Việt Nam - Campuchia tăng cường hợp tác phát triển sản xuất lúa xanh, bền vững

Kết nối nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân

Ngày 29/8, tiếp nối chương trình hợp tác, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất lúa giữa Việt Nam và Campuchia, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền phối hợp tổ chức chương trình đón đoàn lãnh đạo Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Campuchia, các đơn vị chuyên môn ngành lúa gạo, cán bộ nông nghiệp và nông dân Campuchia đến tham quan, học tập các mô hình sản xuất lúa tại Viện Lúa ĐBSCL ở TP. Cần Thơ.

Hoạt động nằm trong chuỗi chương trình hợp tác được triển khai liên tục thời gian qua, hướng đến tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân hai nước, qua đó thúc đẩy ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất lúa theo hướng hiệu quả, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại Viện Lúa ĐBSCL, đoàn công tác Campuchia đã tham quan khu thực nghiệm, nghiên cứu và sản xuất giống lúa. Các đại biểu Việt Nam và Campuchia đồng thời tham gia tọa đàm, trao đổi về những thành tựu trong nghiên cứu, chọn tạo giống lúa, kinh nghiệm quản lý phân bón tại Việt Nam và những giải pháp kỹ thuật đang được nghiên cứu, ứng dụng trong sản xuất.

Tại Viện Lúa ĐBSCL, đoàn công tác Campuchia đã tham quan khu thực nghiệm, nghiên cứu và sản xuất giống lúa. Các đại biểu Việt Nam và Campuchia đồng thời tham gia tọa đàm, trao đổi về những thành tựu trong nghiên cứu, chọn tạo giống lúa, kinh nghiệm quản lý phân bón tại Việt Nam và những giải pháp kỹ thuật đang được nghiên cứu, ứng dụng trong sản xuất.

Một trong những nội dung được Bình Điền chia sẻ là kết quả bước đầu của dự án “Phát triển các giải pháp phân hủy rơm rạ trên đồng ruộng, tăng cường sức khỏe đất và giảm phát thải trong canh tác lúa tại ĐBSCL”.

Sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo doanh nghiệp, lãnh đạo Viện Lúa ĐBSCL và lãnh đạo đoàn công tác Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Campuchia giúp chương trình không chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan mô hình, mà còn là diễn đàn trao đổi tri thức giữa các bên, từ nghiên cứu khoa học đến thực tiễn sản xuất.

Theo ông Phan Văn Tâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, hợp tác nông nghiệp bền vững không chỉ đơn thuần là đưa sản phẩm phân bón đến với nông dân mà quan trọng hơn là chuyển giao tri thức, tiến bộ khoa học kỹ thuật và những mô hình đã được kiểm chứng đến người sản xuất.

Từ chương trình Canh tác lúa thông minh, tiếp cận thực tiễn của Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp đến chương trình “Hành trình xanh - Đất khỏe, Cây trồng khỏe”, các hoạt động được kết nối thành một quá trình nhằm giúp nông dân sử dụng đầu vào hiệu quả hơn, bảo vệ và phục hồi sức khỏe đất, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và từng bước thích ứng với yêu cầu sản xuất nông nghiệp xanh.

Đặc biệt, việc tạo điều kiện để nông dân hai nước trực tiếp gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm giúp kiến thức khoa học được chuyển hóa thành những kinh nghiệm cụ thể từ đồng ruộng.

Đối với Bình Điền, Campuchia không chỉ là thị trường kinh doanh mà còn là địa bàn để doanh nghiệp tiếp tục thực hiện mục tiêu đồng hành cùng nông dân. Những mô hình Canh tác lúa thông minh triển khai tại Campuchia được định hướng dựa trên khoa học, quản lý dinh dưỡng hợp lý, nâng cao sức khỏe đất và hiệu quả kinh tế.

Thúc đẩy hợp tác về giống lúa và dinh dưỡng cây trồng

Phát biểu tại chương trình, ông Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho biết: ĐBSCL là vựa lúa lớn nhất cả nước, đóng vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và góp phần duy trì vị thế xuất khẩu gạo của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, sản xuất lúa gạo trong khu vực đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, hạn hán, đồng thời chịu yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, bền vững. Vì vậy, việc đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và các giải pháp công nghệ mới đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Trong phiên làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi ba nhóm nội dung về tiến bộ kỹ thuật trong giống và phân bón.

Thứ nhất là nghiên cứu, chọn tạo và phát triển các giống lúa thông minh, trong đó chú trọng những giống chịu mặn, chịu hạn, ngắn ngày, năng suất cao và chất lượng tốt, phù hợp với điều kiện sinh thái của ĐBSCL.

Thứ hai là cải tiến kỹ thuật phân bón và giải pháp dinh dưỡng cây trồng. Các chuyên gia tập trung vào những dòng phân bón thế hệ mới, phân bón chuyên dùng và giải pháp giúp nâng cao hiệu quả sử dụng dưỡng chất, hạn chế thất thoát và bảo vệ hệ sinh thái đất.

Thứ ba là tích hợp công nghệ giống và phân bón trong quy trình canh tác giảm phát thải. Việc kết hợp tiềm năng di truyền của giống với chế độ dinh dưỡng hợp lý được kỳ vọng góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát triển 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL.

Từ phía Campuchia, TS. Kong Kea, Cục trưởng Cục Cây lúa Campuchia, đánh giá cao những thành quả nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất lúa của Việt Nam. Theo ông, hai bên đã có nhiều cuộc trao đổi nhưng cần tiếp tục cụ thể hóa bằng những chương trình hợp tác thiết thực hơn.

Một trong những vấn đề được phía Campuchia quan tâm là sản xuất và nhân giống lúa tại Campuchia. Việc này được kỳ vọng góp phần chủ động nguồn giống, kiểm soát chất lượng và hạn chế những bất cập phát sinh từ việc sử dụng nguồn giống không được quản lý đầy đủ.

Phía Campuchia cũng mong muốn tiến tới ký kết biên bản ghi nhớ về giống lúa để hai bên có cơ sở triển khai các giống mới có năng suất và chất lượng cao do Viện Lúa ĐBSCL nghiên cứu, chọn tạo.

Ông Sok Visal, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Campuchia, cho biết: Qua chuyến công tác, đoàn có cơ hội tiếp xúc với các mô hình sản xuất thực tế tại Việt Nam, trong đó có mô hình tại An Giang và các nội dung nghiên cứu, ứng dụng tại Viện Lúa ĐBSCL.

Theo ông, Campuchia đánh giá cao sự phát triển mạnh mẽ của nông nghiệp Việt Nam dựa trên nền tảng khoa học kỹ thuật, đồng thời mong muốn tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác giữa hai nước thông qua cơ quan quản lý ngành nông nghiệp.

Đại diện ngành nông nghiệp Campuchia đặc biệt ghi nhận hai vấn đề là giống lúa và phân bón. Campuchia mong muốn Viện Lúa ĐBSCL tiếp tục phối hợp, tổ chức các chương trình trao đổi thực tế tại Campuchia, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và nhân giống lúa tại chỗ.

Đối với giống OM5451, phía Campuchia cho biết đây là giống được nông dân sử dụng phổ biến do có khả năng thích ứng với thời tiết, sâu bệnh và điều kiện biến đổi khí hậu, đồng thời cho năng suất khá. Từ phạm vi sử dụng tại một số tỉnh khu vực biên giới giáp với Việt Nam, giống lúa này đã được mở rộng ra nhiều địa phương của Campuchia.

Một phần đáng kể sản lượng lúa Campuchia được đưa vào xuất khẩu, trong đó Việt Nam là một thị trường quan trọng. Việc tăng cường hợp tác về giống, kỹ thuật canh tác và quản lý đầu vào vì vậy không chỉ mang ý nghĩa nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần thúc đẩy liên kết ngành hàng lúa gạo giữa hai nước.

Phía Campuchia cũng đánh giá cao những nghiên cứu của Việt Nam về đất, phân bón và dinh dưỡng cây trồng. Ông Sok Visal, nhấn mạnh, giống, phân bón, nước và dinh dưỡng đất là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả sản xuất lúa, giúp nông dân tăng lợi nhuận và góp phần phát triển ngành nông nghiệp.