Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 1/11/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 1/11/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng: “Trái đẹp mà giá vẫn thấp”, “Xuất sang Trung Quốc bị trả về vì mã vùng trồng không hợp lệ”, hay “Bón phân đúng mà cây vẫn vàng lá, trái lép”. Những băn khoăn này hoàn toàn có cơ sở — đặc biệt khi từ 01/05/2026, Trung Quốc đã siết kiểm dịch tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị, yêu cầu nghiêm ngặt về dư lượng thuốc BVTV và xác minh mã vùng trồng.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong không chỉ cần “trái to, da xanh” — mà phải đạt ba tiêu chí đồng thời: (1) Chất lượng trái (≥3kg/trái, không nứt, độ đường ≥28°Bx), (2) An toàn sinh học (không dư lượng thuốc trừ sâu nhóm organophosphate, carbamate vượt ngưỡng cho phép của Trung Quốc), và (3) Minh bạch truy xuất nguồn gốc (mã vùng trồng được cấp và cập nhật đầy đủ trên hệ thống VinaCert). Đây là nền tảng để bán được giá 52.000–55.000 đ/kg tại vườn — cao hơn loại 2 tới 12.000 đ/kg.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra & cập nhật mã vùng trồng
— Đăng ký hoặc rà soát lại mã vùng trồng tại Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh trước ngày 15/10/2026. Mỗi mã phải gắn với sổ nhật ký sản xuất điện tử (có thể khai báo qua app Nông Nghiệp Việt Nam).
Bước 2: Quản lý phân bón – tránh phân giả
— Chỉ sử dụng phân bón có tem QR rõ ràng, tra cứu được trên Cổng Thông tin phân bón quốc gia (https://phambon.gov.vn). Lưu ý: Lô phân DAP 18-46 giả đang lưu hành tại Gia Lai và Tây Nguyên — nếu thấy bao bì giống Phú Mỹ nhưng giá rẻ bất thường (dưới 850.000 đ/bao 50kg), cần kiểm tra ngay.
Bước 3: Kiểm soát thuốc BVTV
— Ngừng phun thuốc trừ sâu nhóm chlorpyrifos, profenofos, cypermethrin ít nhất 30 ngày trước thu hoạch. Ưu tiên dùng chế phẩm sinh học như Beauveria bassiana, Bacillus thuringiensis để phòng nhện đỏ, rệp sáp.
Bước 4: Thu hoạch & sơ chế
— Hái trái khi cuống bắt đầu chuyển vàng nhạt, gõ nhẹ thấy tiếng trầm. Không hái sớm, không để trái nằm dưới đất quá 2 giờ. Rửa sạch bằng nước sạch (không dùng hóa chất), lau khô, đóng thùng carton có lót xốp, dán nhãn rõ mã vùng, ngày thu hoạch, tên chủ hộ.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

— Sai lầm lớn nhất: Chủ quan nghĩ “trái đẹp là đủ”, bỏ qua việc cập nhật mã vùng — dẫn đến xe hàng bị giữ tại Tân Thanh.
— Nhầm lẫn giữa “phân bón hữu cơ” và “phân vi sinh”: Nhiều hộ bón phân hữu cơ chưa ủ hoai mục → gây cháy rễ, vàng lá.
— Tưới quá nhiều trong tháng 4–5 khiến trái bị nứt vỏ — dù đạt trọng lượng nhưng loại 2 trở lên, giá chỉ còn 42.000–45.000 đ/kg.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép đầy đủ mỗi lần phun thuốc, bón phân vào sổ tay điện tử. Thương lái Trung Quốc kiểm tra ngay tại vườn — thấy sổ rõ ràng, mã vùng đúng, họ đặt cọc luôn 30% giá trị đơn hàng”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm 40% chi phí tưới và hạn chế sâu đục thân — nhờ tán cà phê che nắng nhẹ, trái Monthong ít nứt hơn”.

Kết luận và khuyến nghị

Canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không còn là “trồng rồi đợi giá”, mà là quản trị chuỗi từ gốc. Bà con nên ưu tiên: (1) Hoàn tất cập nhật mã vùng trồng trước 15/10; (2) Kiểm tra kỹ phân bón, thuốc BVTV trước khi mua; (3) Áp dụng nhật ký số để tăng độ tin cậy với thương lái. Với giá ổn định 52.000–55.000 đ/kg cho loại 1, mỗi hecta đạt 12–15 tấn sẽ thu về 624–825 triệu đồng/vụ — chưa tính giá trị tăng thêm từ xuất khẩu chính ngạch. Hãy bắt đầu từ sổ nhật ký — vì đó chính là “giấy thông hành” cho trái sầu riêng Việt vươn xa.

Biên tập Nông Dân Việt