Xuất khẩu nông sản sang Campuchia tăng mạnh - Tạp chí Kinh tế

Thứ hai 21/09/2026 20:03

e-ISSN 3093-3501

Tám tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Campuchia đạt 4,3 tỷ USD, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm 2025. Mặt hàng nông sản tăng mạnh cùng dệt may, sắt thép và nguyên phụ liệu đang tạo thêm động lực cho thương mại song phương.

| Xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang thị trường Campuchia tăng mạnh. Ảnh: Tư liệu. |

Theo số liệu Cục Hải quan, 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa song phương Việt Nam - Campuchia đạt gần 8,67 tỷ USD, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, mức thâm hụt thương mại được thu hẹp mạnh, từ 460 triệu USD xuống còn 9 triệu USD.

Trong bức tranh chung, xuất khẩu tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Dệt may giữ vị trí quán quân về quy mô, với kim ngạch xuất khẩu đạt 668,4 triệu USD, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước. Sắt thép các loại đứng ngay sau, đạt gần 606 triệu USD, tăng 3,7% so với cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý nằm ở nhóm nông sản. Xuất khẩu mặt hàng rau quả đạt gần 48,8 triệu USD, tăng đột biến 125% so với cùng kỳ năm trước; cà phê đạt hơn 26,7 triệu USD, tăng 89,5%; thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt hơn 164 triệu USD, tăng 42,8%. Bên cạnh đó, nguyên phụ liệu dệt may, da giày đạt hơn 314,6 triệu USD, tăng 18,6% so với cùng kỳ.

Những con số này cho thấy, cơ cấu hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Campuchia đang có thêm động lực từ các nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng cao. Không chỉ duy trì những mặt hàng chủ lực, doanh nghiệp còn đang khai thác tốt hơn nhu cầu đối với mặt hàng nông sản và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Tuy nhiên, đà tăng vẫn chưa đồng đều giữa các mặt hàng. Kim ngạch xuất khẩu gạo chỉ đạt gần 6,3 triệu USD, giảm gần 67% so với cùng kỳ năm trước. Hàng thủy sản đạt 14 triệu USD, giảm gần 41%; xăng dầu đạt 88,4 triệu USD, giảm 19,2% so với cùng kỳ.

Ở chiều nhập khẩu, Việt Nam nhập khẩu 4,38 tỷ USD hàng hóa từ Campuchia, tăng nhẹ 3,45% so với cùng kỳ năm trước. Hạt điều tiếp tục là mặt hàng chủ lực, với kim ngạch nhập khẩu đạt gần 1,77 tỷ USD, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước. Phế liệu sắt thép đạt hơn 18,3 triệu USD, tăng vọt 428%; nguyên phụ liệu thuốc lá đạt hơn 19,3 triệu USD, tăng 107,5% so với cùng kỳ. Các nhóm hàng rau quả, quặng và khoáng sản cũng duy trì tăng trưởng, lần lượt đạt 46,2 triệu USD và 55,6 triệu USD.

Có thể thấy, đà tăng trưởng của nông sản, dệt may và nhiều nhóm hàng chủ lực đang mở rộng dư địa cho hàng hóa Việt Nam tại Campuchia. Kết quả 8 tháng cho thấy, sức bật của xuất khẩu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước nhu cầu thị trường. Khi cán cân thương mại được thu hẹp, doanh nghiệp cần tiếp tục khai thác lợi thế, đa dạng hóa sản phẩm, nâng chất lượng, tạo nền tảng để thương mại song phương Việt Nam - Campuchia phát triển cân bằng và hiệu quả hơn trong những tháng cuối năm.

Liên minh châu Âu (EU) vừa ban hành quy định 2026/1739 áp dụng các yêu cầu mới về tên gọi thịt từ ngày 19/8/2029, với 31 thuật ngữ được dành riêng cho thịt và sản phẩm thịt. Với quy định này, theo các chuyên gia, doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam xuất khẩu sang EU cần rà soát từ tên sản phẩm, nhãn, bao bì đến website, sàn thương mại điện tử và các tài liệu giới thiệu hàng hóa.

Không chỉ gia tăng về số lượng, các vụ việc phòng vệ thương mại đang mở rộng phạm vi điều tra sang nguồn gốc nguyên liệu, mức độ gia công và sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng. Xu hướng chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng quyết liệt đặt doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trước yêu cầu phải kiểm soát xuất xứ và chuẩn hóa dữ liệu ngay từ đầu.

Tám tháng năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt 49,3 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ, tạo nền tảng cho chặng cuối năm. Tuy nhiên, mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 74 tỷ USD đòi hỏi những tháng còn lại phải tăng tốc, đồng thời kiểm soát chất lượng, nguồn cung, thiên tai, truy xuất nguồn gốc và nâng giá trị nông sản Việt Nam.

Trong nửa đầu tháng 9/2026, thành viên WTO cập nhật quy định SPS về dư lượng, kiểm dịch, phụ gia và độc tố. Diễn biến này đặt doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trước yêu cầu theo dõi thị trường, kiểm soát từ sản xuất, nguyên liệu đến hồ sơ, thay vì xử lý khi hàng hóa phát sinh cảnh báo mới.

Đó là nhận định của các chuyên gia và đại diện một số địa phương phía Nam tại Hội nghị tổng kết đánh giá thực hiện thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Sự kiện do UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 18/9.

Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đối mặt với 327 vụ việc phòng vệ thương mại tại 27 thị trường, trong khi sức ép từ tình trạng dư thừa công suất và dịch chuyển dòng thương mại trên thế giới tiếp tục gia tăng. Bối cảnh mới đòi hỏi công tác phòng vệ thương mại chuyển từ xử lý từng vụ việc sang chủ động quản trị rủi ro.

Chia sẻ tại Diễn đàn “Chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam” ngày 18/9, các chuyên gia đều thống nhất nhận định, chính sách thuế cần chuyển từ hỗ trợ thu hút đầu tư sang tạo động lực để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) đã khởi xướng điều tra tự vệ đối với thép cán phẳng phủ polyme nhập khẩu sau khi ghi nhận các thông tin về lượng nhập khẩu gia tăng và nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội khối. Doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động xuất khẩu mặt hàng này cần lưu ý các thời hạn tham gia vụ việc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

Nửa đầu tháng 9/2026, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì quy mô cao, đưa tổng kim ngạch lũy kế từ đầu năm vượt mốc 825 tỷ USD. Đằng sau quy mô và tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của dòng chảy hàng hóa là sự gia tăng năng lực sản xuất, sức cầu đối với nguyên liệu đầu vào và vai trò ngày càng rõ nét của cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tạo thuận lợi thương mại của cơ quan Hải quan.

Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Hoa Kỳ đang chịu sức ép kép từ các lớp thuế bổ sung, thuế chống bán phá giá, xu hướng bảo hộ ngành cá da trơn nội địa và sức mua thủy sản suy yếu.

Các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Không chỉ đóng góp gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu, khu vực này còn đang dẫn dắt nhiều ngành hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, góp phần đưa sản phẩm Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không chỉ sản phẩm, doanh nghiệp điện tử Việt Nam đang phải chứng minh cả vật liệu bao bì, hóa chất, khả năng tái chế, dữ liệu truy xuất và phát thải. Khi các yêu cầu xanh đi sâu vào chuỗi cung ứng, một chiếc hộp không đạt chuẩn cũng có thể trở thành điểm nghẽn đối với đơn hàng xuất khẩu.

Chi phí logistics vẫn là sức ép lớn với hoạt động xuất nhập khẩu khi hàng hóa còn phụ thuộc nhiều vào đường bộ, trong khi kết nối giữa khu sản xuất, trung tâm logistics, cảng cạn và các đầu mối vận tải chưa liền mạch. Bài toán đặt ra là tổ chức lại hạ tầng theo dòng hàng, tăng liên kết đa phương thức để rút ngắn hành trình và hạn chế chi phí phát sinh.

Tám tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu qua Chi cục Hải quan khu vực VII (địa bàn Lào Cai, Điện Biên, Lai Châu) đạt 2,525 tỷ USD, tăng 54% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, kim ngạch đạt hơn 438 triệu USD, tăng 57%, trong bối cảnh hoạt động thông quan tại các cửa khẩu được duy trì ổn định, không phát sinh ùn tắc hàng hóa, phương tiện.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) vừa công Danh sách 59 quốc gia được phép xuất nhập khẩu kim cương thô, là thành viên của Quy chế chứng nhận Quy trình Kimberley (Quy chế Kimberley). Trong đó, có nhiều thị trường là đối tác lớn của Việt Nam như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc.