Vì sao Úc tạm dừng nhập khẩu trái bưởi Việt Nam?

Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết như vậy tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 16-9.

Theo ông Tuấn, trong tháng 8 vừa qua, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF) cử chuyên gia sang Việt Nam kiểm tra, đánh giá một số vùng trồng, cơ sở đóng gói (đã được cấp mã số để xuất khẩu sang Úc) tại TP.HCM, Vĩnh Long, Cần Thơ.

Qua kiểm tra, đánh giá, bên cạnh kết quả đã đạt được thì phía Úc chỉ ra một số tồn tại cần phải xem xét lại, khắc phục.

Thứ nhất, liên quan đến vùng trồng của một số hộ nông dân chưa đảm bảo được đầy đủ các yêu cầu về kiểm soát sinh vật gây hại đối với trái bưởi tươi xuất khẩu sang Úc theo yêu cầu của phía bạn.

Thứ hai, việc ghi chép nhật ký sản xuất và theo dõi các sinh vật gây hại cũng chưa được đầy đủ và quy trình quản lý, giám sát sinh vật gây hại cũng chưa thống nhất, đặc biệt là phương pháp đặt bẫy như mật độ, thời gian theo dõi.

Thứ ba, cơ sở đóng gói cũng chưa đáp ứng được yêu cầu như biên bản ghi chép và lưu trữ hồ sơ chưa đầy đủ. Công tác kiểm tra, đánh giá và duy trì điều kiện mã số vùng trồng cũng chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý theo hệ thống của Úc.

Theo thông báo của Úc, kể từ khi trái bưởi Việt Nam được xuất khẩu sang Úc (từ tháng 4-2026), có 70% lô hàng có triệu chứng liên quan đến sinh vật gây hại dù không thuộc nhóm đối tượng kiểm dịch mà phía Úc quan tâm, song điều này cũng gây quan ngại vấn đề an ninh sinh học.

Ngày 14-9, phía Úc đã có văn bản thông báo về quyết định tạm thời dừng nhập khẩu trái bưởi của Việt Nam từ 15-9 để tiếp tục rà soát, đánh giá lại trong thời gian 6 tháng và có thể được gia hạn nếu chưa khắc phục theo các yêu cầu của phía bạn" - ông Tuấn nói.

Theo ông Tuấn, ngay sau khi nhận được thông báo của phía Úc, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố để khẩn trương rà soát toàn bộ các vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số.

Tổ chức kiểm tra, đánh giá từng vùng trồng từ cơ sở đóng gói theo các yêu cầu, nội dung theo yêu cầu, điều kiện nhập khẩu của phía Úc.

Đề nghị các địa phương yêu cầu chủ các mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói thực hiện các biện pháp khắc phục và tổ chức kiểm tra, đánh giá sau khi hoàn thành việc khắc phục.

Đồng thời tăng cường tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho các chủ vùng trồng, cơ sở đóng gói về các yêu cầu của phía Úc để cùng tổ chức triển khai thực hiện.

Song song đó tổ chức giám sát các vi sinh vật gây hại, thống nhất phương pháp, mật độ và thời gian đặt bẫy, ghi chép và lưu đầy đủ các hồ sơ để phục vụ hậu kiểm.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết việc tạm dừng nhập khẩu bưởi để khắc phục theo yêu cầu riêng của thị trường Úc, không ảnh hưởng tới việc xuất khẩu bưởi đi các thị trường khác.

Trong thời gian tới Bộ sẽ phối hợp, hướng dẫn các địa phương xử lý các yêu cầu mà phía Úc đề ra. Từ đó, Bộ sẽ đàm phán để phía bạn mở cửa trở lại sớm hơn so với thời gian 6 tháng.