Lịch khuyến nông tháng 10/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 10 — Việc cần làm ngay

Ngày 23/10/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa ở hầu hết các vùng nông nghiệp Việt Nam. Mưa còn kéo dài, độ ẩm cao, nhiều nơi xuất hiện lũ đầu mùa tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), trong khi miền Bắc và Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn mưa giảm dần nhưng vẫn có mưa rào rải rác. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, đồng thời chủ động phòng bệnh trước nguy cơ nấm, vi khuẩn phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt. Lịch thời vụ nông nghiệp tháng này đòi hỏi sự linh hoạt: không gieo sạ mới ồ ạt, mà tập trung vào quản lý nước, bón phân bổ sung và kiểm soát dịch hại kịp thời.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Tại ĐBSCL, lúa mùa đang ở giai đoạn đòng – trổ – chắc xanh (70–90 ngày sau sạ), một số diện tích muộn còn ở cuối đẻ nhánh. Cần duy trì mực nước ruộng từ 5–7 cm, tránh ngập sâu gây lép hạt; khi có lũ lên, phải mở cống tiêu thoát nước kịp thời, không để ngập quá 48 giờ. Tại miền Bắc, lúa mùa đã thu hoạch xong ở nhiều nơi, nhưng lúa sớm vụ đông xuân (gối vụ) bắt đầu gieo sạ từ giữa tháng 10. Lịch canh tác lúa yêu cầu chọn giống chịu lạnh, chống đổ như TH3-3, QR1, hoặc Đài Thơm 8; ngâm ủ kỹ, sạ thưa (80–100 kg/ha), và che phủ nilon cho mạ non nếu trời âm u, rét sớm. Lưu ý: không sạ khi dự báo mưa lớn kéo dài 2–3 ngày liên tiếp.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi quả và hình thành mầm hoa cho vụ tới. Cần bón phân kali (K₂SO₄) và vi lượng (Bo, Zn) để tăng độ chắc quả, hạn chế rụng trái. Tỉa cành tạo tán thông thoáng, cắt bỏ cành sâu bệnh, khô chết. Hồ tiêu đang ra hoa rộ – kết trái non: tăng cường tưới nhỏ giọt (nếu có), bón phân hữu cơ vi sinh kết hợp với kali để nâng cao sức đề kháng. Đặc biệt, cần kiểm tra thường xuyên gốc tiêu: nếu thấy đất ẩm lâu, rễ nhũn, lá vàng úa — đó là dấu hiệu sớm của nấm Phytophthora, cần xử lý ngay bằng Trichoderma + vôi bột quanh cổ rễ.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6) đang trong giai đoạn quả phát triển mạnh: giữ ẩm đều, bón phân cân đối NPK (12-8-18) + canxi dạng dễ hấp thu để chống nứt trái. Xoài (các giống cát Hòa Lộc, Đài Loan) đã đậu quả ổn định: tỉa bớt quả lép, dập, sâu; phun bổ sung bo và magie để tăng độ ngọt và màu sắc. Nhãn (như xuồng cơm vàng, long) ở giai đoạn nuôi trái cuối: hạn chế tưới thừa, tránh làm nứt vỏ; phun chế phẩm sinh học kích thích chuyển hóa đường và tăng độ bóng vỏ.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Mùa mưa là “thời điểm vàng” cho nấm bệnh phát triển. Bệnh đạo ôn lá và cổ bông trên lúa xuất hiện mạnh ở ruộng thiếu ánh sáng, bón thừa đạm — xử lý bằng thuốc sinh học Validamycin hoặc thuốc hóa học Tricyclazole theo đúng liều ghi trên bao bì. Trên cà phê, rệp sáp và rệp vảy gây suy kiệt cây — dùng dầu khoáng (dầu trắng 98%) phun kỹ mặt dưới lá. Trên hồ tiêu, bệnh chết nhanh do Phytophthora và thối rễ do Fusarium chiếm ưu thế — ưu tiên cải tạo thoát nước, rắc Trichoderma + vôi bột định kỳ 15 ngày/lần. Với cây ăn trái, bệnh thối trái do nấm Colletotrichum và Botrytis phổ biến khi mưa kéo dài — phun phòng bằng đồng oxyclorua hoặc chế phẩm Bacillus subtilis trước và sau mưa lớn.

Khuyến nông tháng này không chỉ là chăm bón — mà là “đọc” thời tiết, “nghe” cây nói, và hành động trước khi bệnh xuất hiện.
— Biên tập Nông Dân Việt