Cắt tỉa cành cà phê sau thu hoạch: làm đúng đỡ sâu bệnh cả năm

Cắt tỉa cành cà phê ngay sau thu hoạch là bước quan trọng để cây dồn dinh dưỡng cho cành mang trái vụ sau và giảm nơi trú ẩn của sâu bệnh. Nguyên tắc: bỏ cành khô, cành sâu bệnh, cành tăm yếu, cành vô hiệu đã cho trái nhiều năm, cành mọc sát đất và cành đan chéo trong tán; giữ lại cành khỏe phân bố đều để tán thông thoáng.

Vì sao phải tỉa ngay sau thu hoạch?

• Cây bước vào giai đoạn nghỉ và phục hồi — tỉa lúc này ít ảnh hưởng đến trái.
• Loại bỏ cành già, cành bệnh giúp cây tập trung nuôi cành mới.
• Tán thông thoáng, đủ ánh sáng thì ít thán thư, gỉ sắt, rệp sáp hơn.
• Cành khô, chùm trái khô là nơi trú của mọt đục quả qua mùa khô.

Cành nào cần cắt bỏ?

• Cành khô, cành gãy, cành sâu bệnh: cắt đến phần gỗ còn xanh khỏe.
• Cành tăm, cành yếu: cành nhỏ, mọc trong tán, ít khả năng cho trái.
• Cành vô hiệu: cành đã cho trái nhiều năm, không còn ra cành thứ cấp.
• Cành mọc sát đất: dễ nhiễm bệnh, trái chạm đất.
• Cành đan chéo, mọc vào trong tán: gây rậm rạp.
• Chồi vượt: mọc thẳng đứng từ thân, cạnh tranh dinh dưỡng.

Cách làm cắt tỉa đúng

1. Chuẩn bị dụng cụ

Kéo cắt cành hoặc cưa sắc, sạch. Vệ sinh dụng cụ khi chuyển từ cây bệnh sang cây khỏe.

2. Cắt từ trong ra ngoài, từ dưới lên trên

Bỏ cành sát đất và cành trong tán trước, sau đó mới tỉa tạo hình phía ngoài để cân đối tán.

3. Vết cắt gọn, sát gốc cành

Không để lại mấu dài dễ khô và nhiễm nấm. Vết cắt lớn có thể quét thuốc gốc đồng để phòng nấm.

4. Thu gom và tiêu hủy

Đem cành bệnh, chùm trái khô ra khỏi vườn, không để lại dưới gốc.

5. Bón phục hồi sau khi tỉa

Kết hợp bón phân phục hồi để cây ra cành mới khỏe — xem bón phục hồi cà phê sau thu hoạch.

Tỉa định kỳ trong năm

Ngoài lần tỉa chính sau thu hoạch, trong mùa mưa nên tỉa chồi vượt thường xuyên (vài tuần một lần). Với cây cao, khó hái, kết hợp kỹ thuật tạo tán, hãm ngọn.

Câu hỏi thường gặp

Tỉa nhiều có làm giảm năng suất không? Tỉa đúng cành vô hiệu, cành yếu không làm giảm năng suất mà còn giúp cây nuôi trái tốt hơn. Chỉ tránh cắt nhầm cành khỏe đang có triển vọng mang trái.

Có nên tỉa khi cây đang ra hoa? Không nên tỉa mạnh lúc ra hoa, đậu trái. Chỉ nên bẻ chồi vượt nhỏ; việc tỉa cành chính làm sau thu hoạch.

Cây quá già, nhiều cành vô hiệu thì làm sao? Có thể cân nhắc cưa đốn phục hồi hoặc ghép cải tạo nếu gốc còn khỏe, thay vì tỉa từng cành.

Nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia địa phương khi áp dụng cho vườn của bạn.