên kết với doanh nghiệp. Mô hình trồng ớt Habanero không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn góp phần thay đổi cách thức tổ chức sản xuất của người dân theo hướng có kế hoạch, gắn với nhu cầu thị trường. Việc mạnh dạn chuyển đổi từ cây trồng truyền thống sang giống mới đã mở thêm lựa chọn cho nông dân trong điều kiện sản xuất ngày càng chịu nhiều tác động của thời tiết và biến động giá cả.