Mật độ trồng cà phê bao nhiêu cây/ha là hợp lý?

Mật độ trồng cà phê vối phổ biến và hợp lý ở Tây Nguyên là khoảng 1.100 cây/ha với khoảng cách 3×3 m (mỗi hố 1 cây). Đất xấu, cần thâm canh có thể trồng dày hơn (3×2,5 m ~1.330 cây/ha); đất tốt, cây tán rộng hoặc trồng xen thì nên trồng thưa hơn. Chọn mật độ đúng ngay từ đầu vì trồng quá dày về sau rất khó sửa.

Khoảng cách và số cây tương ứng

• 3×3 m: khoảng 1.100 cây/ha — phổ biến nhất, tán thông thoáng, dễ chăm.
• 3×2,5 m: khoảng 1.330 cây/ha — thâm canh, đất kém màu.
• 3×2 m: khoảng 1.660 cây/ha — mật độ cao, phải tỉa cành và quản lý sâu bệnh chặt.
• Trồng 1 cây/hố là chuẩn; trồng 2 cây/hố chỉ nên áp dụng khi có kỹ thuật và tỉa tán tốt.

Trồng dày và trồng thưa — được, mất

• Trồng dày: mấy năm đầu năng suất/ha cao hơn, che phủ đất nhanh, đỡ cỏ. Nhưng khi cây khép tán, vườn rợp, ẩm cao → gỉ sắt, nấm bệnh, rệp dễ bùng; cây cạnh tranh ánh sáng, cành dưới thưa trái, khó phun và thu hái.
• Trồng thưa: vườn thoáng, ít bệnh, cây bền và cho trái đều ở tầng thấp; nhược điểm là mấy năm đầu chưa khép tán, tốn công làm cỏ.

Lưu ý khi bố trí vườn

• Đất dốc nên trồng theo đường đồng mức để chống xói mòn.
• Nếu có kế hoạch trồng xen (sầu riêng, bơ, tiêu, mắc ca) thì giảm mật độ cà phê để chừa chỗ cho cây xen và tránh tán che nhau.
• Chừa lối đi/lối cơ giới hợp lý để tiện tưới, vận chuyển.

Câu hỏi thường gặp

Vườn đang trồng quá dày thì xử lý sao? Có thể tỉa bỏ bớt cây yếu để giãn mật độ, kết hợp tạo tán, hãm ngọn cho vườn thông thoáng. Sửa mật độ luôn tốn kém và mất năng suất tạm thời, nên tính đúng ngay từ đầu vẫn hơn.

Trồng 2 cây/hố có cho năng suất gấp đôi không? Không. Hai cây cùng hố cạnh tranh nước, phân, ánh sáng nên mỗi cây cho ít trái hơn; tổng năng suất không tăng tương xứng mà cây lại nhanh suy. Chỉ nên làm khi thâm canh cao và chăm rất kỹ.

Đất tốt nên trồng dày hay thưa? Đất tốt cây phát triển mạnh, tán lớn, nên trồng thưa hơn để tránh khép tán sớm gây rợp và bệnh. Đất xấu mới cân nhắc trồng dày hơn.

Trước khi thiết kế vườn, nên tham khảo cán bộ khuyến nông địa phương để chọn mật độ và cách bố trí phù hợp với loại đất và định hướng trồng xen của bạn.