Canh tác sầu riêng bền vững, đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu

Mới đây, Công ty TNHH Yara Việt Nam đã phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức Lễ tổng kết “Dự án canh tác sầu riêng bền vững” sau ba năm triển khai thành công tại tỉnh Đắk Lắk. Đây là sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng trong khuôn khổ chương trình hợp tác công tư (PPP) giai đoạn 2024 - 2026 giữa các bên. Dự án canh tác sầu riêng bền vững tại Đắk Lắk được triển khai nhằm xây dựng mô hình sản xuất kết hợp sử dụng dinh dưỡng cân đối, cải thiện sức khỏe đất và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng.

Thay vì chỉ tập trung tăng năng suất, dự án hướng đến phương thức canh tác hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường, hạn chế sử dụng vật tư nông nghiệp thiếu hợp lý, góp phần bảo vệ tài nguyên đất và phát triển sản xuất bền vững.

Tại các địa bàn Cư M'gar, Ea Kiết và Quảng Phú, hơn 30 cán bộ nông nghiệp và gần 400 nông dân đã được tập huấn về kỹ thuật canh tác, quản lý dinh dưỡng và sử dụng phân bón theo nguyên tắc "4 đúng".

Người trồng được hướng dẫn kết hợp phân bón hữu cơ và phân khoáng, cung cấp dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây, từ trước khi ra hoa đến thu hoạch. Phương pháp này giúp nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón, hạn chế lãng phí vật tư và cải thiện điều kiện canh tác.

Cùng với đó, việc ghi chép nhật ký sản xuất được chú trọng nhằm kiểm soát quá trình sử dụng vật tư nông nghiệp, từng bước nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Đây là những thay đổi cần thiết để chuyển từ phương thức canh tác chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang quản lý sản xuất có hệ thống, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động đến môi trường.

Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng tại Quyết định số 889/QĐ-TTg ngày 24/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030. Trong đó, chương trình hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu chất thải, thúc đẩy các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững.

Theo báo cáo tổng kết dự án, năng suất sầu riêng tại mô hình tăng hơn 11%, tỷ lệ quả loại 1 đạt tiêu chuẩn xuất khẩu tăng trên 10%, trong khi lợi nhuận của nhà vườn tăng hơn 12% so với phương pháp canh tác trước đây. Chất lượng trái cũng được cải thiện, với đặc điểm cơm vàng, ráo, thơm ngon và hạn chế tình trạng sượng trái. Kết quả cho thấy quản lý dinh dưỡng hợp lý có thể nâng cao giá trị nông sản, giảm nguy cơ tổn thất do sản phẩm không đáp ứng yêu cầu thương mại.

Đáng chú ý, các chỉ tiêu về độ pH, hàm lượng hữu cơ và dinh dưỡng trong đất đều được cải thiện. Đây là yếu tố có ý nghĩa lâu dài, bởi đất khỏe là nền tảng duy trì năng suất, chất lượng cây trồng và giảm nguy cơ suy thoái tài nguyên trong quá trình sản xuất.

Từ góc độ phát triển bền vững, hiệu quả của mô hình không chỉ được thể hiện qua năng suất hay lợi nhuận mà còn ở khả năng duy trì chất lượng đất, sử dụng hợp lý phân bón và nâng cao nhận thức của người sản xuất về bảo vệ môi trường.

Việc quản lý dinh dưỡng cân đối, theo dõi chất lượng đất và ghi chép nhật ký sản xuất cũng tạo điều kiện để người trồng đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc và tính minh bạch của nông sản trên thị trường.

Đối với người tiêu dùng, chất lượng sản phẩm ổn định và khả năng truy xuất nguồn gốc là những yếu tố quan trọng trong lựa chọn nông sản có trách nhiệm. Đối với người sản xuất, canh tác bền vững giúp cân bằng lợi ích kinh tế trước mắt với khả năng duy trì sản xuất lâu dài.

Thành công từ mô hình tại Đắk Lắk được kỳ vọng sẽ là bước đệm vững chắc để nhân rộng trên toàn quốc. Qua đó, ngành sầu riêng Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển theo hướng chuyên nghiệp, gia tăng giá trị xuất khẩu và đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường quốc tế.