Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 23/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho thị trường xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 23/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk và Lâm Đồng đang chuẩn bị vụ sầu riêng mới. Nhưng câu hỏi được đặt nhiều nhất trên diễn đàn nông dân là: “Làm sao để trái đạt loại 1 (≥3kg/trái, không nứt), bán được giá 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, đồng thời vượt qua kiểm dịch khắt khe của Trung Quốc tại cửa khẩu Tân Thanh?” — đặc biệt khi từ 01/05/2026, phía bạn đã siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Đây không còn là chuyện “trái ngon là bán được”, mà là bài toán tổng hợp giữa kỹ thuật canh tác, quản lý chất lượng và tuân thủ quy trình xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong đòi hỏi điều kiện sinh trưởng ổn định: nhiệt độ 24–32°C, độ ẩm đất 65–75%, thoát nước tốt. Tuy nhiên, yếu tố quyết định giá và khả năng xuất khẩu chính là độ đồng đều về kích cỡ, vỏ trơn láng, không nứt – nứt do biến động nước và thiếu kali; không tồn dư thuốc BVTV – do phun sai thời điểm hoặc dùng sản phẩm ngoài danh mục. Việc xen canh với cà phê (như mô hình thành công tại Bảo Lâm – Lâm Đồng) giúp giảm áp lực nắng gắt, điều hòa vi khí hậu, nhưng cần bố trí khoảng cách hợp lý để tránh cạnh tranh dinh dưỡng.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Quản lý nước chủ động

Dừng tưới hoàn toàn 15–20 ngày trước khi cây ra hoa.
Sau đậu trái 30–45 ngày, duy trì độ ẩm đất ổn định bằng tưới nhỏ giọt (giống mô hình tiết kiệm 60% nước của anh Trần Minh Phúc ở Đắk Lắk). Không để cây bị khô đột ngột rồi tưới ồ ạt — nguyên nhân chính gây nứt trái.

Bước 2: Bón phân đúng cách

Giai đoạn nuôi trái (tháng 3–4 âm lịch): tăng kali (K₂O) lên 40–50% tổng lượng phân, kết hợp vôi bột (200–300 kg/ha/năm) để chống nứt và nâng pH đất.
Tuyệt đối không dùng phân DAP giả như cảnh báo tại Gia Lai — lô phân không tan, không hấp thụ khiến lá vàng, trái teo, dễ nhiễm bệnh. Kiểm tra bao bì thật bằng mã QR trên website chính thức nhà sản xuất.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh

Chỉ phun thuốc BVTV trong danh mục được Bộ NN&PTNT cấp phép cho sầu riêng. Ghi chép đầy đủ ngày phun, tên thuốc, liều lượng, thời gian cách ly (ít nhất 21 ngày trước thu hoạch).
Đăng ký mã vùng trồng tại Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật địa phương — bắt buộc để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: chờ đến khi trái to rồi mới kiểm tra mã vùng hoặc mới bắt đầu cắt tỉa cành — nhưng mã vùng phải có trước khi hoa nở, và tỉa cành tốt nhất là sau thu hoạch xong.
Không chủ quan với “giá cao”: trái loại 2 (2–3kg) chỉ bán được 45.000–48.000 đ/kg, chênh lệch gần 10.000 đ/kg so với loại 1 — tương đương 30–40 triệu đồng/ha nếu đạt năng suất 3 tấn.
Tránh dùng phân bón lá chứa kim loại nặng (như đồng, kẽm vượt ngưỡng) — dễ vượt giới hạn dư lượng khi kiểm tra tại Tân Thanh.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn mã vùng trồng từ tháng 11/2025, ghi nhật ký chăm sóc mỗi tuần, và thuê đơn vị độc lập kiểm tra dư lượng thuốc trước khi thu hoạch 15 ngày. Thương lái Trung Quốc nhận hàng liền, không trả lại.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng – cà phê giúp trái Monthong ít bị cháy đầu, vỏ dày hơn nhờ bóng râm tự nhiên. Cà phê vẫn cho thu nhập ổn định 30–35 triệu đồng/ha/năm.”

Kết luận và khuyến nghị

Để tăng năng suất cây trồng và giữ vững đầu ra xuất khẩu, bà con cần chuyển từ tư duy “canh tác theo kinh nghiệm” sang “quản lý theo hồ sơ”. Từ việc đăng ký mã vùng, ghi chép nhật ký, chọn phân thật, đến áp dụng tưới nhỏ giọt — tất cả đều nằm trong khả năng tiếp cận. Đặc biệt, hãy tận dụng mô hình phụ trợ như trồng nấm rơm (thu nhập thêm 5–8 triệu/tháng ở Sóc Trăng) để đa dạng thu nhập, giảm rủi ro. Giá sầu riêng Monthong hiện đang rất khả quan — nhưng cơ hội chỉ dành cho người chuẩn bị kỹ.

Biên tập Nông Dân Việt