Điện Biên thúc đẩy khởi nghiệp từ nông sản bản địa

Những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Điện Biên đang được hỗ trợ xây dựng, bảo hộ nhãn hiệu, tạo cơ sở nâng cao giá trị và phát triển thị trường. Cùng với đó, ngành khoa học và công nghệ từng bước hình thành môi trường hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh.

Trong quý III/2026, Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh Điện Biên (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên) đã bố trí cơ sở vật chất tại “Không gian ươm mầm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo” và tiếp nhận 8 doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký tham gia. Đây là bước khởi đầu nhằm tạo điều kiện để các chủ thể sản xuất, kinh doanh tiếp cận thông tin, kết nối chuyên gia và tìm kiếm nguồn lực phát triển ý tưởng.

Để hoạt động hỗ trợ sát nhu cầu thực tế, Trung tâm đã khảo sát doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh, thu thập, xử lý 43 phiếu hợp lệ. Đơn vị đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu nội bộ về cá thể, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất. Qua rà soát 1.396 đơn vị, bước đầu hình thành nguồn thông tin phục vụ quản lý và đề xuất chương trình hỗ trợ.

Từ kết quả khảo sát, Trung tâm tiếp tục nghiên cứu nhu cầu về công nghệ, đổi mới quy trình, nâng cao năng suất và phát triển sản phẩm. Cách tiếp cận này hướng tới lựa chọn nội dung hỗ trợ phù hợp với điều kiện của từng nhóm đối tượng, nhất là các hợp tác xã và cơ sở sản xuất nông sản quy mô nhỏ.

Một hướng hỗ trợ đáng chú ý của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên là xác lập, quản lý và phát triển quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm đặc trưng. Đây là cơ sở để nhận diện nguồn gốc, bảo vệ quyền lợi của chủ thể sản xuất và tạo điều kiện phát triển thương hiệu.

Trong kỳ báo cáo, Sở phối hợp với UBND xã Na Son thực hiện thủ tục gia hạn hiệu lực văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Nếp tan Na Son”. Đồng thời tham mưu UBND tỉnh phê duyệt bản đồ vùng sản xuất sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể và cho phép Hợp tác xã Thương mại dịch vụ tổng hợp Tìa Dình sử dụng tên địa danh “Tìa Dình” để đăng ký nhãn hiệu tập thể “Bí xanh Tìa Dình”.

Cùng với đó, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh tập trung xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Lạc đỏ Na Son”, “Khoai sọ Phì Nhừ”, tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận cho gạo Mường Thanh và dứa mật Pu Lau. Các nhiệm vụ này đã được Sở tổ chức kiểm tra, đánh giá trong kỳ.

Tuy nhiên, bảo hộ nhãn hiệu mới là bước đầu. Để phát huy giá trị thương mại, các chủ thể cần duy trì chất lượng, quản lý việc sử dụng nhãn hiệu và tổ chức sản xuất đáp ứng yêu cầu thị trường. Nếu thiếu sự liên kết giữa xây dựng thương hiệu, kiểm soát chất lượng và tiêu thụ sản phẩm, nhãn hiệu khó trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững.

Nhằm nâng cao năng lực cho các chủ thể, Sở đã tổ chức tập huấn về xác lập, quản trị, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Qua đó, người sản xuất có thêm kiến thức để sử dụng công cụ sở hữu trí tuệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh xây dựng thương hiệu, Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh Điện Biên chú trọng phát triển kỹ năng số. Chương trình Nhân tài số đã có 348 tài khoản đăng ký tham gia, học viên được hướng dẫn đăng ký, học tập trên nền tảng Coursera. Trung tâm đồng thời tham mưu kế hoạch đào tạo Nhân tài số tỉnh Điện Biên năm 2026, trọng tâm là chương trình Google Career Certificates.

Việc tiếp cận các chương trình học trực tuyến mở thêm cơ hội nâng cao kỹ năng cho người học. Để kiến thức phát huy hiệu quả, hoạt động đào tạo cần gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, hợp tác xã, từ quản lý, quảng bá sản phẩm đến ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Phạm Thanh Nam, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên, việc triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ cần xuất phát từ những bài toán cụ thể của địa phương và nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu phải được ứng dụng, tạo ra giá trị và có khả năng nhân rộng thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu hoặc nghiệm thu đề tài.

Theo kế hoạch nhiệm vụ trọng tâm quý IV/2026, Trung tâm tiếp tục quản lý, khai thác không gian ươm mầm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, triển khai chương trình ươm tạo doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Cùng với đó, đơn vị phối hợp hoàn thiện hạ tầng, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ. Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh Điện Biên cũng đang được rà soát, điều chỉnh chủ trương và dự kiến kinh phí.

Từ xây dựng nhãn hiệu cho nông sản đến phát triển kỹ năng số và kết nối nguồn lực, Điện Biên đang từng bước tạo nền tảng hỗ trợ khởi nghiệp. Hiệu quả của quá trình này sẽ phụ thuộc vào khả năng đưa công nghệ vào sản xuất, duy trì chất lượng và mở rộng đầu ra, giúp nông sản bản địa nâng cao giá trị và đóng góp thiết thực hơn cho kinh tế địa phương.