Việt Nam – EFTA mở cơ hội phát triển chuỗi cung ứng bền vững

Ngày 19/10, tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam (SVEF) 2026 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Khối Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) ký Hiệp định Thương mại tự do, đồng thời kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thụy Sĩ.

EFTA gồm bốn quốc gia Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, với kim ngạch thương mại hai chiều cùng Việt Nam đạt 4,8 tỷ EUR năm 2025. Bên cạnh các cam kết về hàng công nghiệp, hiệp định còn đề cập đến phát triển bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác và nâng cao năng lực, qua đó mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị quốc tế. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp không chỉ là mở rộng thị trường mà còn phải nâng cao chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và tính bền vững của chuỗi cung ứng.

Tại phiên thảo luận về chuyển đổi công nghiệp và chuỗi cung ứng, ông Khuất Quang Hưng, Phó Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chuỗi giá trị cà phê bền vững, nhấn mạnh vai trò của người nông dân và sự hợp tác dài hạn giữa các bên trong chuỗi cung ứng.

“Không thể có một chuỗi cung ứng cà phê mạnh, đủ sức chống chịu nếu thiếu những người nông dân bền bỉ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, sức ép ngày càng ra tăng của các vấn đề liên quan đến chất lượng đất, nguồn nước, cũng như các yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, người nông dân cần được tiếp cận kiến thức mới, công nghệ và những phương thức canh tác phù hợp để bảo vệ tài nguyên, duy trì năng suất và sinh kế lâu dài,” ông Hưng nói.

Theo ông Hưng, tính bền vững chỉ có thể duy trì khi mang lại hiệu quả kinh tế, giúp người nông dân có cuộc sống tốt hơn. Vì vậy, doanh nghiệp nên thay đổi cách tiếp cận, có cách tiếp cận vượt ra khỏi quan hệ thu mua đơn thuần, chuyển sang hợp tác dài hạn để giúp nông dân nâng năng suất, giảm chi phí, áp dụng các tiêu chuẩn canh tác bền vững giúp người nông dân tăng năng suất, gia tăng thu nhập và giảm tác động đối với môi trường. Bên cạnh đó, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ nằm trong chuỗi.

Từ năm 2011, NESCAFÉ Plan đã đồng hành cùng hơn 23.000 nông hộ và tổ chức hơn 492.000 lượt tập huấn về sản xuất cà phê bền vững theo tiêu chuẩn 4C. Chương trình hỗ trợ giống năng suất cao, chống chịu hạn hán và sâu bệnh, tiết kiệm nước tưới, giảm phân bón hóa học và chuyển đổi sang nông nghiệp tái sinh, qua đó giúp nông dân giảm chi phí, cải thiện thu nhập và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu xuất khẩu.

Theo Nestlé Việt Nam, một chuỗi giá trị bền vững cần dựa trên ba nền tảng: niềm tin để cùng đầu tư và xử lý các vấn đề, năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao, đặc biệt là ở các thị trường khó tính, và cam kết dài hạn để gắn bó lâu dài, xây dựng khả năng, và hỗ trợ các nhà cung cấp địa phương.

“Đây cũng là dư địa hợp tác nhiều triển vọng giữa các doanh nghiệp Thụy Sĩ và Việt Nam. Phía doanh nghiệp Thụy Sĩ có thế mạnh về công nghệ, chuyên môn, tiêu chuẩn chất lượng và kinh nghiệm quốc tế. Các đối tác Việt Nam có sự hiểu biết địa phương sâu sắc, năng lực sản xuất, và tinh thần khởi nghiệp. Sự kết hợp này có thể hình thành các chuỗi giá trị cạnh tranh và bền vững hơn trong tương lai.”