Vì sao sầu riêng bị nứt trái?

Sầu riêng bị nứt trái chủ yếu do thay đổi độ ẩm đột ngột (khô lâu rồi mưa lớn hoặc tưới đẫm), thiếu canxi – bo, mất cân đối dinh dưỡng (thừa đạm, thiếu kali), và đôi khi do nấm bệnh, sâu đục trái làm vỏ tổn thương. Nứt trái thường xuất hiện ở giai đoạn trái lớn nhanh và gần thu hoạch, làm trái mất giá trị thương phẩm, dễ thối và không đạt chuẩn xuất khẩu.

1. Thay đổi độ ẩm đột ngột – nguyên nhân chính

• Khi đất khô kéo dài, vỏ trái phát triển chậm và kém đàn hồi.
• Gặp mưa lớn hoặc tưới đẫm, cây hút nước mạnh, phần cơm và múi bên trong lớn nhanh, trong khi vỏ không giãn kịp → vỏ nứt theo đường múi.
• Mưa cuối vụ sau thời gian nắng hạn là thời điểm nứt trái nhiều nhất.

Cách hạn chế:

• Tưới đều đặn, giữ ẩm ổn định trong giai đoạn nuôi trái.
• Tủ gốc giữ ẩm, hạn chế dao động độ ẩm.
• Thoát nước nhanh khi mưa lớn.

2. Thiếu canxi và bo

• Canxi giúp thành tế bào vỏ chắc, đàn hồi; bo giúp vận chuyển canxi và phát triển mô.
• Thiếu canxi – bo, vỏ trái giòn, dễ nứt khi gặp biến động nước.

Cách hạn chế:

• Bón vôi, canxi theo đúng thời điểm; phun canxi – bo định kỳ trong giai đoạn nuôi trái.
• Đất chua cần cải tạo để cây hút canxi tốt hơn.

3. Mất cân đối dinh dưỡng

• Thừa đạm: trái lớn nhanh, vỏ mỏng, mềm, dễ nứt; cây ra đọt giành dinh dưỡng.
• Thiếu kali: vỏ kém chắc, trái phát triển không đều.

Cách hạn chế: giảm đạm trong giai đoạn nuôi trái, tăng kali – canxi, bón chia nhỏ.

4. Sâu bệnh làm tổn thương vỏ

• Sâu đục trái tạo vết thương, sau đó vỏ nứt hoặc thối.
• Nấm bệnh (Phytophthora, thán thư) làm vỏ thối, nứt ở vị trí bệnh.
• Vết nứt lại là cửa ngõ cho nấm, côn trùng xâm nhập.

Cách hạn chế: theo dõi và phòng sâu đục trái, nấm bệnh; bao trái ở vườn có áp lực sâu cao.

5. Trái quá già, để lâu trên cây

• Trái đã già, chín mà chưa cắt kịp, gặp mưa dễ nứt.
• Cắt đúng độ già, không để trái quá lâu trên cây.

Cách xử lý khi trái đã nứt

• Trái nứt nhẹ gần thu hoạch: thu hoạch sớm nếu đã đủ độ già, bán ngay để hạn chế thiệt hại.
• Trái nứt còn non: thường không giữ được giá trị thương phẩm, nên cắt bỏ để tránh nấm lây sang trái khác.
• Thu gom trái nứt, thối ra khỏi vườn, không để dưới gốc.

Câu hỏi thường gặp

Phun canxi có hết nứt trái không? Canxi giúp giảm nứt nhưng không giải quyết hết nếu nguyên nhân chính là tưới nước thất thường. Cần kết hợp giữ ẩm ổn định và dinh dưỡng cân đối.

Giống nào dễ nứt trái hơn? Mức độ nứt có khác nhau giữa các giống và điều kiện từng vùng. Dù giống nào, quản lý nước và canxi đều là biện pháp quan trọng nhất.

Mùa mưa có cách nào giảm nứt trái? Khơi rãnh thoát nước, tủ gốc từ trước để độ ẩm đất không dao động quá mạnh, phun canxi – bo trước mùa mưa, và thu hoạch đúng thời điểm.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để xác định nguyên nhân trên vườn mình.