Cách chăm sóc cây mới trồng để tăng tỷ lệ sống?

Để tăng tỷ lệ sống cho cây mới trồng, cần chú ý 5 việc chính trong 1–2 tháng đầu: (1) tưới đủ ẩm nhưng không úng – đất quanh gốc luôn ẩm, tưới nhẹ thường xuyên hơn; (2) che nắng, chắn gió – cắm cọc giữ cây, che bớt nắng gắt cho cây non; (3) tủ gốc bằng rơm, cỏ khô, lá để giữ ẩm và hạ nhiệt mặt đất (cách gốc một khoảng nhỏ); (4) không bón phân mạnh ngay – chờ cây bén rễ, ra đọt non mới bón nhẹ, loãng; (5) theo dõi sâu bệnh, kiến, mối, ốc sên và trồng dặm cây chết kịp thời. Trước đó, khâu chọn cây giống khỏe, trồng đúng thời vụ, đúng kỹ thuật (không làm vỡ bầu, không trồng quá sâu, nén chặt đất quanh bầu) là yếu tố quyết định.

Trước khi trồng

• Chọn cây giống đạt chuẩn (xem khi nào cây con đủ tiêu chuẩn đem trồng).
• Đào hố, bón lót phân hữu cơ hoai trước khi trồng một thời gian.
• Trồng đúng thời vụ: đầu mùa mưa hoặc khi có nước tưới chủ động.
• Luyện cây quen nắng trước khi xuất vườn.

Khi trồng

1. Xé túi bầu cẩn thận, không làm vỡ bầu đất.
2. Đặt cây thẳng, mặt bầu ngang hoặc hơi thấp hơn mặt đất một chút (tùy loại cây và vùng – nơi trũng nên trồng nổi).
3. Lấp đất, nén chặt quanh bầu, không nén lên bầu.
4. Tưới đẫm ngay sau khi trồng.
5. Cắm cọc, buộc cây để không bị gió lay gốc.

Chăm sóc sau trồng

1. Tưới nước

• Giữ đất quanh gốc luôn ẩm trong giai đoạn cây bén rễ.
• Tưới ít nhưng thường xuyên hơn cây trưởng thành.
• Không để đọng nước quanh gốc – cây con rất dễ thối rễ.

2. Che nắng, chắn gió

• Che bớt nắng gắt cho cây non (lưới, lá dừa, cây che tạm).
• Gió mạnh làm lay gốc, đứt rễ non → cọc giữ cây chắc chắn.

3. Tủ gốc

• Rơm, cỏ khô, lá cây phủ quanh gốc giữ ẩm, chống nóng (xem phủ gốc bằng rơm rạ có lợi ích gì).
• Để cách gốc một khoảng nhỏ tránh ẩm mốc cổ rễ.

4. Bón phân

• Không bón phân hóa học đậm đặc ngay sau trồng vì dễ cháy rễ non.
• Khi cây ra đọt non, bén rễ, bón nhẹ phân loãng, phân hữu cơ hoai.

5. Phòng sâu bệnh

• Theo dõi kiến, mối, sâu ăn lá, ốc sên, rệp.
• Phòng bệnh thối gốc, thối rễ bằng cách thoát nước tốt; có thể bổ sung nấm đối kháng Trichoderma.

6. Trồng dặm

• Cây chết, yếu cần trồng dặm sớm để vườn đồng đều.

Nguyên nhân cây mới trồng hay chết

• Vỡ bầu, đứt rễ khi trồng.
• Trồng quá sâu (ngập cổ rễ) hoặc quá nông (lộ bầu).
• Thiếu nước hoặc úng nước.
• Bón phân quá sớm, quá đậm.
• Nắng gắt, gió mạnh.
• Cây giống kém chất lượng, nhiễm bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì cây mới trồng bén rễ? Tùy loại cây và điều kiện; thường khi thấy cây ra đọt non, lá xanh tươi trở lại là đã bén rễ.

Cây mới trồng bị héo lá có sao không? Héo nhẹ những ngày đầu do sốc là bình thường; nếu héo kéo dài, cần kiểm tra độ ẩm, rễ, cổ rễ.

Có nên tỉa bớt lá khi trồng? Với cây có nhiều lá, cắt bớt một phần lá giúp giảm thoát hơi nước, tăng tỷ lệ sống – nhất là khi trồng mùa nắng.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.