Vì sao cây đang xanh tốt bỗng vàng lá?
Cây đang xanh tốt bỗng vàng lá trong thời gian ngắn thường do một biến cố gần đây tác động đến bộ rễ hoặc điều kiện sống: úng nước sau mưa lớn hoặc tưới quá nhiều, hạn đột ngột, rễ bị tổn thương (bón phân quá liều sát gốc, xới đứt rễ, thuốc cỏ), bệnh hại rễ –…
Cây đang xanh tốt bỗng vàng lá trong thời gian ngắn thường do một biến cố gần đây tác động đến bộ rễ hoặc điều kiện sống: úng nước sau mưa lớn hoặc tưới quá nhiều, hạn đột ngột, rễ bị tổn thương (bón phân quá liều sát gốc, xới đứt rễ, thuốc cỏ), bệnh hại rễ – thân bùng phát (thối rễ, xì mủ, héo xanh, héo vàng), côn trùng hại rễ (tuyến trùng, rệp sáp gốc, sùng, mối), ngộ độc thuốc, rét đột ngột hoặc nắng nóng gay gắt. Thiếu dinh dưỡng thường làm vàng từ từ, ít khi "bỗng nhiên". Cần nhớ lại các việc vừa làm và thời tiết vài ngày trước, rồi kiểm tra rễ, gốc để tìm đúng nguyên nhân.
Các câu hỏi nên tự trả lời trước
- Thời tiết vài ngày gần đây: mưa lớn, ngập, nắng nóng, rét, sương muối?
- Vừa bón phân gì, bao nhiêu, bón sát gốc không? Phân chuồng đã hoai chưa?
- Vừa phun thuốc gì? Có phun thuốc cỏ gần đó không?
- Vừa xới, làm cỏ, đào quanh gốc?
- Tưới nước thế nào: thiếu, thừa, nước có mặn, phèn không?
- Vàng cả cây hay một phần, một cây hay nhiều cây, rải rác hay thành khoảnh?
Nguyên nhân thường gặp và cách nhận biết
| Nguyên nhân | Dấu hiệu đi kèm |
|---|---|
| Úng nước, nghẹt rễ | Sau mưa lớn, đất ướt lâu, rễ thâm, mùi hôi; lá vàng, rũ |
| Thối rễ, xì mủ (nấm) | Rễ thối, cổ rễ thâm, có thể chảy nhựa; lan dần sang cây bên cạnh |
| Héo xanh (vi khuẩn) | Cây héo nhanh, lá còn xanh rồi mới vàng; thân cắt ngâm nước có dịch trắng |
| Bón phân quá liều | Xuất hiện vài ngày sau bón; cháy mép lá, rễ tơ cháy |
| Ngộ độc thuốc, thuốc cỏ | Sau phun vài ngày; vàng, cháy theo vệt, lá xoăn biến dạng |
| Tuyến trùng, rệp sáp gốc | Vàng dần thành chòm; rễ u sưng hoặc có rệp trắng, kiến |
| Thiếu nước đột ngột | Đất khô, cây héo, tưới lại thì hồi |
| Rét, sương muối | Sau đợt rét; lá non, đọt cháy, vàng |
| Nắng nóng gay gắt | Lá phía nắng cháy, vàng |
Cách xử lý chung
- Kiểm tra rễ ở vài cây vàng và vài cây khỏe để so sánh.
- Thoát nước nếu đất úng; tưới nếu đất khô.
- Ngừng bón phân hóa học cho đến khi xác định nguyên nhân và rễ hồi phục.
- Xử lý theo nguyên nhân: thuốc đặc trị nấm rễ, tuyến trùng, rệp sáp theo khuyến cáo; nhổ bỏ cây héo xanh.
- Phục hồi rễ: vi sinh đối kháng, phân hữu cơ hoai, humic, chất kích rễ liều nhẹ.
- Hỗ trợ qua lá: axit amin, vi lượng liều nhẹ.
- Theo dõi lan rộng: nếu số cây vàng tăng dần thành khoảnh, nhiều khả năng là bệnh hại rễ cần xử lý sớm.
Tham khảo triệu chứng theo từng cây tại mục chẩn đoán bệnh cây trồng.
Câu hỏi thường gặp
Cây vàng lá đột ngột có nên bón thêm đạm? Không nên khi chưa rõ nguyên nhân. Nếu rễ đang bị úng, thối hoặc xót phân, bón thêm đạm làm tình trạng nặng hơn.
Vàng lá sau mưa lớn có tự hết không? Nếu chỉ úng ngắn và thoát nước kịp, cây thường hồi phục. Nếu úng kéo dài, nấm rễ có thể phát triển, cần xử lý thêm.
Khi nào cần gửi mẫu đi xét nghiệm? Khi nhiều cây bị, lan nhanh và không xác định được nguyên nhân bằng quan sát; gửi mẫu rễ, đất, lá đến cơ quan bảo vệ thực vật.
Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc bảo vệ thực vật tại địa phương.
Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook
Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.