Việt Nam - Uganda ký kết chương trình hành động phát triển cà phê bền vững
Chương trình hợp tác hỗ trợ giải pháp canh tác cà phê phát thải thấp, tăng cường truy xuất nguồn gốc, phát triển thị trường trong khuôn khổ hợp tác Nam - Nam.
Ngày 11/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản Uganda, phối hợp với Tổ chức Sáng kiến Thương mại Bền vững (IDH) tổ chức Cuộc họp đối thoại Việt Nam - Uganda với chủ đề "Thúc đẩy phát triển ngành cà phê bền vững trong khuôn khổ hợp tác Nam - Nam".
Công bố chương trình cà phê thích ứng biến đổi khí hậu
Theo ông Phạm Ngọc Mậu - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, hợp tác Nam - Nam mang ý nghĩa đặc biệt, là cơ chế để các nước cùng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giải quyết những thách thức tương đồng và hỗ trợ tìm kiếm con đường phát triển nông nghiệp bền vững. Đối với Việt Nam và Uganda, cà phê có thể trở thành một lĩnh vực hợp tác tiêu biểu.
Về phía Uganda, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản Frank Kajiji Tsungwebaze đánh giá Việt Nam có nhiều kinh nghiệm mà nước này mong muốn tìm hiểu trong cải thiện hệ thống sản xuất, tổ chức thủy lợi, kỹ thuật canh tác, chế biến, quản lý chất lượng, thông tin thị trường và quản lý rủi ro.
Cà phê hiện giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Uganda, đóng góp khoảng 24% nguồn thu ngoại tệ. Cây cà phê được trồng hầu hết tại các quận địa phương, với 4 triệu nông dân tham gia sản xuất, trong đó khoảng 80% là các nông hộ nhỏ.
Trong niên vụ 2025/2026, sản lượng cà phê của Uganda ước đạt 9,5 triệu bao loại 60 kg, xuất khẩu đạt khoảng 8,3 triệu bao. Uganda đang đặt mục tiêu nâng sản lượng cà phê lên 20 triệu bao vào năm 2030 theo Lộ trình phát triển ngành cà phê do Tổng thống Yoweri Kaguta Museveni ban hành.
Mô hình đầu tiên trong khuôn khổ hợp tác Nam - Nam
Tại cuộc họp, IDH đã giới thiệu sáng kiến Chương trình Cà phê thích ứng với Biến đổi khí hậu (Resilient Coffee Program - RCP) nhằm chuyển đổi sang các phương thức sản xuất cà phê tái sinh, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời tăng cường truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Theo ông Daan Wesing - CEO IDH, việc ký kết hợp tác ba bên giữa Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam, Cục Phát triển cà phê Uganda và IDH trong Kế hoạch hành động về hợp tác phát triển bền vững ngành cà phê sẽ là một mô hình cụ thể của cơ chế hợp tác Nam - Nam.
"Chúng tôi cam kết kết nối các chính phủ và thị trường, để hợp tác thực sự chuyển hóa thành kết quả. Biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận khác: dựa trên hợp tác và đầu tư. Khuôn khổ giúp tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, hợp tác xã, khu vực tư nhân và các đối tác phát triển", ông Daan Wesing cho hay.
Kế hoạch hợp tác được ký kết tại diễn đàn kế thừa Biên bản ghi nhớ hợp tác nông nghiệp song phương vào năm 2019, tạo khuôn khổ rõ ràng hơn để hai bên thúc đẩy các mục tiêu đã đề ra, tập trung vào nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực và phát triển các giống cà phê phù hợp.
Từ cà phê, Việt Nam và Uganda kỳ vọng mở rộng trao đổi sang các lĩnh vực nông nghiệp khác, từng bước hình thành các chương trình hợp tác cụ thể, có khả năng triển khai và mang lại lợi ích thiết thực cho người sản xuất và doanh nghiệp hai nước.
Kế hoạch xác định các lĩnh vực trọng tâm: nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực, phát triển giống kháng chịu tốt, sản xuất thông minh, quản lý sau thu hoạch, đảm bảo chất lượng, chế biến, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và hỗ trợ thể chế.
Trong kế hoạch hành động chung triển khai trên phạm vi 4 quốc gia: Việt Nam, Uganda, Ấn Độ và Colombia, IDH giữ vai trò kết nối các quốc gia sản xuất với thị trường toàn cầu, hỗ trợ đáp ứng các quy định quốc tế và những cam kết phát triển bền vững.